Uitbraak ebola nu 'oncontroleerbaar'

Virus sloeg niet eerder zo hard toe als nu in West-Afrika. WHO en Artsen zonder Grenzen slaan alarm.

De ebola-epidemie in West-Afrika leek onder controle. Maar de afgelopen weken neemt het aantal besmettingen en doden weer hard toe. Artsen zonder Grenzen spreekt zelfs van een 'volledig oncontroleerbare' situatie.

Midden vorige week waren er 337 dodelijk slachtoffers, volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Het aantal besmettingen - inclusief de overledenen - bedraagt vermoedelijk meer dan 500.

Daarmee zou dit de ergste ebola-uitbraak ooit zijn. Tot dusver was dat een epidemie in Congo, waar het virus in 1976 280 slachtoffers maakte. Het gevaarlijke ebolavirus veroorzaakt hevige koorts, bloedingen en uitval van organen. De ziekte wordt overgedragen via lijfelijk contact met besmette en gestorven patiënten.

De huidige uitbraak begon waarschijnlijk een half jaar geleden in bosgebied in het zuiden van Guinee, en is om meer redenen bijzonder. Niet eerder woedde een epidemie in drie landen tegelijk. En dan liggen die landen ook nog in West-Afrika.

Doorgaans slaat ebola toe in Midden- en Oost-Afrika. Dat laatste verklaart voor een deel waarom het virus zich ditmaal zo moeilijk laat bedwingen: de drie landen waren slecht op het virus voorbereid, en onder de bevolking is de kennis gering.

De situatie is volgens de WHO op dit moment complex. Patiënten zijn aangetroffen op veel verschillende plaatsen, in drie landen met veel grensverkeer tussen lokale gemeenschappen. Extra complicatie is dat het virus zich ook naar dichtbevolkt gebied heeft verspreid, waaronder de Guinese hoofdstad Conakry.

Ebola-specialist Pierre Formenty van de WHO zei dit weekeinde dat hulpverleners de ziekte alleen kunnen stoppen in samenwerking met de bevolking in de drie landen. Volgens hem blijven mensen in de getroffen gebieden reizen ook als ze al symptomen van de ziekte hebben.

Formenty: "Een enkel ziektegeval kan een epidemie weer op gang brengen. Daarom zijn drastische maatregelen nodig. Het is moeilijk aan mensen duidelijk te maken wat van hen wordt verwacht in een gebied waar de zorgvoorzieningen toch al niet optimaal zijn."

Artsen zonder Grenzen (AzG) zei vrijdag tegen de grenzen van haar kunnen aan te lopen. De hulporganisatie heeft veertig medewerkers en vier behandelcentra ingezet, en kan niet meer opbrengen. Volgens AzG doen internationale organisaties en de betrokken overheden te weinig om de ziekte te bestrijden. Het gaat dan zowel om het inzetten van hulpverleners als om voorlichting aan de bevolking. De regeringen van de drie landen zouden de reikwijdte van de epidemie nog niet overzien. Volgens Sierra Leone is die kritiek onterecht. Het land zegt juist heel hard te hebben gewerkt aan voorlichting. Ook is de noodtoestand afgekondigd in gebieden waar mensen aan ebola zijn overleden.

undefined

Agressie virus is ook een voordeel

Ebola is zeer agressief. Die eigenschap heeft hulpverleners tot nog toe altijd geholpen om uitbraken vrij snel te bedwingen: omdat mensen zo snel en zo ernstig ziek worden, kunnen ze het virus niet ongemerkt onder grote groepen verspreiden. Zodra hulpverleners in de gaten krijgen dat het virus ergens de kop opsteekt, kunnen ze maatregelen nemen. Te beginnen met het isoleren van patiënten, in kaart brengen met wie zij de voorgaande weken contact hebben gehad, en nieuwe besmettingen snel opsporen. Contacten van de patiënt zonder ziekteverschijnselen worden nog een paar weken gevolgd. Voor zorgverleners zijn beschermende kleding en ontsmettingsmiddelen belangrijk. Het wassen en omhelzen van de doden, gebruikelijk in veel Afrikaanse landen, moet worden voorkomen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden