’Uit de kast komen is niet het doel’

Homoseksualiteit in de sport is nog altijd een taboe, constateert de belangenvereniging COC Nederland – en zeker in het voetbal. Er worden eerste stapjes gezet opdat ooit, misschien, belemmeringen kunnen worden weggenomen.

Volgens de wetten van het getal moeten ze er zijn, homo’s in het voetbal. Wijlen John Blankenstein, de oud-scheidsrechter die eind jaren tachtig zijn homoseksuele geaardheid openbaarde, kende er een paar. Maar ze hoedden zich er angstvallig voor om zijn voorbeeld te volgen.

,,Ik weet dat er lijstjes circuleren’’, zegt COC-voorzitter Frank van Dalen. ,,Maar het voetbal is een masculiene wereld. Het mannelijke is zeer belangrijk. Er is lang getracht om tekenen van een modernere tijd als allochtonen en vrouwen buiten de deur te houden. Het is een conservatieve omgeving.’’

Van Dalen zat gisteren om de tafel met vertegenwoordigers van de KNVB, voor een eerste oriënterend gesprek. Het COC heeft de John Blankenstein Foundation opgericht om te pogen homoseksualiteit bespreekbaar te maken in de sport en, daarna, de homo-emancipatie te bevorderen. ,,Homofobie is in het voetbal het hardnekkigst’’, zegt Van Dalen. Maar de stichting wil zich ook op andere sporten richten, zowel op top- als op amateurniveau.

Van Dalen: ,,Sport is net als school belangrijk voor de overdracht van normen en waarden. Hoe gaan we met elkaar om? Neem een jonge sporter die met zijn seksuele identiteit worstelt. Hij ervaart de school vaak al als een onveilige omgeving en dan komt daar de sport nog bij, zeker als hij voor een teamsport kiest. Dan is homo een scheldwoord en zonder dat er wordt gecorrigeerd, worden er flauwe grappen onder de douche gemaakt. Laat die coming-out nog maar even zitten, zal die jongen al gauw denken.’’

Een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau leerde onlangs dat de helft van de homoseksuele en lesbische sporters zijn of haar geaardheid verborgen houdt voor de medesporters. ,,En bij zulke cijfers plaats ik dan ook nog kanttekeningen’’, zegt Van Dalen. ,,Want hoe openlijk zijn die anderen? De ervaring leert dat vaak alleen een of twee beste vrienden het weten van de mensen die zeggen heel open te zijn geweest. Een homo voelt zich vaak toch niet lekker in teamverband. Vooral de flauwekul onder de douche en de bekrompen gedachten daarover tekenen nog heel erg de sfeer.’’

Daarentegen ligt de blokkade in de topsport volgens de voorzitter van het COC opmerkelijk genoeg niet in de eerste plaats bij ploeggenoten. Daar houden homo’s zich stil uit angst de teamprestatie te ondermijnen. Van Dalen: ,,Topsporters hebben me verteld hoezeer de focus op hun niveau op het team ligt. Als zij uit de kast komen, zeggen ze, krijgt het team er last van. Ze weten dat de media op zoek zullen gaan naar reacties van hun strijdmakkers en dat de publieke opinie zich zal roeren. Dat zien ze als een te zware verantwoordelijkheid.’’

,,Het is trouwens wonderlijk hoe anders het er in Amerika aan toe gaat. Ook in het masculiene basketbal gaat het daar letterlijk maar om één ding: hoe vaak scoor je? Een homo wordt daar beschermd en een veilig gevoel gegeven als hij het team met zijn kwaliteiten in de vaart der volkeren kan opstuwen. Het gaat er dan niet om dat men zich zo nodig maatschappelijk verantwoord wil opstellen. Het is simpel: als je voor punten zorgt kun je als homo vrij van belemmeringen presteren.’’

In de Nederlandse situatie worden voorlopig bescheidener doelen gesteld. ,,Het doel is niet homoseksuele topsporters uit de kast te laten komen’’, zegt Van Dalen. ,,We willen homo-intolerantie in de sport aanpakken. Voorlopig wordt het getolereerd zolang het onzichtbaar blijft. We zouden blij zijn als elke homo over tien, vijftien jaar de sport van zijn gading zonder belemmeringen kan uitvoeren, en dat jongeren dan op amateurniveau onbelemmerd hun seksuele identiteit kunnen ontwikkelen.’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden