Twijfels bij CBR-schandpaal 'Slagingspercentage hangt niet alleen af van kwaliteit rijschool'

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De schandpaal voor rijscholen, het lijkt een bruikbaar idee van het Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR) in de strijd tegen het kaf onder het koren. Consumenten zouden op een lijst precies moeten kunnen zien welke rijschool het hoogste percentage geslaagden aflevert, en welke het laagste. En zo kunnen ze uiteindelijk gaan lessen bij de beste rijschool.

Toch zetten de rijscholen vraagtekens bij zo'n resultatenlijst. En niet alleen de rijscholen die onder het gemiddelde slagingspercentage zitten. Rijschool De Kleijnen uit Den Haag - met een 'zeer hoog percentage geslaagden' - is niet faliekant tegen een zwarte lijst, maar een woordvoerder vindt wel dat de slagingscijfers relatief zijn.

“Een ervaren instructeur met een jonge leerling moet goede resultaten kunnen behalen. Maar wij werken bijvoorbeeld ook met gehandicapten en een auto met automaat voor de moeilijke gevallen. Die mensen kunnen bij ons terecht, en ze zijn van harte welkom. Maar ze hebben gewoon wat meer tijd nodig, en drukken natuurlijk wel het slagingspercentage. Zonder dat dit iets zegt over de kwaliteit van de rijschool.”

Ook maakt het nogal uit of een leerling na tien lessen examen doet, of na vijftig. Maar het aantal lessen zie je niet in het slagingspercentage terug, zegt de woordvoerder van rijschool De Kleijnen, in Den Haag met twintig auto's een van de grootste rijscholen.

M. Nijenhuis van de gelijknamige rijschool in Arnhem onderschrijft het verhaal van haar collega: “De kwaliteit van de rijschool is van invloed op de kans van slagen, maar ook de kandidaat kan de resutaten beinvloeden. Je hebt nu eenmaal goede en slechte leerlingen.

En daarnaast heeft de examinator zijn invloed. Meestal ben ik het met het oordeel van de examinator eens. Maar zijn stemming en het tijdstip van het examen - de drukte van het verkeer - is van invloed op het uiteindelijke resultaat. Het maakt ook uit of de leerling de eerste van die dag is, of de laatste. Als een examinator er al vijf heeft laten zakken, is hij op het eind van de dag wellicht wat coulanter.''

Het slagingspercentage is volgens Nijenhuis een cijfer dat iets zegt over een complex van factoren: “Maar de kwaliteit van de rijschool is daar niet uit te filteren.”

Betere resultaten

Toch wil het CBR in Rijswijk met de publikatie van de extremen in kwaliteit de rijscholen stimuleren betere resultaten te leveren. Uit het gisteren gepresenteerde jaarverslag van het CBR blijkt, dat in 1992 bij 220 rijscholen slechts 1 op de 17 kandidaten slaagde voor het rij-examen voor een personenauto. Het landelijke gemiddelde percentage slagers voor een rijbewijs voor een personenauto ligt rond de veertig procent. Toch weten 138 rijscholen hun leerlingen zo op te leiden dat tussen de 70 en 100 procent de eerste keer slaagt. Zowel de zeer lage scores als de zeer hoge worden behaald door overwegend kleine rijscholen.

Het slagingspercentage voor theorie-examens is in 1992 gedaald. Volgens het CBR wordt die trend veroorzaakt door de hogere eisen die aan het theorie-examen worden gesteld. Voorheen moest 'slechts' 86 procent van de theorievragen goed worden beantwoord, tegenwoordig moet negentig procent juist zijn. Daardoor zijn blijkbaar veel 'hakkenover-de-sloot-kandidaten' gestruikeld.

Sommige steden scoren erg slecht als het gaat om het theorie-examen. In Rotterdam slaagt slechts 41,6 procent de eerste keer, in Amsterdam 43,2 procent, terwijl Apeldoorn (67,3 procent) en Nijmegen (66 procent) als kampioenen uit de bus komen.

Het CBR maakt in zijn jaarverslag verder melding van een abrupte stagnatie in de groei van het aantal motorexamens. De populariteit van de motorfiets is schijnbaar tot staan gebracht en zal volgens het CBR de komende jaren verder afnemen. Naast de daling in absolute zin is ook het percentage geslaagden afgenomen. Volgens het CBR komt dat doordat niet alleen de getalenteerde, gemotiveerde motorliefhebber examen doet: ook de modegevoelige verkeersdeelnemers willen in toenemende mate toetreden tot het 'motorvolk'. Het bureau verwacht, vanwege demografische ontwikkelingen, de komende jaren ook een daling van het aantal examens voor personenauto's.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden