Uitgesteld verdriet. Zooey filmde haar zoektocht naar haar overleden vader.

Ze droomt niet meer over hem. Al twee jaar niet meer. Zooey Sternheim heeft haar gedachten niet meer nodig om in weg te kruipen. Ook niet onbewust.

Vijf was ze, toen haar vader aan kanker overleed. Ze was te jong om te beseffen wat er gebeurde. Te jong ook voor blijvende herinneringen. Te jong om te rouwen.

Dat kwam later pas.

Het blijft toch een raar idee dat jij onder de grond ligt. En ik erboven. Vind je mijn haar mooi? Misschien zou je hard lachen. Misschien ook niet. Ik kan het niet inschatten. Omdat ik je niet ken.

Zooey (18) heeft samen met regisseur Boudewijn Koole, vriend van de familie, een film gemaakt over haar zoektocht naar de man op de foto's uit haar kleuterboek.

,,De camera was een hulpmiddel voor me. Ik kon me erachter verschuilen als ik op bezoek ging bij vrienden van Joost en familie. Doodeng vond ik het, om van volwassenen te vragen zich open te stellen. Dat verdriet van die mensen is er ook.''

Mirjam, zus van vader Joost: Je was te jong. Je hing er buiten. Dat zie ik nog steeds. Alle anderen hadden verdriet. Misschien heeft dat alles wel heel erg versterkt: er was zo'n groot ding in je leven gebeurd, waar je helemaal alleen in was.

Toen Zooey veertien was, droomde ze voor het eerst over haar vader. Vijf dromen zouden volgen, in twee maanden tijd. Het illustreerde hoe heftig uitgesteld verdriet kan zijn. Hoe groot ook de impact is van het verlies van een ouder, misschien wel juist voor de allerkleinsten.

Maar die logica ontging haar. Het voelde vooral heel raar, want alle jaren daarvoor had ze zelden of nooit aan hem gedacht.

,,Ik was heel erg puberaal. In de war. Heel onzeker. Daarom ging ik ook naar een psycholoog. Ik voelde een groot gemis, maar wist niet wat, terwijl het eigenlijk voor de hand lag. Maar ik dacht alleen: wat voel ik me rot.''

Drie jaar werkte ze aan de film, een gecombineerd advies van psycholoog en moeder. Zooey durfde de confrontatie aan met het verleden. Ze hervond zichzelf.

Ik ben bang dat ze er ook vandoor gaan. Dan heb ik het over gewone vrienden. Moet je nagaan. Waarom jij bent weggegaan, weet ik ook niet. Ik snap het proces van kanker wel. Dat het niet jouw schuld was. Maar wat als jij nou nog meer had doorgezet? Ik ben bang dat ik straks helemaal alleen kom te staan.

Als ze nu naar de film kijkt dan zijn het deze voorgelezen dagboekfragmenten die haar de kriebels bezorgen. Zo wil ze niet zijn, zo moeilijk en serieus.

Ze roert in haar cappuccino. Zonnebril op het hoofd, lach op het gezicht. Gaandeweg sloop de vrolijkheid naar binnen, vertelt de gymnasiaste op een druk Amsterdams terras. Ze had deze film nodig om weer verder te kunnen. ,,Het is een verlichting gebleken voor mij om naar buiten te treden met mijn twijfels, woede en verdriet.''

Haar oudere zus Lotte heeft dat ook van haar geleerd. Zij is veel geslotener. Op haar beurt begrijpt Zooey nu dat je ook wat meer kunt geven, in plaats van alleen te nemen. ,,Ik weigerde te slapen, wilde niet de afwas doen. Was driftig. Lotte was negen toen Joost overleed en zij begreep meteen dat onze moeder nu alleen was.''

,,Ik was lange tijd bang dat Lotte meer op Joost lijkt. Lotte is echt een dochter van Joost, hoorde ik op familiefeestjes, en Zooey van Sonja. Zulke opmerkingen waren confronterend. Ik ben toch ook zijn dochter. Inmiddels heb ik geleerd om dat minder erg te vinden. Of zelfs mooi.''

Ze oogt uitgeslapener dan in de documentaire. De wallen zijn verdwenen.

Vooral het gesprek met haar tante, Mirjam, is een keerpunt gebleken. ,,Zij zei: Je was alleen. Gelukkig, dacht ik, ik ben niet raar. Er is een verklaring. Het is niet gek dat ik me zo voel. Mensen zien het ook. Dat was heerlijk om te horen. Een soort van erkenning voor wat ik al die tijd van binnen had gevoeld.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden