Uitkering omhoog om beginnende schilders en beeldhouwers grotere kans te geven

Van onze verslaggeefsters DEN HAAG - De uitkering voor kunstenaars gaat omhoog, van 60 naar 70 procent van een bijstandsuitkering. Minister Melkert van sociale zaken heeft geen bezwaar tegen die wens van een meerderheid van de Tweede Kamer van PvdA, D66, CDA en GroenLinks.

De Kamer debatteerde gisteren over de Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars (WIK). Dit voorstel van Melkert en staatssecretaris Nuis van cultuur verschaft kunstenaars gedurende vier jaar een uitkering onder bijstandsniveau. In ruil daarvoor worden kunstenaars vrijgesteld van de plicht te solliciteren en zich te laten omscholen. Daarmee worden zij uitgezonderd van andere bijstandsgerechtigden. De WIK is bedoeld om vooral jonge, beginnende kunstenaars de gelegenheid te geven zich te ontwikkelen en een afzetmarkt voor hun werk te vinden, zodat ze zichzelf na verloop van tijd kunnen bedruipen. De wet is uniek in de wereld.

De overgrote meerderheid van de Kamer steunt de gedachte achter de wet. Maar de hoogte van de uitkering vindt ze te laag: “Het is niet bepaald een vetpot. Sober, zeer sober zelfs”, vond D66-woordvoerster Lambrechts. CDA'er Beinema en GroenLinks-Kamerlid Sipkes willen de uitkering optrekken naar 75 procent van de bijstand. Maar volgens Melkert is dat te duur. De paarse coalitie heeft in haar regeerakkoord afgesproken dat de WIK niet duurder mag uitvallen dan de huidige uitkeringskosten van kunstenaars.

Lambrechts en haar PvdA-collega Van Nieuwenhoven bepleitten, wederom met steun van CDA en GroenLinks, dat kunstenaars meer mogen bijverdienen dan Melkert en Nuis willen. De bewindslieden houden het op 115 procent van de bijstandsnorm, de Kamer vindt 125 procent 'billijk'. Meer mogen bijverdienen zal kunstenaars alleen maar prikkelen zo veel mogelijk zelf geld te verdienen, betoogden de voorstanders. Bovendien wil de Kamermeerderheid dat de uitkering in het eerste jaar 80 procent van het bijstandsniveau bedraagt. Dat moet de overgang van de bijstand naar de WIK verzachten.

Melkert maakte duidelijk dat vervulling van alle wensen van de Kamer niet kan. Het risico dat de WIK dan te duur wordt is te groot, stelde de PvdA-minister. Daarnaast kwam hij met 'principiële bezwaren' tegen verruiming van de mogelijkheid tot bijverdienen. Die grens wil hij niet hoger leggen dan bij bijstandsgerechtigden. Hij kreeg daarin steun van VVD'er Van Hoof, die er ook op hamerde dat de WIK niet meer mag gaan kosten.

Van Nieuwenhoven was vooral gevoelig voor het principiële argument van Melkert. Zij wil nog overleg met haar fractie en met Lambrechts of zij dat voorstel niet beter kunnen intrekken. De Kamer stemt dinsdag over de WIK.

Over het geheel genomen zijn de belangenorganisaties van kunstenaars teleurgesteld over de uitkosmt van het debat,hoewel ze ingenomen zijn met de verhoging van de uitkering van 60 tot 70 procent van de bijstand. “De afstand tot ons voorstel - een basisuitkering van 75 procent en bijverdienmogelijkheden tot 150 procent - blijft veel te groot”, reageert J. Verduijn Lunel namens de Werkgroep Kunstenaars en Bijstand, waarin onder meer de Federatie van Kunstenaarsverenigingen, Kunsten '92 en de Kunstenbond FNV zitting hebben.

Ingewikkeld

De kunstenaarsorganisaties hebben zelf aan de basis gestaan van een basisuitkering voor kunstenaars, die de in 1988 afgeschafte Beeldende Kunstenaarsregeling (BKR) moet vervangen. Vanaf het begin hebben de organisaties er op gehamerd dat de WIK in plaats van een regeling die op het kunstenaarsvak is toegesneden, een nodeloos ingewikkelde bijstandsregeling dreigde te worden. Verduijn Lunel: “Het kabinet heeft de discussie verengd tot een raar financieel plaatje, waarvan de berekening niet klopt. Het regeringsvoorstel is een bezuiniging, hoewel ze zeggen dat het om een budgettair neutraal plan gaat.”

Directeur Roel Mulder van het Voorzieningsfonds voor kunstenaars is blij dat de zogenaamde 'zachte landing' voor instromers in de WIK, die het eerste jaar 80 procent van de bijstandsnorm krijgen, het waarschijnlijk wel gaat halen. Dat Melkert vasthoudt aan een maximum van 115 procent bij het bijverdienen is teleurstellend. “De redenering dat het de regering geld zou kosten als je meer zou mogen bijverdienen gaat bovendien helemaal niet op. Mensen kiezen zelf voor de WIK en dus voor een verlaging van hun uitkering, met bijverdienmogelijkheden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden