Twintig jaar punk en dure parfum

Uit het niets verschenen er de laatste weken herdenkingsartikelen gewijd aan twintig jaar punk. 'Hoezo' denk je dan, wat is de aanleiding? Zeker, er is sprake van iets dat op een revival lijkt zoals het laatste Lowland Festival met de groepen Green Day, Pennywise en NRA liet horen. Toch ben ik op straat nog geen hanekam of scheermesje tegen het lijf gelopen. Misschien wil men de oprichting van The Sex Pistols, de punkband bij uitstek, memoreren? Maar dan zullen we nog tot november moeten wachten. Hun doorbraak beleefden The Pistols in 1976 geconcretiseerd in vinyl met de geruchtmakende debuutsingle 'Anarchy in the UK'. Feitelijk is dat het jaar waarin punk als muzikale en maatschappelijke beweging begon door te breken. Ook in Amerika waar The Ramones, de andere prototypische punkband, met haar eerste LP een soortgelijk effect sorteerde.

STAN RIJVEN

Waarom dan die herdenkings-aandrang? Eenzijdigheid, romantiek en willekeur strijden om voorrang wanneer de pophistorie in het geding is. In de toekomst zal er geen jaar meer passeren of een stroming, ster dan wel stempel op de tijd zal stof tot herdenken (al of niet uit commerciële motieven) opleveren. Vorig jaar met Woodstock (augustus 1994), recentelijk met Kralingen (juni 1995), binnenkort bij de dood van Jimi Hendrix (18 september a.s.) en Janis Joplin (4 oktober a.s.) en over vijf jaar bij Jerry Garcia (9 augustus 2000). Volgens goede gewoonte bevat een jubileumjaar het getal 10, 25 of 50. Twintig jaar punk is daarom een zwaktebod en duidt op romantische willekeur. Geef je daaraan toe dan maken twee muziekstromen die het aangezicht van de 20e eeuwse populaire muziek nog drastischer wijzigden, zonder meer aanspraak op een herdenkingsartikel.

Niemand stond stil bij de herdenking van 40 jaar rock 'n roll. Televisie-special noch extra OOR-bijlage die de zegetocht van 'Rock around the clock' memoreerde. Want deze hit van Bill Haley & His Comets, toevallige bijsluiter van de jeugddelinquentie-film 'Black Board Jungle', markeerde de waterscheiding met de vooroorlogse lichte muziek. En dat ruim vóór Elvis Presley's eerste hit 'Heartbreak Hotel' (1956). 'Rock around the clock' werd een ongekend succes dat vanaf mei 1955 24 weken lang de Amerikaanse hitparade beheerste, waarvan maar liefst twee maanden onafgebroken op de eerste plaats. Het nummer gaf als eerste wereldwijd bekendheid aan de rock 'n roll waarvan Elvis Presley later hèt ikoon zou worden. En bij twintig jaar pophistorie denk ik niet aan punk, maar aan disco, de blauwdruk voor de huidige house-hausse. 1975 was het jaar waarin Donna Summer met 'Love to love you' onder toezicht van producer George Moroderde de stoot gaf tot een dans-rage die op uitbreken stond. Het jaar ook waarin The Bee Gees met 'Jive Talking' een voorschot namen op hun muziek voor de disco-film 'Saturday Night Fever' (1978). En het jaar waarin KC & The Sunshine Band de dansvloer veroverde met 'Get Down Tonight'; enzovoorts. Een doorbraak die disco ging heten en synoniem werd aan het hedonistisch dansplezier dat door de aanstormende punkgeneratie met scheve oren werd beluisterd. Het geheim school in producer Moroder, die in München in aanraking kwam met de experimenten van de Duitse electronica-school. Vooral het werk van Kraftwerk, dat in 1975 zelfs tot in de Verenigde Staten succes had met de baanbrekende plaat 'Autobahn' moet Moroder voor ogen hebben gestaan. Anonieme dansmuziek zonder begin of eind, geschraagd door muziek uit elektronische hulpmiddelen en ongeschikt voor het live-podium. De dansrage die Moroder's disco (met Donna Summer als leading lady) ontketende en de invloed van Kraftwerk deden zich voelen in alle dominante popstromingen van de jaren '80 en '90. In de Britse electro wave (Soft Cell, Human League), in de rap (Africa Bambaata, Johnson Crew) en de house van vandaag. Opmerkelijk is dat hetgeen disco-artiesten toen werd aangewreven, “commercieel en voor de massa”, nu ook voor de huidige punkhelden geldt. Green Day-bassist Mike Dirnt aan de vooravond van Lowlands in OOR aangesproken op zijn succes: “Ik ga nu ringen met diamanten kopen en gouden kettingen. Ik zit ook te denken aan een paar Ferrari's of zo en liters dure parfum.” Waren dat niet ooit de woorden van Donna Summer?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden