'Uitbreiding bondgenootschap was onverantwoord'

interview Amerikaans onderzoeker sceptisch over nieuwe partners

De Verenigde Staten zullen niet iedere Navo-lidstaat verdedigen tegen een Russische aanval. Dat vreest Justin Logan, die bij het Cato Instituut in Washington de Amerikaanse buitenlandstrategie onderzoekt. Al langer pleit hij tegen de uitbreiding van het Atlantisch bondgenootschap met voormalige Sovjet-republieken.

Is Rusland een gevaarlijke agressor?

"Vladimir Poetin wil een deel van de macht die Rusland na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kwijtraakte herstellen. Maar we moeten niet overdrijven en hem vergelijken met Adolf Hitler in de jaren dertig. Nazi-Duitsland had een machtig offensief georiënteerd leger. De Russische krijgsmacht stelt veel minder voor. Poetin is wel een soort slechterik, maar zijn gedrag is eenvoudiger te verklaren dan veel politici doen voorkomen."

Wat is die verklaring?

"De Navo is opgericht als alliantie tegen Rusland. Na de Koude Oorlog breidde die uit richting de grens met Rusland. Zelfs voormalige Sovjet-republieken werden lidstaat of partner. Westerse politici lijken niet in staat te begrijpen hoezeer Rusland dat als een bedreiging ziet."

"Bekijk het andersom. Stel dat de Verenigde Staten de Koude Oorlog zouden hebben verloren en een aantal Midden-Amerikaanse landen hadden zich daarna aangesloten bij het Warschau-Pact. Vervolgens valt de pro-Amerikaanse regering in Mexico en de nieuwe machthebbers willen sterke banden met Moskou. Washington zou dat heel gevaarlijk vinden."

Mogen landen niet zelf kiezen met wie ze samenwerken?

"Internationaal recht zit vol met hypocrisie. Uiteindelijk schuiven machtige landen principes aan de kant als vitale belangen in het geding komen."

Economische ontwikkeling van Oekraïne is ook in het belang van Rusland, zei de Nederlandse minister van buitenlandse zaken laatst.

"Dat gaat volledig voorbij aan waar het Rusland om gaat: het voorkomen van westerse aanwezigheid aan haar grens. Het is een liberaal misverstand dat er altijd een mooie oplossing met gedeelde belangen is. Sommige aspecten van de internationale politiek zijn nu eenmaal minder positief."

Dus een toekomstig lidmaatschap van de Navo voor Oekraïne of Georgië is een brug te ver?

"Het huidige Navo-lidmaatschap van de Baltische Staten is eigenlijk al een brug te ver. Beleidsmakers in Washington hebben het principe achter een militaire alliantie omgedraaid. Normaal stelt een land eerst militaire doelen en kiest vervolgens bondgenoten om die te bereiken. De mensen die de Navo voortdurend naar het Oosten willen uitbreiden kiezen eerst bondgenoten en realiseren zich onvoldoende dat je dan ook bereid moet zijn om voor die landen te vechten. Dit is onverantwoord beleid."

Wat is het effect hiervan op de Navo?

"Lidstaten worden bang en vragen nu president Barack Obama om garanties. Dat is niet zo vreemd. Ik denk niet dat Washington een oorlog met Rusland zou aangaan om bijvoorbeeld Estland. Oekraïne is strategisch minstens zo belangrijk. Het Westen wilde niet vechten voor de Krim, dus waarom wel voor Estland?"

De Nederlandse minister van defensie Hennis is deze week in Georgië om het Navo-lidmaatschap te steunen.

"Ik zou haar willen vragen of ze bereid is tot een oorlog met Rusland om Georgië te verdedigen. Waarschijnlijk geeft ze dan een ontwijkend antwoord en een uitweiding over liberalisme in de 21ste eeuw en internationaal recht. Veel mensen willen niet begrijpen dat de Navo een militaire alliantie ontworpen tegen Rusland is."

Waarom dan toch de steun?

"Nederland kan makkelijk goede sier maken zonder de gevolgen te hoeven dragen. Iedereen weet dat Georgië nooit lid wordt. Duitsland is tegen en Rusland controleert separatistische republieken in het land. Als de Nederlandse minister in haar eentje moest beslissen zou ze wel iets anders zeggen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden