Twijfel in Senaat over splitsingswet

„Nederland is het domste jongetje van de Europese klas”, herhaalt Jan de Jong van het Landelijk Medezeggenschapsplatform Energiedistributiebedrijven (LME). „De Europese Unie schrijft niet voor dat energiebedrijven hun stroomnetwerken moeten afsplitsen.”

Het werknemersplatform van De Jong blijft zich verzetten tegen de zogenoemde splitsingswet – de verplichte scheiding tussen levering en productie aan de ene kant en distributie van elektriciteit aan de andere kant – waarover de Eerste Kamer vandaag en morgen debatteert.

CDA-minister van economische zaken Joop Wijn mag het wetsvoorstel verdedigen dat door zijn voorganger Brinkhorst (D66) met speels gemak door de Tweede Kamer werd geloodst. „Hij staat tenminste open voor argumenten”, zegt De Jong.

Het belangrijkste argument van de voorstanders van splitsing is dat de netten publiek én in Nederlandse handen blijven. De aandeelhouders van de energiebedrijven, provincies en gemeenten mogen straks hun aandelen in de commerciële divisies verkopen. Op welke termijn de splitsing economisch voordeel oplevert, is een geschilpunt tussen experts van het Centraal Planbureau en de Stichting Economisch Onderzoek. Of afgesplitste netwerken doelmatiger zijn dan netten die deel uitmaken van een energiebedrijf, is evenmin een zekerheid.

Het is begrijpelijk dat de senatoren van CDA en PvdA ten prooi zijn gevallen aan twijfels. De Jong, wiens club uit protest tegen de splitsing in september dreigde de lichtmasten bij de wedstrijd Nederland-Wit-Rusland uit te schakelen, heeft zijn hoop op hen gevestigd. Beide fracties stellen vast dat Europa het toneel is van een consolidatieslag, waarbij kleine stroombedrijven worden opgeslokt door vooral Duitse en Franse giganten. Deze trend van schaalvergroting staat haaks op de splitsing in Nederland. „Het wetsvoorstel biedt de energiebedrijven de ruimte te opereren op de Europese markt, zonder dat de integriteit van de netten in het geding is”, antwoordde Wijn op verontruste kamervragen.

Het belangrijkste bezwaar dat energiebedrijven als Essent en Nuon te berde hebben gebracht tegen de splitsing, is het verlies aan financiële slagkracht. Zij kunnen zonder de netwerken, die een vaste inkomstenbron zijn, minder makkelijk kredieten opnemen. Volgens De Jong is het de vraag of de bedrijven straks de benodigde miljardeninvesteringen in duurzaamheid kunnen doen. „En dat is wat we willen.”

De fractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer, Jos Werner, wil niet vooruitlopen op het debat. Volgens Jos Hessels, Tweede-Kamerlid voor het CDA, „kan het alle kanten op”. Hessels, die in april als energiewoordvoerder voor de splitsingswet stemde, wijst erop dat de Eerste-Kamerleden zich vooral ongerust maken over de financiële risico’s van de cross border leases (waarbij Nederlandse energiebedrijven hun netwerken hebben verhuurd aan Amerikaanse investeerders en weer teruggeleased). De Amerikanen zouden na een splitsing met schadeclaims de overheid in de problemen kunnen brengen. Wijn schrijft echter ’geen onaanvaardbare risico’s’ te verwachten.

De Jong vindt het ’frappant’ dat het splitsingsvoorstel wordt behandeld terwijl het wachten is op een rapport van de Sociaal-Economische Raad (Ser) over de toekomstige energievoorziening. „De Ser-commissie komt binnen een maand met een antwoord op de vraag van het kabinet: ’Hoe kunnen bedrijfsleven en sociale partners samen met de overheid werken aan de overgang naar een duurzame energiehuishouding?’. De splitsing is in strijd met het streven naar duurzaamheid.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden