U was duidelijk: Het nieuwe schip van de marine moet naar Francien de Zeeuw genoemd worden

Beeld NIMH

De voorkeur van u, lezers, is helder. Verzetsheldin en eerste vrouwelijke marineofficier Francien de Zeeuw kreeg verreweg de meeste stemmen als degene naar wie het toekomstige bevoorradingsschip van de marine vernoemd zou moeten worden.

Allereerst wil de redactie van Plein 2 iedereen die de afgelopen weken gereageerd heeft bedanken. De berichten zijn dusdanig talrijk - we kregen honderden inhoudelijke reacties - dat het ondoenlijk is om iedereen persoonlijk te antwoorden.

Maar terug naar De Zeeuw. Zij werd op 19 mei 1922 geboren in Terneuzen. Ze was dochter van een huisschilder en voor zo iemand zat studeren er niet in, dus volgde ze een opleiding tot telefoniste. Ze leerde ook Duits, en daarom kon ze in de beginjaren van de Tweede Wereldoorlog meeluisteren met de bezetter en informatie doorspelen aan verzetsgroepen.

Vanaf eind 1943 raakt De Zeeuw zelf actief betrokken bij het verzet. Omdat een vrouw bij de Duitsers minder argwaan wekt, smokkelt ze wapens voor overvallen op distributiekantoren van voedselbonnen. Tijdens één operatie dringt ze 's nachts de regionale telefooncentrale binnen om de Duitse veiligheidsdiensten af te luisteren en oproepen aan de politie te vertragen.

Als de bonnen eenmaal binnen zijn, reist De Zeeuw per trein door Nederland om de kostbare papiertjes onder verzetsgroepen uit te delen. Ook loodst ze een neergestorte Britse piloot langs Duitse controleposten door zich als zijn vriendin voor te doen.

Canadese schutters

Het grootste gevaar loopt De Zeeuw als de bevrijding van Zeeland in september 1944 aanstaande is. Samen met andere verzetsstrijders ziet ze hoe een boerderij vol ontheemde Nederlanders onder artillerievuur ligt. De Canadese schutters weten niet dat de Duitsers inmiddels op een andere plek zitten. Aangezien Francien als enige Engels spreekt, is het aan haar om samen met twee andere verzetsstrijders de Canadezen te waarschuwen. Tijdens de tocht door het slagveld ontploft een granaat vlakbij hen. Een van de mannen overlijdt daarbij, en De Zeeuw verliest kortstondig het bewustzijn. Maar ze komt weer overeind en bereikt uiteindelijk de Canadezen. Zo worden de tientallen mensen in de boerderij gered van een mogelijk dodelijke beschieting.

Nog voor het einde van de oorlog trok De Zeeuw naar Groot-Brittannië. Bij de Royal Navy kreeg ze een opleiding om als eerste bij de nieuw op te richten Marine Vrouwenafdeling aan de slag te kunnen. Na verantwoordelijk te zijn geweest voor een groot militair postkantoor in Indonesië, verliet De Zeeuw eind 1947 de dienst vanwege trouwplannen.

Echt verdiend

De redactie van Plein 2 leerde over deze indrukwekkende daden uit de vorig jaar verschenen biografie van De Zeeuw. Auteur Natasza Tardio sprak jarenlang met de in 2015 overleden verzetsheldin. Ook kreeg ze toegang tot haar brieven en documenten.

Volgens Tardio voelde De Zeeuw zich haar hele leven verbonden met de marine. "Ze ging altijd naar reünies. Ze vond het belangrijk dat vrouwen gelijke kansen hebben. Dat vrouwen nu op onderzeeboten mogen waren, had ze geweldig gevonden." Tardio noemt het 'echt verdiend' als er een schip naar De Zeeuw zou worden vernoemd.

Zo ver is de marine nog niet. Een woordvoerder zegt dat het te vroeg is om de naam van het schip bekend te maken, en dat het niet per se om een persoon hoeft te gaan.

VVD-Kamerlid André Bosman geeft wel een schot voor de boeg. De voormalige straaljagerpiloot uit Middelburg spreekt van een 'fantastische dappere vrouw'. Volgens Bosman kan defensie met een Zr. Ms. Francien de Zeeuw ook uitdragen dat vrouwen van harte welkom zijn bij de krijgsmacht. Hij is van plan om maandag tijdens een Kamerdebat aan staatssecretaris Barbara Visser te vragen om het bevoorradingsschip naar De Zeeuw te vernoemen.

Heldendaden van Francien de Zeeuw

1.Duitse veiligheidsdiensten afluisteren

2.Voedselbonnen en wapens smokkelen

3.Britse piloot in veiligheid brengen

4. Canadezen waarschuwen dat zij op burgers schieten

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden