Uitschakeling Oranje: voor reisbranche hoe eerder hoe liever.

Het WK Voetbal en het mooie weer in Nederland spelen de reisbranche behoorlijk parten. ’Het is stil aan de overkant’, gaat voor de reisbureaus in ieder geval niet op: reisverkopers zitten overal duimen te draaien. Een groot deel van hun klanten heeft nog steeds niet geboekt voor de zomervakantie. Ondanks de overvloed aan aanbiedingen. De stuntprijzen om lege vliegtuigstoelen en hotelbedden te vullen, lopen al tot ver in juli door.

De consument is dit jaar erg afwachtend. Dat heeft naast het WK en de goedkope Hollandse zon ook te maken met een lege portemonnee. De dure euro en de onzekere economie blijven de animo om veel geld uit te geven aan vakantie afremmen. Tekenend daarvoor is dat het vakantiegeld, dat vorige maand werd uitgekeerd, meer dan ooit dankbaar wordt gebruikt om financiële gaten te vullen, schulden te vereffenen, of een appeltje voor de dorst te houden. Daarbij komt dat funshoppen en entertainment zich steeds meer ontpoppen als geduchte concurrenten voor de reisindustrie.

Toch is de verwachting dat er nog een forse inhaalvraag komt, zodra Oranje in Duitsland is uitgeschakeld. Voor de reisbureaus liever vandaag dan morgen. ,,En laat het maar lekker pijpenstelen gaan regenen, dan komt er vanzelf wel een lastminuteopleving’’, aldus veel reisondernemers die dit seizoen in de rode cijfers dreigen te raken, nu hun winst als sneeuw voor de zon verdwijnt. Dat heeft trouwens ook te maken met de sterk toenemende afzuiging van internet als direct informatie- en boekingskanaal, en met het feit dat de toeristische markt verzadigt. De groei lijkt eruit.

De officiële cijfers van brancheorganisatie ANVR en onderzoeksburo TNS Nipo geven dat feilloos aan: de boekingen lopen tot nu toe achter ten opzichte van voorgaande jaren. Het meest opvallend is de enorme terugval (bijna 40 procent minder passagiers dan in 2005) van Turkije als populaire vliegbestemming. Griekenland (+28 procent), Portugal (+25 procent), Spanje (+18 procent) en ook Marokko en Tunesië profiteren. In mindere mate – want nog niet zo bekend – geldt dat voor Bulgarije, misschien wel het voordeligste strandvakantieland.

Wat is aan de hand met Turkije? Het is een combinatie van negatieve publiciteit (vogelgriep, Turkse airlines, overlast Russen, spotprenten, moslims, et cetera), slechte ervaringen met all-inclusive hotels en een bepaalde ’Turkije-moeheid’. Ofwel: de Nederlander is een beetje uitgekeken op Turkije. Er is een verkeerd beeld ontstaan, ondanks de gastvrijheid van de Turken en de nog altijd uitstekende prijs-kwaliteit. De Turkse overheid en de touroperators proberen koortsachtig het roer om te gooien en het accent meer te verleggen naar ’het échte Turkije’ en andere reisproducten. Zij zijn te lang te eenzijdig op all-in strandvakanties gericht geweest. En dat gaat blijkbaar vervelen.

Bovendien is het alles-inbegrepen-concept (all inclusive), dat eind jaren negentig is overgewaaid uit de Caribbean, intussen over de hele Middellandse Zee verspreid. Maar het is alweer over z’n hoogtepunt heen, stellen deskundigen vast. Een stijgend aantal vakantiegangers wil hun omheinde accommodaties uit (’polsbandjes zijn losers’). Authentieke ervaringen en once in a lifetime- beleving’ worden belangrijker op vakantie. Je moet thuis immers ook wat te vertellen hebben. Contacten met de locals, eten in plaatselijke tentjes, spannende excursies, actieve bezigheden, bijzondere culturele experiences, het moet allemaal kunnen naast de gebruikelijke sun, sea & sex-invulling. Hoewel veiligheid met stip voorop staat.

Een nadelig gevolg van de opmerkelijk forse verschuiving van oost naar west in Zuid-Europa kan weleens het groeiende gevaar van overboekingen worden aanstaand hoogseizoen. Reisorganisaties en hoteliers bezweren echter dat zij alles onder controle hebben. Dat valt nog te bezien. Na augustus is daar pas duidelijkheid over. Een kwalijke zaak is ook de beunhazerij die met name naar Turkije de kop opsteekt.

Zo is een bekende truc om na een (web)boeking korting te geven als gelijk het hele bedrag wordt overgemaakt in plaats van een aanbetaling. Bij vertrek blijkt dan dat de reis niet kan worden uitgevoerd, waarna de aanbieder failliet gaat. Of de eigenaar is ineens verdwenen. Wie niet is gedekt door het Garantiefonds, riskeert dat hij bij dit soort fraudes zijn hele reissom kwijt is.

De vraag is voorts of Turkije dit jaar blijvend uit de gratie is. Het kan heel goed zijn dat veel vakantiegangers ondanks hun kennelijke afkeer, de komende weken toch weer kiezen voor Turkije als er beschikbaarheid is en de prijzen laag genoeg zijn. Wat dat betreft is er sprake van ’een jojo-effect’: wat nu uit is, kan morgen weer in zijn, nadrukkelijk gestuurd door reiskosten en imago. Daarom heeft Noord-Amerika het ook zo moeilijk. Weliswaar staat de dollar gunstig, maar tickets en verblijf zijn vrij duur en het USA-regeringsbeleid wordt vaak afgekeurd en beschouwd als risicoverhogend.

Aan de andere kant is Azië in 2006 wél geliefd bij verre reizigers. Na de tsunami eind 2004 is Thailand bijvoorbeeld helemaal terug. Ook Brazilië en sommige Caribische eilanden doen het redelijk. Maar het is dichtbij nog altijd de auto die de meeste Nederlanders aantrekt. Italië scoort deze zomer het beste, terwijl marktleider Frankrijk na een dipje vorig jaar weer op de goede weg is. En wie echt op zeker wil gaan voor weinig geld, boekt gewoon in de Benelux of Duitsland. Wel zo vertrouwd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden