Twijfel over toedracht kwam pas laat op gang

Les Jamieson is er helemaal klaar voor. „De vijfde herdenking van 11 september, dat is the big one. We verwachten vele honderden, mogelijk duizenden sympathisanten uit heel Amerika en andere landen.” Hij overdrijft niet, verzekert hij.

De 52-jarige webdesigner is de voorman voor de Newyorkse afdeling van 911truth.org, dat van alle losse Amerikaanse verbanden van sceptici, complotdenkers en gelovigen die elkaar vooral via internet treffen, nog de best georganiseerde en bekendste is.

Die bijeenkomst waar Jamieson op wees, is de ’9/11 doorbraak van de waarheid-rally’ gedoopt. De vijfde herdenking moet namelijk het eind inluiden van ’De Grote Leugen’, ofwel de officiële verklaring voor 11 september. „De beweging breidt zich elke dag verder uit”, weet hij. Volgende week moet de wereld zien „dat we een immense achterban hebben”, die zich niet meer monddood laat maken. Zij geloven niet dat de aanslagen het werk waren van terroristen van Al-Kaida.

Zijn eigen zoektocht begon vijf jaar geleden. „Ik begreep op 11 september direct dat er meer aan de hand was dan wat men vertelde.” Eigen onderzoek leerde hem dat de aanslag met vliegtuigen een ’inside job’ was van ’een geheime factie in de regering’ die sinds de jaren vijftig Amerika van oorlog naar oorlog leidt, om het ’militair-industrieel complex’ bezig te houden. Die kliek zou ook president Kennedy en Martin Luther King vermoord hebben.

Het beheerst zijn leven. „Ik heb de laatste drie jaren maar twee opdrachten aangenomen om een website te ontwerpen.” Hij heeft zijn spaargeld opgegeten. Hij houdt het hoofd boven water door twee woningen te verhuren en op de pof te leven met een creditcard.

Al jaren foldert hij bijna elke zaterdagmiddag met een handjevol medestanders voor de metrohalte nabij Ground Zero. Hij is uitgescholden en bespuugd. „Maar dit gebeurt per middag maar één of twee keer. De meeste mensen die de folder zien reageren positief”, bezweert hij. Al willen nog meer mensen zijn folder niet aanpakken. Hij organiseert ook filmavonden in de kelder van een kerk in de wijk East Village.

Dezelfde soort activiteiten staat gepland voor volgend weekeinde. Naast de rally vindt de voorpremière plaats van een documentaire, die bestrijdt dat er een lijnvliegtuig in het Pentagon is gevlogen. Er komt een bijeenkomst met het ’bewijs’ dat er een Grote Leugen is. Op zeven knooppunten wordt gefolderd.

Op 11 september zelf moeten de ’zoekers’ zich bij Ground Zero verzamelen, gekleed in een zwart T-shirt met daarop ’Onderzoek 9/11’. De website roept activisten op daar een houding aan te nemen die bij rouw past. Niemand mag zich laten uitdagen. Bij de vorige herdenkingen waren er fricties met woedende nabestaanden. Zie jezelf als „voortzetting van het [vreedzame] werk van Gandhi en Martin Luther King.”

Jamieson bestrijdt dat die stille betoging weinig kies is. „We hebben allemaal mensen en stadsgenoten verloren die dag. Het is in ieders belang dat de waarheid bekend wordt.” Zijn groep zou ook nabestaanden tellen.

Het is niet voor het eerst dat Jamieson hooggespannen verwachtingen heeft. Eerder dit jaar leverde Hollywood-acteur Charlie Sheen de ’zoekers’ veel publiciteit op door hun zaak publiekelijk te omarmen. Een organisatie van ’geleerden voor de waarheid’ kreeg landelijke bekendheid. Hoewel die slechts een fractie van de academische wereld in de VS vertegenwoordigt, maakte haar bestaan de ’zoekers’ – zoals zij zich noemen – geloofwaardiger.

Uit publieksonderzoek bleek ruim een derde van de Amerikanen te geloven dat mensen in de regering de terroristen hielpen ofwel hen bezig lieten. 16 procent is gevoelig voor de theorie dat niet vliegtuigen en brand de WTC-torens deden instorten, maar geheim aangebrachte explosieven, zoals ’zoekers’ geloven.

Mark Fenster, een hoogleraar recht die een boek schreef over complottheorieën in de VS, relativeerde die cijfers in de pers.

„Het is niet verrassend dat die theorieën er zijn, wel dat ze pas sinds een jaar voet aan de grond bij een breder publiek krijgen.” Bij de moord op president Kennedy stortte Amerika zich snel in de wilde verhalen.

Fenster verklaarde de opmars uit grote boosheid over het regeringsoptreden. „Mensen zijn allerlei gebeurtenissen van na 11 september aan het teruglezen, zoals Irak en Katrina, die zouden kunnen bewijzen dat de regering-Bush ofwel slecht ofwel incompetent handelt.”

Jamieson zag de ontwikkelingen natuurlijk anders. Hij juichte na de Sheen-optredens in een verklaring: „Nu weten we eindelijk hoe het eruitziet als de waarheid zich loswerkt. De dijk breekt door, het tij keert, een golf groeit, liefhebbers van de waarheid!”

Maar na elke publiciteitsgolf dit jaar zakte het onderwerp weer weg. Wordt de vijfde herdenking wel echt De Doorbraak? Jamieson erkent ook nu zelf te twijfelen. „Het is goed mogelijk dat het niet gebeurt. Ik hoop alleen dat het binnen redelijk korte tijd te gebeuren staat. Ik ben zo goed als bankroet. Ik houd dit niet eindeloos vol.”

Hij vermant zich snel. „Ook al zou ik soms willen, ik kan de strijd niet opgeven. 11 september vormde het excuus voor een oorlog tussen wereldbeschavingen. De grondwet is totaal uitgehold. We zien de contouren van een politiestaat verrijzen en het milieu wordt te gronde gericht. We moeten door. Het lot van de democratie in Amerika en het milieu – ja, ik durf zelfs te zeggen – het lot van de hele planeet hangt ervan af.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden