Twitter, een revolutionaire babbelbox

Aanvankelijk afgedaan als veel gekwetter en weinig wol, laat Twitter bij de onrust in de Arabische wereld zijn serieuze kant zien. En de mogelijkheden zijn nog niet uitgeput.

Hans Stavleu en Patrick van der Duin

onderzoekers vakgroepen Toekomst-onderzoek en Innovatiemanagement aan respectievelijk Hogeschool Leiden en TU Delft

Het duurde honderd jaar voordat de meeste huishoudens een auto hadden, de televisie deed er veertig jaar over om in de meeste huiskamers een plekje te veroveren. Internet had ongeveer tien jaar nodig om volledig geadopteerd te worden en het heeft maar vijf jaar geduurd voor Twitter om een vaste plek in te nemen in het sociale medialandschap.

Gekscherend: op Facebook zeg je dat je geplast hebt, op YouTube laat je zien dat je plast, op FourSquare kun je zien waar je plast, op LinkedIn geef je aan hoe goed je kunt plassen en via Twitter zeg je dat je aan het plassen bent. Toch heeft Twitter zich de afgelopen vijf jaar ontwikkeld tot een medium dat op verschillende manieren wordt gebruikt. Iedere tweep (twitteraar) heeft zijn of haar eigen doelstelling.

Zo deelt @davidvdkooij regelmatig zijn uitgewerkte lesideeën over het vak creativiteit voor het basisonderwijs, heeft @CreativeImpulse het taalspel #Twidioom opgezet, waarin mensen worden uitgedaagd woorden te combineren tot een nieuw woord of een nieuwe uitspraak, tweet @koningin_nl dagelijkse humoristische berichten als parodie op koningin Beatrix en bericht @gervis dagelijks over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten.

Werd Twitter in het begin lacherig afgedaan als veel gekwetter en weinig wol, bij de bijna-revolutie in Iran en de huidige omwentelingen in Noord-Afrika speelt Twitter een belangrijke rol: niet alleen als manier om op de hoogte te blijven over wat daar werkelijk gaande is, maar ook als cruciaal verbindingsmechanisme tussen de partijen die verandering willen. Twitter is dus niet gekaapt door journalisten en andere hoogwaardigheidsbekleders, maar is een medium van het volk.

Ook leidt twittergedrag steeds vaker ook tot fysieke ontmoetingen, de zogenoemde tweet-ups. Mensen met eenzelfde expertise, hobby of andere klik vinden elkaar via Twitter en organiseren etentjes, lunches, werkbesprekingen of spelletjesbijeenkomsten.

Natuurlijk heeft Twitter ook zijn schaduwzijden. Zo zijn mensen hun baan kwijtgeraakt of heeft hun imago een forse deuk opgelopen door een te openhartige of te vroeg gepubliceerde tweet. Denk aan het ontslag van Songfestivalpresentator Cornald Maas die Joran van der Sloot, de PVV en Songfestivaldeelneemster Sieneke als gelijkwaardige komische exportproducten beschouwde. Het cynische aan deze kwesties is vaak dat de ontslagen verricht worden uit naam van mensen die Twitter een hoop flauwekul vinden maar er desondanks toch aanstoot aan nemen.

De groei van Twitter was enkele jaren geleden niet geheel onvoorspelbaar. Twitter was een exponent van de opkomst van nieuwe sociale media (zoals MySpace en Hyves) en Twitter werd in eerste instantie vooral door jongeren gebruikt. Velen dichtten Twitter toen geen rooskleurige toekomst toe. Dat kwam voornamelijk doordat experts maar al te vaak zichzelf als maat der dingen nemen. Zijzelf gebruikten nog geen Twitter. Maar het voorspellen van de toekomst van een innovatie kan vergeleken worden met die van de uitslag van een Missverkiezing. Ga daarbij niet uit van je eigen voorkeur maar van de gemiddelde voorkeur van anderen; zij bepalen immers wie wint, niet jij. Zo houden wij, de auteurs van dit artikel, zelf van oude hardcoverromans met gouden leeslinten die muf ruiken, maar desgevraagd gaan wij ervanuit dat de toekomst aan het e-book is.

Een belangrijke voorwaarde voor de groei van Twitter is dat men erkent dat Twitter een persoonlijk medium is. Zo maken veel organisaties de fout dat ze hun plek op Twitter beschouwen als hun eigen website. Maar net als bij SecondLife gaat een sociaal medium om communicatie tussen mensen en staat de organisatie niet meer centraal. Bij Twitter is er geen massacommunicatie maar, zoals TNO het noemt, een massa die communiceert. Een organisatie waarbij elke medewerker zichzelf vertegenwoordigt met zijn of haar gezin, hobby, ideeën en wensen maakt de organisatie menselijker en een beter passend onderdeel van een groter netwerk. Zo blijkt dat mensen die een mix van zakelijk en privé delen via Twitter productiever zijn dan diegenen die alleen zakelijke informatie delen.

Wij verwachten dat in de toekomst niet alleen mensen zullen twitteren, maar dat 'objecten' dat ook gaan doen. De meterkast tweet zijn meterstanden of onverwachte pieken en dalen in energieverbruik, de weegschaal bericht over je gewicht en de straat in de wijk twittert over het aantal passerende auto's. Gebruikers zullen Twitter-subaccounts nodig hebben (kanalen) om hun eigen twitterinformatie te kanaliseren en om anderen partieel informatie te kunnen aanbieden. Een aantrekkelijk toekomstbeeld? Geef je mening via Twitter.

Hans Stavleu is op Twitter bereikbaar via @hansstavleu, Patrick van der Duin via @patrickvdduin

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden