Uitgevers vallen 'contentkleptomaan' Google aan

Mediarecht | Duitse uitgevers eisen geld van Google. Vijf vragen over de strijd tussen traditionele uitgeverijen en de techreus.

Niet kunnen leven mét, maar ook niet zonder. Uitgevers hebben een zware dobber aan internetgigant Google, die bezoekers verwijst naar hun nieuwswebsites, maar ook grote happen uit hun advertentie-inkomsten neemt. Al sinds mediamagnaat Rupert Murdoch Google in 2009 uitmaakte voor een stelletje 'content-kleptomanen' woedt de strijd voort.

Nu gaan veertig Duitse uitgevers onder leiding van Axel Springer, uitgever van de Duitse krant Bild, in hoger beroep tegen een uitspraak van de Duitse rechter die in het voordeel was van de zoekmachine.

Wat is het probleem dat uitgeverijen hebben met Google?

Het advertentiemodel van traditionele bedrijven is door Google op zijn kop gezet, zegt advocaat mediarecht Otto Volgenant van Boekx Advocaten. "Waar uitgeverijen vroeger flink verdienden aan de advertenties rondom hun artikelen, gaat een groot deel van de advertentie-inkomsten nu naar Google waar de koppen en intro's van deze artikelen ook al zijn te lezen." Volgens de Duitse uitgevers maakt het bedrijf via Google News misbruik van journalistieke artikelen om advertenties te kunnen verkopen.

Kunnen uitgevers zichzelf niet onvindbaar maken voor Google?

Dat is geen reële optie, omdat dit leidt tot lagere bezoekcijfers. In het verleden heeft Axel Springer wel geprobeerd om zijn nieuwssites te blokkeren voor Google, maar dat leidde tot zo'n grote duikvlucht in het aantal bezoekers dat deze blokkade na een paar weken alweer werd opgeheven.

Wat willen de Duitse uitgevers met hun rechtszaak bereiken?

Zij willen dat Google een vergoeding betaalt voor het tonen van de nieuwssamenvattingen. De rechter oordeelde in eerste instantie dat Google uitgevers niet hoeft te betalen, omdat zij er ook van profiteren dat Google internetgebruikers naar hun sites verwijst. De uitgevers gaan nu tegen deze beslissing in hoger beroep.

In Frankrijk heeft Google een zaak geschikt door 60 miljoen euro te steken in een journalistiek innovatiefonds. Advocaat Volgenant: "Ik denk dat de Duitse uitgeverijen ook graag zo'n overeenkomst zien."

Wat doen Nederlandse uitgevers?

Niets, vertelt Volgenant, terwijl Nederlandse media net zo goed last hebben van de macht van Google. "De teruglopende advertentie-inkomsten maken dat uitgeverijen genoodzaakt zijn om journalistieke tarieven verder te verlagen." Een eerdere Europese uitspraak wees al uit dat het linken naar andermans nieuwsartikelen mag zonder ervoor te betalen. Mits deze artikelen gratis zijn. De vraag is of dit ook geldt als er wordt gelinkt naar nieuws achter een betaalmuur.

Maar voorlopig hoeft Google zich niet zo druk te maken?

Dat is nog even afwachten. Wat Google in ieder geval een veel grotere klap kan geven is een boete van de Europese Commissie, die mogelijk onderzoek gaat doen naar marktmisbruik op de advertentiemarkt (zie kader). Volgenant: "Zo'n proces kan jaren duren, maar uiteindelijk wel leiden tot hele hoge boetes, van maximaal 10 procent van de omzet, die vorig jaar 75 miljard dollar was."

Brussel: Google misbruikt Macht

Google krijgt mogelijk te maken met een derde aanklacht van de Europese Commissie. Volgens website Politico zou Brussel voorbereidingen treffen voor een mededingingsonderzoek naar Google als advertentieplatform. Er zou sprake zijn van machtsmisbruik. Eerder werd al bekend dat de Europese Commissie onderzoek doet naar machtsmisbruik van Google bij besturingssysteem Android en bij prijsvergelijker Google Shopping. Het Amerikaanse bedrijf zou in de zoekresultaten Google Shopping voorrang geven boven ander internetwinkels. Bij telefoonbesturingssysteem Android verdenkt de Europese Commissie Google van koppelverkoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden