'Uitgangspunt is nog te vaak: je bent hetero'

Homojongere doet vaker suïcidepoging Boekje met tips voor hulpverleners

Onder homojongeren is het aantal zelfmoordpogingen vijf maal zo hoog als onder heterojongeren. Ook transgenderjongeren - een verzamelnaam voor personen wier gevoelens niet overeenkomen met hun geslacht - zouden vaker aan suïcide denken.

Veel hulpverleners hebben niet door dat jongeren hiermee worstelen, zegt Hanneke Felten, onderzoekster bij kennisinstituut Movisie. Ze schreef een boekje voor docenten en hulpverleners om suïcidaal gedrag onder jongeren met lesbische, homoseksuele, biseksuele of transgendergevoelens te herkennen en te voorkomen.

De helft van deze jongeren heeft wel eens aan zelfdoding gedacht. Hoe komt dat?
"Ze vinden het moeilijk over hun gevoelens te praten en zijn bang voor vervelende reacties. Jongeren ontmoeten veel nieuwe mensen, dus iedere keer doemt de vraag op: Ga ik het vertellen? Is het hier veilig? Die stress leidt tot een verhoogd risico op psychische problemen en suïcidaal gedrag."

Ondervinden transgenderjongeren dezelfde problemen?
"Ook zij hebben last van negatieve reacties en angsten, maar voor hen is het ook nog een fysiek proces; ze zitten niet lekker in hun vel. Bovendien is er voor deze jongeren weinig goede informatie beschikbaar. Wij vermoeden dat transgenders nog veel vaker met gedachten aan suïcide rondlopen, maar weten dat niet zeker omdat het nooit is onderzocht. Veel mensen denken dat er maar weinig transgenders zijn. Maar op iedere duizend leerlingen van een school, loopt er een handjevol rond. Ze zijn er wel, ze worden alleen niet opgemerkt."

Hoe kan dat?
"Veel docenten en hulpverleners hebben het simpelweg niet in de gaten en jongeren zullen het onderwerp zelf niet gauw aansnijden. Een puber kan spijbelen, veel drinken of behandeld worden voor depressieve klachten, zonder dat men beseft dat hij worstelt met zijn geaardheid of identiteit. Ongemerkt hanteren veel psychologen het uitgangspunt: je bent hetero tot het tegendeel is bewezen. Ik geef trainingen aan hulpverleners en hoor dan wel eens: 'Die jongen die laatst zelfmoord pleegde, misschien was die wel homo'."

Wat moeten hulpverleners anders doen?
"Ernaar vragen en niet te veel invullen. Jongeren weten vaak zelf nog niet precies hoe het zit en vinden het vervelend om 'gelabeld' te worden. Vraag dus niet: 'Val je op jongens of meisjes?' Maar: 'Heeft het misschien met de liefde te maken?'

"Transgenderjongeren hebben het extra lastig. Psychologen leren tijdens hun opleiding alleen dat het een afwijking is, want het staat in het handboek voor psychiatrische stoornissen. Jongeren die wij spraken voor ons onderzoek zeiden: 'Heb je jezelf eindelijk overtuigd dat je niet gek bent en ga je hulp zoeken, blijk je toch gek'. Aan deze jongeren wordt ook gevraagd of ze zich 'willen laten ombouwen'. Dat kun je niet maken: garages bouw je om, mensen niet."

Wat kun je als ouder doen?
"Gemiddeld wachten jongeren 3,5 jaar voordat ze uit de kast komen. Als het dan eindelijk zo ver is, zeggen veel ouders: dat wist ik allang. Pubers denken dan: waarom heb je niks gezegd? Voor ouders kan het wel vanzelfsprekend zijn dat homoseksualiteit oké is, maar jongeren weten dat niet. Ze hebben vaak het idee dat huisje-boompje-beestje alleen voor hetero's is. Op de website iedereenisanders.nl willen we ze laten zien dat er wel degelijk een toekomst voor hen is. Ook kunnen ze er informatie vinden en contact leggen met gelijkgestemde jongeren."

Het boekje 'Ik wou dat ik dood was' wordt vandaag gepresenteerd op een symposium over suïcide onder homojongeren en is gratis te downloaden op de website www.iedereenisanders.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden