Typisch Niehe

Sinds begin oktober zendt de VPRO op zondagavond het informatieve magazine 'De wereld volgens Dummer' uit. De lengte varieert per week, van een minuut of tien tot dik een uur. 'Dummer' is niet meer dan een dreigende schim achter de luxaflex, met de vage contouren van een norse courantier à la Koos Tak. Hij is voor de rest gewoon een naam, bedacht om de vrij open formule van een nieuw ouderwets tv-magazine bij elkaar te houden.

'Dummer' is een grote stal van journalisten van wie de meesten al jarenlang vertrouwd klinken in combinatie met de letters VPRO: Peter Flik, Jan Donkers, Roel van Broekhoven, Harmke Pijpers, Rogier Proper, Lex Runderkamp en John Jansen van Galen. Daarom ook zal het programma zo herkenbaar zijn als een typisch VPRO-product. Harde en zachte journalistiek naast elkaar, met veel aandacht voor tempo, muziek en stemming. Bij de première zeiden ze in de VPRO-gids dat Nederland niet verrijkt zou worden met de zoveelste actualiteitenrubriek, maar dat 'De wereld volgens Dummer' zou gaan over een keuze uit de actualiteit. “Een programma met opmerkelijke gasten, ongebruikelijke opinies, verhitte debatten.” Zo'n magazine dus waarin elk journalistiek genre aan bod moet kunnen komen, maar dan verborgen achter een muur van (hoe zeg je dat zo aardig mogelijk?) zelfbewustzijn.

'Dummer' heeft het in de afgelopen drie maanden nog niet geschopt tot het soort van onmisbare televisie. Het is een degelijke, herkenbare achtergrondrubriek, eerder dan hét magazine voor de opmerkelijke gasten, opinies en debatten.

Afgelopen zondag bevatte 'Dummer' een interview van Jan Donkers met Gore Vidal over Clinton. Het is aardig om Vidal te hebben, maar hij figureert vaak genoeg tussen het nieuws om niet meer te kunnen spreken van een werkelijk opmerkelijke gast en al helemaal niet om het over een ongebruikelijke opinie te hebben. Vidal legde in zijn Italiaanse vakantiehuis, paraderend alsof hij Ivo Niehe op bezoek had, uit dat Clinton het helemaal verkeerd heeft gedaan omdat hij de Amerikaanse maatschappij niet door had.

Clintons hervormingen op het punt van de gezondheidszorg zijn vastgelopen op ouderwetse machten, een paar rijke families en een groter aantal rijke concerns. Die dwingen Amerika in het corset. Clinton had vanaf de eerste dag de aanval moeten inzetten. Vidal hield met zichtbaar genoegen een monoloog, soms eigenzinnig geformuleerd, maar in essentie een oud en bekend verhaal, en aangaande Bill Clinton al veel eerder opgeschreven door anderen.

Het interview was uiteraard gelardeerd met quasi romantische doorkijkjes en panorama's, maar dat voorkwam niet dat vooral bleef hangen dat een tamelijk zelfbewuste, gearriveerde, rijke Amerikaanse schrijver vooral z'n ego zat op te poetsen. Het feit dat Vidal bereid was zijn pose aan te nemen ten behoeve van de Nederlandse tv leek me aanzienlijk belangwekkender dan wat hij te beweren had. In essentie pakte het bezoek van Ivo Niehe aan Barbara Cartland niet anders uit.

Hoofdbestanddeel van de uitzending was de aanklacht van Hasan Nuhanovic, in '95 tolk bij Dutchbat III in Srebrenica, over de opstelling van Nederland bij het onderzoek naar wat er in die ellendige zomer daar gebeurde. Een uitgebreide zoektocht en aanklacht, die alleen langer duurde dan de elders uitgezonden zelfde soort van gevallen. In deze zaak alleen nog wat verder uitgesponnen omdat er ook een boek uitkomt over 'Het zwartste scenario'.

Zo treurig als de zaak zelf was en is, wat me vooral is bijgebleven is de communicatieve onvolkomenheid op het ministerie van defensie, waar de telefonist al tamelijk omhoog kwam te zitten met een aanroep uit voormalig Joegoslavië en waar de vervolgens ingeschakelde deskundige nog geruime tijd moeite had om te begrijpen waarover het ging, omdat hij had verstaan dat iemand een gesprek wilde met minister Verhoogh.

Dat is VPRO aan zo'n reportage. Onthullend neergezet toen uiteindelijk bleek dat de portier van het ministerie een tamelijke hork was en minister Voorhoeve de formalist zoals we hem kennen. Als je dat allemaal ziet kan het verhaal over de falende communicatie te Den Haag alleen maar waar zijn. Maar om dat over het voetlicht te krijgen was de kwestie Nuhanovic slechts het (te grote) voertuig. Het onderwerp, dat meer dan de helft van de uitzending in beslag nam, werd afgesloten met het beeld van een eenzaam brandende kaars. Voor ik het wist was het er uit: typisch Niehe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden