Twintig asielzoekers in de buurtsuper

Onrust in Drents dorp Oranje is niks bijzonders: weerstand tegen nieuwe opvanglocaties is er altijd

Met tbs'ers had Rekken geen moeite. Ook wie gedwongen in de Oldenkotte woonde, hoorde erbij. Maar om de inmiddels gesloten tbs-kliniek meteen maar om te bouwen tot asielzoekerscentrum, dat gaat de achthonderd inwoners van het Achterhoekse dorp wat snel. "Bij de ene instelling is de deur dicht, bij de andere staat-ie juist open", zegt burgemeester Joost van Oostrum van Berkelland.

De gemeente Midden-Drenthe stemde wel in met het verzoek van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa) om tijdelijk asielzoekers op te vangen, in een vakantiepark in het dorp Oranje. "Wij zien de beelden op televisie en we horen de staatssecretaris uitleg geven over de toestroom van vluchtelingen", zegt burgemeester Jan Broertjes. "Als mede-overheid voelen we ons daar ook verantwoordelijk voor."

Op het park in Oranje kunnen 1400 mensen terecht, maar zo'n vaart zal het niet lopen, aldus Broertjes. Onder de tweehonderd inwoners van het dorp gaat een petitie rond om het aantal tot 250 te beperken. "Maar de meeste mensen zeggen: het gaat niet om het getal, maar om de rust in het dorp."

Die rust werd vorige week verstoord door een groep van honderd alleenstaande mannen. Die bevolkten de straat waar hun smartphones bereik hadden, wilden met tientallen op de buurtbus met acht zitplaatsen stappen, hinderden het verkeer door midden op de weg naar een van de buurdorpen te lopen en stapten daar en masse een buurtsuper binnen.

Bijna twintig extra opvanglocaties opende het Coa de afgelopen maanden. En er volgen er binnenkort nog meer. Daarmee moet de organisatie de snel gestegen instroom van asielzoekers zien op te vangen.

Normaal gesproken kost het flink wat tijd voor een nieuw asielzoekerscentrum kan worden geopend: al gauw een maand of negen. "Maar die tijd hebben we nu niet", legt Coa-woordvoerder Jan-Willem Anholts uit. "Daar is de instroom van asielzoekers te groot voor."

Gemeenten waar plotseling nieuwe locaties worden geopend, nemen daarvoor zogenoemde gedoogbesluiten, die lange procedures voorkomen. "We organiseren nog steeds voorlichtingsbijeenkomsten als er een nieuwe locatie wordt aangekondigd", zegt Anholts. "Maar dat kan er inderdaad pittig aan toe gaan. In Cranendonck bijvoorbeeld, waar een kazerne kort geleden is omgebouwd tot azc. Binnen twee weken na de aankondiging ging het centrum al open. Nou, die voorlichtingsavond was erg pittig. Maar nu gaat het goed. Die emoties zakken ook weer weg."

"Gedoogbesluiten leveren altijd problemen op", zegt burgemeester Van Oostrum van Berkelland. "Het betekent dat je als gemeente iets accepteert waarover je nog een afweging moet maken. De komst van een asielzoekerscentrum levert altijd veel vragen op. In ons geval moet ook het bestemmingsplan worden gewijzigd."

Zijn gemeente sluit de ogen niet voor wat er aan de hand is in de wereld, zegt de burgemeester. "De redenering van het Coa dat hier een bruikbaar pand leegstaat, is ook niet vreemd. Maar hoe zit het met de veiligheid, kunnen de kinderen van asielzoekers op de dorpsschool terecht, wat kan Rekken aan? Die vragen willen we eerst beantwoorden." Voorlopig komen er dus geen asielzoekers naar zijn gemeente.

Weerstand is er altijd als er een nieuwe locatie opengaat, vertelt Anholts van het Coa. "Dat is ook niet zo gek: mensen vragen zich wat er op hen afkomt. En of het nou om duizend, zevenhonderd of tweehonderd asielzoekers gaat: buurtbewoners vinden het altijd te veel. Gaat het ook nog heel snel zoals nu - ja, dan komen er emoties los. Ineens twintig asielzoekers in je supermarktje, dan schrikt zo'n ondernemer. Maar hij merkt natuurlijk dat het hem extra omzet oplevert.

Het Coa probeert de beginfase een beetje te begeleiden. "Als zo'n grote groep naar het dorp wandelt, sturen we een medewerker mee. Uiteindelijk wordt het weer rustig. Totdat na een aantal jaar het centrum dicht kan. Dan is er weer verzet, omdat buurtbewoners het centrum niet meer kwijt willen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden