Twijfel over Patriot-missie groeit

CDA en ChristenUnie zijn gealarmeerd door berichten dat Turkije steun geeft aan djihadisten in Syrië

De Nederlandse Patriot-missie in Turkije raakt steeds meer politiek omstreden. Morgen debatteert de Tweede Kamer erover. Toen het kabinet eind 2012 besloot tot inzet van de luchtafweerraketten waren alle partijen in de Tweede Kamer - behalve SP en PVV - het daarmee eens. Het ging tenslotte om een puur defensieve opdracht: de Zuid-Turkse stad Adana beschermen tegen potentiële raketaanvallen van het Assad-regime in Syrië. Inmiddels is er onder ChristenUnie en CDA groot ongenoegen over de missie. Reden: de mogelijke steun van Turkije aan djihadisten.

Daarvoor duiken steeds meer aanwijzingen op. Het hoofd van de Isra-elische militaire inlichtingendienst Aviv Kochavi beweerde eind januari dat het aan Al-Kaida verbonden Al-Noesra drie trainingskampen in Zuid-Turkije heeft. Vorige maand lekte via YouTube een vermeend gesprek uit tussen de Turkse minister van buitenlandse zaken en de chef van de Turkse inlichtingendienst. Zij probeerden een aanleiding te fabriceren voor militair ingrijpen tegen de regering van Assad.

ChristenUnie-woordvoerder Joël Voordewind neemt met name een derde voorval hoog op. Al-Noesra zou het christelijke Syrisch-Armeense stadje Kesaab hebben aangevallen via Turks grondgebied. Ondertussen schoot een Turkse F16 een Syrische straaljager neer, vermoedelijk boven Syrisch grondgebied. "Als dit waar is, zoals de Armeense regering beweert, trekken wij onze steun voor de Patriot-missie in", zegt Voordewind.

Ook CDA-buitenlandwoordvoerder Pieter Omtzigt zal, als de beschuldigingen waar blijken, zijn steun heroverwegen. "De Patriots zijn er om de Turkse veiligheid te bewaken, niet als schild waarachter Turkije gewapende acties kan uitvoeren."

Daarmee vallen er gaten in de consensus dat de Patriot-luchtafweer een verdedigingsmiddel is. Zoals de Griekse historicus Thucydides bijna 2500 jaar geleden al beschreef, kunnen tactisch defensiesystemen, gezien door een politiek-strategische bril, juist het agressiemiddel bij uitstek zijn. Nadat Sparta en Athene samen een Perzische invasie hadden afgeslagen voorzag de Atheense leider Themistokles toekomstige rivaliteit. Snel en stiekem bouwde hij een stadsmuur. Vanachter die verdedigingswal kon de machtige Atheense vloot andere steden onderwerpen.

Minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans gaat het onderwerp volgens Omtzigt en Voordewind liever uit de weg, en houdt vast aan de defensieve aard van de Patriots. "Ik heb vijf keer Kamervragen gesteld over de Turkse acties, en daar krijg ik steeds een ontwijkend antwoord op", zucht Omtzigt. Hij vindt dat Timmermans ook niet langer kan volstaan met informatie inwinnen bij de Turkse overheid. "Nederland moet zelf op onderzoek uitgaan. Vraag bijvoorbeeld aan Israël het bewijsmateriaal voor de djihadistische trainingskampen achter gesloten deuren te mogen bekijken." Beide partijen zijn van plan met verdere vragen druk op de kwestie te zetten.

Niet iedereen vindt zo'n activistische aanpak een goed idee. VVD-buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke ziet liever dat steun aan een Navo-bondgenoot geen politiek twistpunt tussen regering en oppositie is. Ook waarschuwt hij voor overhaaste conclusies. "Ik volg de berichtgeving kritisch, maar veel openbare informatie wordt vrijgegeven door partijen met een eigen agenda. Het is aan de Nederlandse inlichtingendiensten om de betrouwbaarheid te beoordelen en de minister te informeren. Een Kamerlid kan die taak niet overnemen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden