Typisch Brussels compromis: EU-landen staan glyfosaat voor nog vijf jaar toe

Flessen onkruidverdelger Roundup in een winkel in Brussel. De werkzame stof in dit middel is glyfosaat. Beeld EPA

Het onkruidbestrijdingsmiddel Roundup mag nog zeker vijf jaar op de Europese markt worden verkocht. De EU-landen maakten vanmiddag een voorlopig einde aan een jarenlange discussie over glyfosaat, het hoofdbestanddeel van Roundup.

Het is zo'n typisch Brussels compromis dat belangengroepen aan beide uiteinden van de discussie ontevreden achterlaat. Milieuorganisaties wilden een onmiddellijk verbod op glyfosaat, terwijl de landbouwsector en de machtige Amerikaanse producent Monsanto hebben aangestuurd op een verlenging van vijftien jaar. Het was de afgelopen maanden een keiharde lobbystrijd.

Glyfosaat, al tientallen jaren een van de meest gebruikte bestrijdingsmiddelen in de landbouw, kan volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kankerverwekkend zijn voor mensen, aldus een studie uit 2015. Andere Europese onderzoeken spreken dat echter tegen.

Ook binnen de EU-lidstaten liepen de meningen uiteen van een verbod of op z'n minst een snelle uitfasering (onder meer Frankrijk en België) tot het verstrekken van een langdurige vergunning (zoals het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Ierland).

Door die verdeeldheid bleef een beslissing lange tijd uit, terwijl de datum van 15 december - einddatum van de huidige vergunning - met rasse schreden naderde. De landbouwsector vreesde een verbod, omdat er nog geen goedwerkend alternatief product op de markt zou zijn.

'Zwarte dag voor consumenten'

Uiteindelijk stemden achttien landen vanmiddag voor de vijf jaar verlenging, het compromis dat door de Europese Commissie op tafel was gelegd nadat voor een tienjarige verlenging geen draagvlak bleek te zijn. Daarmee was de benodigde gekwalificeerde meerderheid gehaald. Er zijn geen afspraken gemaakt over een langzame uitfasering gedurende vijf jaar, wat wel was bepleit door het Europees Parlement.

Nederland behoorde tot de voorstemmers. De doorbraak werd vooral bereikt doordat een aantal grote landen dat zich eerder van stemming had onthouden nu voor stemden: Duitsland, Polen, Bulgarije en Roemenië. Frankrijk, Italië en België behoorden tot de negen tegenstemmers.

CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik is tevreden over de uitkomst. "Gelukkig lieten de meeste EU-lidstaten zich leiden door de onafhankelijke wetenschappelijke adviezen van EU-agentschappen, niet door emotie en angst."

Haar Vlaamse collega Bart Staes van de Europese Groenen spreekt echter van een 'zwarte dag voor consumenten, boeren en het milieu'. Volgens hem ketent dit besluit de EU vast aan 'nog eens vijf jaar van giftige landbouw'.

Lees ook een interview met de Amerikaanse onderzoekster Carey Gilliam,  die pleitte voor uitstel van het besluit over glyfosaat tot na een rechtszaak van zieke boeren tegen de fabrikant van Roundup in de VS. 

In juli dit jaar demonstreerden activisten bij het gebouw van de Europese Commissie in Brussel tegen het gebruik van glyfosaat en de mogelijk verlenging van de vergunning.Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden