Uitkeringsfraude in Groningen blijkt uiteindelijk 'mee te vallen'

GRONINGEN - Het Groningse fraudeschandaal met de uitkeringen is minder gigantisch dan zich in december liet aanzien. Toen constateerde de Groningse sociale dienst na onderzoek dat een op de drie bijstandtrekkers fraude pleegde.

HANS DE PRETER

De sociale dienst zorgde in december voor opschudding. In opdracht van PvdA-wethouder K. Swaak was een steekproefonderzoek uitgevoerd, waarbij de dossiers van 78 uitkeringsgerechtigden werden onderzocht. In 32 procent was er sprake van een ernstig vermoeden van fraude. Deze uitkeringen werden onmiddellijk geblokkeerd. En er was in 22 procent van de gevallen sprake van onduidelijkheden, waardoor er vragen rezen over de rechtmatigheid van de uitkering.

Het vervolgonderzoek zal volgens Swaak dit najaar definitief gereed zijn, maar het heeft nu al alle schijn dat het uiteindelijke fraudepercentage schommelt tussen de 15 en 20.

De oorzaak van deze 'meevaller' ligt in het voorlopige karakter van het vorige onderzoek. “Mensen konden nog in beroep gaan tegen het feit dat ze verdacht werden van fraude. Dat heeft een aantal gedaan. Ook zijn sommigen sindsdien hun zaken beter gaan regelen. Daardoor valt het percentage lager uit dan vermoed”, aldus Swaak.

Maar er is volgens hem allerminst reden tot juichen om dit lager percentage.

“Wij keren in Groningen jaarlijks voor zo'n 300 miljoen uit aan ongeveer 19.000 uitkeringsgerechtigden. Wanneer daarvan 20 procent fraudeert, gaat het wel om 60 miljoen, alleen voor een stad als Groningen. En als 15 procent fraudeert gaat het nog om 45 miljoen. Dat zijn dus enorme bedragen.”

De sociaal-democraat Swaak kan zich geheel vinden in de lijn-Kok, 'recht voor genade' waar het de overheidsfinancien betreft. “Het is niet plezierig een streng anti-fraudebeleid te voeren. Maar ik ben overtuigd dat het moet en ik ook niet van plan om van die lijn af te wijken. Want ook als 15 tot 20 procent fraudeert, dan vind ik dat een bedreiging voor de mensen die wel uitsluitend op het systeem zijn aangewezen. Door de fraude wordt het systeem onbetaalbaar.

Daar worden de echte zwakken in de samenleving de dupe van.''

Het is hem opgevallen dat de zwakste groepen in de samenleving niet die groepen lijken die het meest profiteren van de sociale voorzieningen. Ook hier geldt dat de meest calculerende burgers het dikste graantje meepikken. Hij concludeert voorzichtig dat “ook bij de sociale voorzieningen het recht van de sterksten geldt. We hebben de indruk dat ouderen en alleenstaande moeders het minst profiteren van de bijzondere bijstand of het minimafonds. Ook daarbij zijn het de mensen die de regels het best kennen die er het meest gebruik van maken”.

Om ook de zwakke groepen meer te laten profiteren van de bijzondere bijstand en het minimafonds wil de gemeente nu in elk geval de voorlichting daarover aan deze groepen intensiveren.

Overigens meldt het ANP dat het aantal RWW- en bijstandsuitkeringen in Amsterdam de afgelopen drie maanden aanzienlijk is gedaald. Nooit eerder nam het aantal uitkeringen in korte tijd zo fors af. De afname levert een maandelijkse besparing op van een miljoen gulden. F. van Woerden, secretaris van de Gemeentelijke Sociale Dienst, heeft dat bevestigd.

Het bedrijfsbureau van de sociale dienst onderzoekt de oorzaak van de forse daling. Van Woerden sluit niet uit dat de fraudebestrijding van invloed is op de afname van het aantal uitkeringen. Onlangs ontdekte de sociale recherche fraude bij horeca-ondernemingen. Door het vergelijken van computergegevens in een stadsdeel bleek dat 70 horeca-ondernemers voor een gemiddeld bedrag van 30.000 gulden hadden gefraudeerd. Als de gegevens van het stadsdeel representatief zijn voor de gehele stad, dan zou het om een miljoenenfraude gaan. De sociale dienst kondigde bij de bekendmaking van die cijfers aan ook in andere sectoren vergelijkbare onderzoeken uit te voeren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden