’U hebt (of heeft) zich vergist’

63 Sommigen verkiezen ’u heeft’ boven ’u hebt’. Argument: ’u’ was oorspronkelijk derde persoon enkelvoud en daar past ’heeft’ bij, zoals in ’hij heeft’. Klopt dit?

Eén theorie over het ontstaan van u – er is nog een andere in omloop – leidt dit woord inderdaad af van Uwe Edelheid. Deze aanspreekvorm in brieven werd afgekort als UEd. en UE. Zo ontstond de uitspraak uwee en dat zou zijn vereenvoudigd tot u. Omdat bij Uwe Edelheid de vorm ’heeft’ hoort, zou alleen die ook bij u passen.

Deze redenering gaat ervan uit dat het oorspronkelijke gebruik of de oudste betekenis maatgevend is voor de huidige omgang met een woord. Dat is, zoals morgen zal worden toegelicht, een misvatting. In verzorgd Nederlands is zowel u hebt als u heeft gangbaar en dus acceptabel.

64 Noa, vooral een meisjesnaam, is niet afgeleid van het mannelijke Noach, zoals onlangs in een taalrubriek werd beweerd.

Meer dan één lezeres heeft te kennen gegeven dat (klein)dochter Noa genoemd is naar een vrouw uit het Oude Testament (Numeri 27) die in een erfrechtkwestie verwikkeld was en daarin gelijkgesteld werd met mannen. Ze was dus, schrijft een trotse grootmoeder, een van de eerste geëmancipeerde vrouwen.

Mijn bron voor de herkomst was de voornamenbank van het Meertens Instituut, die Noa rangschikt onder de varianten van Noach (vaak verklaard als ’troost, rust’).

Maar Engelstalige bronnen zien inderdaad geen etymologisch verband met Noach en leiden Noa af van een woord voor ’beweging’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden