Twijfel over Pakistaanse strijd tegen taliban

Omstanders dragen een gewonde man weg in Pesjawar, Pakistan. (FOTO AP) Beeld
Omstanders dragen een gewonde man weg in Pesjawar, Pakistan. (FOTO AP)

Pakistan richt bij de strijd tegen terreur zijn pijlen vooral op de taliban. Ex-militairen twijfelen aan deze strategie.

Suzanna Koster

Winkelende vrouwen zijn de nieuwste slachtoffers van een golf aanslagen die Pakistan teistert. Die barstte los toen het Pakistaanse leger half oktober het grensgebied Zuid-Waziristan binnentrok om korte metten te maken met het bolwerk van de Pakistaanse taliban in die regio.

Het Pakistaanse leger lijkt er meer dan ooit van overtuigd dat het met een overwinning op de Pakistaanse taliban een einde kan maken aan veel aanslagen. Twijfel is er echter onder ex-militairen over de manier waarop zij dat doen. Het leger zou niet over de kwaliteiten beschikken die nodig zijn in het gebied.

Het grootste probleem is dat het Pakistaanse leger nog altijd ingericht is op het voeren van een conventionele oorlog met India, zegt Asif Alvi, een dit jaar gepensioneerde brigadier. Sinds 1947 (het jaar waarin India en Pakistan onafhankelijk werden van Groot-Brittannië) vochten ze in twee oorlogen met elkaar over Kasjmir en voorkwamen op het nippertje een derde in 1998.

Militaire analisten zeggen dat Pakistan India ziet als vijand nummer één en niet de binnenlandse militante groeperingen zoals de Pakistaanse taliban die nu aanslag na aanslag uitvoeren. De angst is diepgeworteld in het verleden: de deling van Brits India in het huidige India en Pakistan was bloedig, honderdduizenden kwamen om. Kort na 1947 zeiden Indiase autoriteiten al dat Pakistan geen lang leven beschoren zou zijn.

Inmiddels zijn militanten Pakistan’s nieuwe vijand. Maar om hen aan te pakken heeft het leger een andere commandostructuur nodig, zegt Alvi. In een ouderwetse oorlog is de vijand zichtbaar en is het veroveren van gebied een overwinning. „In de strijd tegen de taliban gaat het daarentegen om het uitschakelen van mensen. We hebben dan niets aan onze hiërarchische commandostructuur. We hebben meer aan het trainen van kleine eenheden.”

Athar Abbas, woordvoerder van het leger, zegt dat het leger er nu wel degelijk een „meer gedecentraliseerde dan gecentraliseerde structuur” op nahoudt. Een eenheid van slechts tien militairen kan al zelfstandig beslissingen nemen.

Maar Alvi twijfelt of dat in de praktijk werkt. „Binnenlandse strijd voeren tegen opstandelingen, zogenoemde counter-insurgency, is de minst bestudeerde strijdvorm. De nadruk lag op conventionele oorlogsvoering met India.”

Hij denkt wel dat het leger een ommezwaai aan het maken is sinds de operatie tegen de taliban in de Swatvallei eerder dit jaar. Het leger werkte hier met kleinere eenheden en alle troepen in Zuid-Waziristan hebben drie maanden counter-insurgency training gehad.

Maar de strijd tegen de taliban in Zuid-Waziristan gaat tegen veel gehardere strijders dan in de Swatvallei. „Dit is een oorlog waar de vijand overal en tegelijkertijd nergens is in een zeer moeilijk begaanbaar terrein”, zegt Mukhtar Ahmad Butt, gepensioneerd luitenant-kolonel. Het gebied is bergachtig met veel schuilplekken voor militanten.

Bovendien was de militaire operatie al in juni aangekondigd. De taliban hebben de tijd gehad zich voor te bereiden, zegt hij. „Denk maar niet dat je dorpen vol taliban aantreft. Die zijn allemaal vertrokken als het leger komt.”

De autoriteiten vrezen dat zij de grens met Afghanistan oversteken, omdat de Amerikanen daar troepen hebben weggetrokken. Al eerder riepen ze op tot een betere bescherming van die grens.

Amerikanen zouden op kleine schaal het leger trainen in onconventionele oorlogsvoering, maar volgens Abbas is dat niet nodig. „Wij begrijpen onze eigen omgeving, mensen, cultuur en geschiedenis beter. Wat we nodig hebben is materieel en technologie van buiten.”

Omstanders dragen een gewonde man weg in Pesjawar, Pakistan. (AP) Beeld AFP
Omstanders dragen een gewonde man weg in Pesjawar, Pakistan. (AP)Beeld AFP

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden