Tweedehands e-book redding of nekslag?

Uitgevers volgen nieuwe website Tom Kabinet met argusogen

FLEUR DE WEERD

Het zat er aan te komen. Gisteren werd een website gelanceerd waarop je tweedehands e-books kunt verkopen. Hartstikke handig want ze zijn duur en meestal lees je ze toch maar een keer. Dat dacht in ieder geval het groepje ondernemers dat de website opzette. Maar de uitgevers zijn er minder blij mee.

Tom Kabinet heet de website. Judith Mariën is een van de oprichters. "Op dit moment wordt bijna 9 op de 10 e-books illegaal gedownload. We willen dat minder mensen dit doen door het goedkoper te maken. Ook willen we uitgevers en schrijvers meer laten verdienen, want zij lopen door die piraterij veel geld mis."

Dus kun je nu op de website jouw elektronische boek te koop aanbieden. Dit kan alleen als het een zogenoemde ePub, een watermerkbeveiliging heeft. Dat is een unieke code die informatie geeft over de eigenaar. Als het boek verkocht wordt, wordt het boek naar de koper gestuurd en wordt de code aangepast. Als de oude eigenaar het boek dan nog van zijn of haar computer wist is de deal rond.

En daar zit gelijk een groot probleem. Het is namelijk lastig te controleren of de oude eigenaar het boek wel wist van zijn computer. Hij kan het ook stiekem op een usb-stick hebben gezet. Daarnaast is het niet helemaal duidelijk of e-books verkopen überhaupt wel mag volgens de wet. Daar wordt juridisch namelijk nog over gesteggeld.

Mariën weet dat het geloven op de blauwe ogen van verkopers een zwak punt is. "Het kan op dit moment nu eenmaal niet anders. Maar wij vinden ook niet dat we moeten wachten, want het gaat zo slecht met de e-bookmarkt in Nederland. Om de uitgevers tegemoet te komen, bieden we hen daarom een vergoeding van 5 cent per boek aan."

Volgens advocaten van Tom Kabinet mag de website wel bestaan, omdat er recent een uitspraak is gedaan door het Europees Hof dat software, in dit geval van het merk Oracle, tweedehands mag worden doorverkocht. Maar e-bookbloggers denken hier anders over. Zij zeggen dat Tom Kabinet op een rechtszaak afstevent.

Hoogleraar auteursrecht Dirk Visser van de universiteit van Leiden is het met hen eens. Hij is als advocaat op dit moment bezig met een zaak die de vereniging Nederlandse bibliotheken heeft aangespannen tegen uitgevers met betrekking tot het legaliseren van het uitlenen van e-books. "Tom Kabinet gaat nog een stuk verder. Ik denk dat het verdedigbaar is dat het mag, maar de uitgevers hebben ook een punt als ze het er niet mee eens zijn."

En dat zijn ze ook niet. Volgens Martijn David van de uitgeversbond zijn de uitgevers het niet eens met de interpretatie van het software-arrest en beraden ze zich op verdere stappen. Hoewel David verder geen commentaar wil geven, is het duidelijk dat uitgevers bang zijn nog meer geld mis te lopen dan ze nu al doen op de lekke e-bookmarkt. Want waarom zou iemand ooit nog een nieuw boek kopen als het twee keer zo goedkoop tweedehands kan? Je merkt er niets van op je e-reader. "Tegelijkertijd heeft Mariën wel een punt dat er iets moet gebeuren tegen de piraterij", zegt Visser. "Maar ik denk dat de uitgevers zelf willen bepalen hoe ze dat aanpakken. Als ze toestemmen zijn ze de controle volledig kwijt. En die 5 cent is nou ook niet echt de moeite."

undefined

Aanbod in Nederland

In Nederland bieden 212 uitgeverijen samen 29.496 titels als e-book aan. Literaire fictie maakt de helft van de titels uit, gevolgd door managementboeken die goed zijn voor 14 procent van het aanbod. Hoewel de e-bookmarkt hard groeit, groeit het illegaal downloaden harder. Hoewel 37 procent van alle titels tegenwoordig als e-book leverbaar is, maakt deze maar 4 procent van de totale boekverkoop uit.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden