UCI-voorzitter heeft gezag verloren

De organisatorische crisis in de wielersport is bezworen. Het conflict heeft duidelijk gemaakt bij wie de macht ligt. De UCI en voorzitter Pat McQuaid leden een pijnlijke nederlaag.

Alom tevreden gezichten, maandagavond laat op vliegveld Zaventem in Brussel. Maar de inkt van het moeizaam bereikte akkoord tussen de drie grote organisatiebureaus, de ploegen en de internationale wielerunie UCI was nog niet droog of de manager van de Unibet.com-ploeg sprak het ’onacceptabel’ al uit. Volgens Jacques Hanegraaf is zijn formatie gebruikt als ’wisselgeld’. Hij kondigde juridische stappen aan tegen de organisatoren én de UCI.

De drie partijen bereikten overeenstemming voor dit seizoen. De achttien ploegen die al een Pro Tour-licentie hadden mogen starten in alle grote koersen, dus zondag ook in Parijs-Nice. UCI-voorzitter Pat McQuaid slikte zijn dreigement in dat starten in deze ’illegale’ etappekoers tot schorsingen of boetes zou leiden. ASO, eigenaar van ondermeer Parijs-Nice, Parijs-Roubaix en de Tour de France, heeft net als RCS (Tirreno-Adriatico, Milaan-Sanremo, Giro) en Unipublic (Vuelta) toegezegd dat ze voor de twee nieuwe Pro Tour-ploegen ’sportief’ zullen omgaan in het verstrekken van wildcards. Astana was al uitgenodigd voor Parijs-Nice en zal met Vinokoerov en Klöden ook wel welkom zijn in de Tour. Maar Unibet heeft geen enkele zekerheid en hoeft daar vermoedelijk ook niet op te rekenen. De duurbetaalde licentie die het in december kreeg van de UCI blijkt weinig waard te zijn. De sponsor stak liefst 32 miljoen euro voor vier jaar in de ploeg vanwege de garantie van alle grote wedstrijden, inclusief de Tour. Nu is duidelijk dat de UCI dit ’recht’ heeft verkocht zonder er feitelijk zeggenschap over te hebben. Vandaar dat Unibet nu naar de rechter stapt.

Daarmee kunnen de gevolgen van het geëscaleerde conflict voor de UCI ook op het financiële vlak pijnlijk zijn. Een moreel verliezer was McQuaid al, sinds zijn knieval maandag. Hij had de afgelopen weken stoere taal gesproken. Hij had zijn zwaarste machtsmiddel op tafel gelegd (oproep tot boycot), tot ergernis van de ploegen. Dat heeft hem onherstelbaar gezichtsverlies opgeleverd. Zijn gezag in de wielerwereld is tot een dieptepunt gedaald, de rol van de UCI gemarginaliseerd.

Velen zagen McQuaid al vóór zijn verkiezing in 2005 als een marionet van oud-voorzitter Hein Verbruggen. De Brabander dacht dat bij de Ierse oud-renner zijn Pro Tour in veilige handen was. Verbruggen transformeerde de UCI sinds 1989 van een inschrijfkantoor tot een federatie met uitstraling en grote ambities. Met de instelling van de Pro Tour werd de UCI zelf ook een speler op de markt. Maar in Parijs, Madrid en Milaan wilden ze hun eigen wetten blijven bepalen.

En dat kunnen ze blijkbaar. De aantrekkingskracht van een monument als Parijs-Roubaix of van de Ronde van Frankrijk genereert nu eenmaal veel meer geld en macht dan de UCI lief is. Daarmee staan de tradities en sentimenten de broodnodige hervormingen van de wielersport steeds weer in de weg. De ploegen hebben in dit conflict ook weer de zijde van de machtige organisatoren gekozen.

Net als vorig jaar in de dopingaffaire Operacion Puerto hebben de teams aangetoond een machtsblok te kunnen vormen. Hun vennootschap, in 2006 opgericht als de IPCT, dwingt tot een solidariteit die er voorheen niet was. Unibet.com was echter nog geen lid van de IPCT en lijkt nu doelbewust geslachtofferd. Slim verschool IPCT-voorzitter Patrick Lefevere zich meteen achter het argument van ASO dat Unibet niet in Frankrijk mág koersen door de nationale gokwetgeving.

De UCI zit nu met een probleem. Vorig jaar heeft McQuaid niet willen luisteren toen zowel de organisatoren als de ploegen vroegen om slechts achttien licenties voor de Pro Tour. Nu de organisatoren en ploegen in elkaars armen zijn gedreven, is de positie van de UCI aanzienlijk verzwakt en moet de voorzitter als aangeschoten wild verder in een wereldje dat nog genoeg andere problemen heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden