Twijfel, woede en liefde

Levende gedichten van een dichter met lef

Maarten van der Graaf is nog jong, ook als dichter. Afgelopen jaar werd hij groots welkom geheten in de poëzie. Zijn 'Vluchtautogedichten' werd bekroond met de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut.

Maar jong of niet, Van der Graaff heeft een haat-liefdeverhouding met poëzie. 'Alle poëzie is burgerlijk', schrijft hij dwarsig in zijn nieuwe bundel, die de wat mistroostige titel 'Dood werk' kreeg.

Wat hij doet past dan ook niet binnen geijkte, literaire kaders. De series 'lijsten' en 'geklokte gedichten' waaruit deze tweede bundel bestaat, geven een eigenzinnige invulling aan wat poëzie zou kunnen zijn.

Daarover heeft hij allerminst vastomlijnde ideeën. De openbaarmaking die terloops in een van de lijsten gefrummeld staat, 'dat ik niet weet hoe ik schrijven moet', is misschien wel de kern van 'Dood werk': schrijven als vorm van verkenning.

Die lijsten bieden opsommingen van nogal uiteenlopende zaken - 'feiten', 'wegnemingen', 'kalmerende activiteiten' . Ze vormen een kader waarbinnen persoonlijke angsten, futiliteiten, zoals wat de dichter eet (magnetronboerenkool), en levensvragen als 'Mijn geloof in Jezus is weggenomen door Jezus,/ met zijn droevige koppetje' bijeengebracht worden. Met humor, zeker. Maar ook twijfel, woede en liefde huizen in de regels van Van der Graaff en een afkeer van de manier waarop avant garde institutioneel wordt:

Ik zou een illegale poëziebijeenkomst willen organiseren,

maar omdat het opstandige en geheime

gefetisjeerd worden door cultuurproducenten

heb ik er geen zin in.

De jonge Van der Graaff is niet van plan om in een hoekje te zitten mummelen. Hij twijfelt, is opstandig en daartussenin ook cerebraal: 'Nederland, ik schrijf dit niet zomaar,/ ik zoek naar je dood en gemeenschap./ Ik zoek naar je waarheid en haat./ Ik schrijf gedichten./ Ik ben in de war.'

De 'geklokte gedichten', met titels in de 'stijl van negentiende-eeuwse hoofdstuktitels', zijn zelfopgelegde, maar evengoed willekeurige, kaders. Ze kennen een nauwkeurig aangegeven tijdsverloop: de vorm oogt daardoor vrij strak. Dat botst aangenaam met de stream of consciousness-achtige inhoud van de gedichten. Een aaneenschakeling van feiten, meningen en ontboezemingen als deze, over de tijd dat de dichter vakkenvuller was bij de Agrimarkt: 'Ik overdrijf niet als ik zeg dat ik als vakkenvuller/ doodsangsten heb uitgestaan.'

Van der Graaff is een dichter van nu, hij doet verslag, verkent zichzelf en zijn verhouding met de wereld. Vindingrijk en spottend schrijft hij zich een plaats in de poëzie. Hij is een dichter met lef.

Maarten van der Graaff: Dood werk Atlas Contact; 64 blz. euro 19,99

Tekst Janita Monna Foto colorbox

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden