Uit amalgaam lekt kwik weg, maar in vis zit het ook

Amalgaam tandvulling heeft een slechte naam. Maar is het spul echt zo gevaarlijk?

Wie op de website van de vereniging voor bio-energetische tandartsen kijkt, schrikt zich lam. Vullingen van amalgaam, staat er, zitten barstensvol giftig kwik. Dit kwik komt vrij en stapelt zich op in nieren, lever en hersenen. Via placenta en moedermelk komt het ook nog eens terecht bij de eventuele foetus of baby.

Een bezorgde lezeres vraagt zich af hoe serieus ze dit verhaal moet nemen. En of ze er verstandig aan doet om haar amalgaam eruit te laten halen.

Dat laatste is niet meteen een aanrader, zegt tandarts Cees Kleverlaan uit het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam. "Als je amalgaam laat verwijderen, raak je ook tandbeen kwijt. Dat is zonde. Het kan zelfs leiden tot het verlies van de hele tand of kies."

Het opruimen van de grijze vullingen is bovendien onnodig, stelt de deskundige: wereldwijd staan vrijwel alle tandheelkundige organisaties op het standpunt dat amalgaam weinig tot geen kwaad kan. De Amerikaanse medicijnwaakhond FDA kwam twee jaar geleden nog met een overzicht van tweehonderd studies over amalgaam. Conclusie: de legering is veilig. Langdurige onderzoeken, onder meer bij kinderen die vanaf hun zesde jaar werden gevolgd, brachten geen problemen aan het licht die aan de vullingen te wijten waren.

Toch is er iets wat niet helemaal lekker klinkt: uit vullingen van amalgaam lekt wel degelijk kwik weg. Gemiddeld gaat het om 3 tot 7 microgram per dag, maar dit kan oplopen tot wel 100 microgram bij mensen die veel vullingen hebben en die ook nog eens veel hete vloeistof drinken en voortdurend kauwgom kauwen.

De grenswaarde, opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie, ligt op 43 microgram. Deze kán dus worden overschreden. Nou hebben grenswaardes een hoog natte-vingergehalte, en doorgaans zitten ze erg aan de veilige kant. Maar ze zijn er niet voor niets. De mogelijkheid van een overschrijding wekt weinig vertrouwen.

Kleverlaan beaamt dat, maar wijst er ook op dat er nooit concrete schade aan bijvoorbeeld de hersenen is aangetoond. "En via het eten van vis krijg je ook kwik binnen, zelfs in grotere hoeveelheden. Je moet de bijdrage van vullingen niet overdrijven."

Wel bewezen is dat sommige mensen allergisch op amalgaam reageren. Zij krijgen ontstoken mondslijmvlies, en dan moet de vulling eruit. Minder gehoor vinden mensen die beweren dat ze chronische vermoeidheid of spierpijn aan hun vullingen overhouden. Gaat hun amalgaam eruit, dan verdwijnen bij sommigen langzaam de klachten. Maar volgens de huidige opvattingen zou dit net zo goed een placebo-effect kunnen zijn.

Amalgaam bestaat voor de helft uit kwik en voor de andere helft uit tin of zilver. In 1830 werden de eerste patiënten ermee gevuld. De controverse is al bijna even oud: rond 1840 brak onder tandartsen een twist uit over het kwik. De relativisten wonnen. Zo rolden we de 'amalgaamtijd' binnen.

Dit tijdvak duurt nu al ruim anderhalve eeuw, maar het einde lijkt in zicht. In elk geval in Nederland en Scandinavië. "Het plaatsen van amalgaamvullingen wordt in ons land niet meer onderwezen", zegt Kleverlaan. "We leren studenten alleen nog hoe je ze moet verwijderen."

Nu is het allemaal composiet wat de klok slaat. Deze witte plastic heeft de overhand gekregen, niet eens vanwege de kwiksores, maar vooral uit esthetische overwegingen. Mensen vinden het gewoon mooier, zegt Kleverlaan. "Zo lost het probleem zich vanzelf op."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden