Tweede Maasvlakte Nederland wordt 4.000 voetbalvelden groter

In een uithoek van Nederland leggen honderden bouwlieden een nieuw stuk land aan. Hier wordt geschiedenis geschreven. Volgens de directeur 'appelleert de Tweede Maasvlakte aan de nationale trots'. "Denk aan de aanleg van de Deltawerken. Ook een wereldprestatie."

1.

Het werk ligt nooit stil
Het is een onstuimige dag op de Tweede Maasvlakte, precies zoals je deze zomer mag verwachten. De avond ervoor raasde de eerste herfststorm over Nederland. Hij was er vroeg bij dit jaar. Windkracht 6 - 7, hagelbuien. Denk niet dat de aanleg van het nieuwe Nederland ook maar een klein beetje vertraging heeft opgelopen. Het werk gaat altijd door, de klok rond.

Ronald Paul is werkzaam bij het Havenbedrijf Rotterdam en directeur van de projectorganisatie 'Maasvlakte 2'. Hij neemt de visite van dagblad Trouw mee naar het noordwestelijke deel van het nieuwe land. Hier wordt een harde zeewering aangelegd, 3,5 kilometer lang, die straks als golfbreker dient om de nieuwe haven te beschermen tegen gevaren vanuit zee. Daarvoor zijn onder andere 20.000 betonblokken nodig (2,5 x 2,5 x 2,5 meter groot, elk 40 ton zwaar), die vlak voor de kust in het water worden gelegd.

Deze klus wordt geklaard door een speciaal ontworpen kraan, beter bekend als de Blockbuster. Kosten: 10 miljoen euro. Acht machinisten bedienen het apparaat, ieder niet langer dan een uur achtereen, vertelt Paul. Het werk vraagt om uiterste concentratie. De blokken worden tot op 15 centimeter nauwkeurig in zee gedropt. De machinisten hebben eerst op het droge geoefend, in een geblindeerde cabine. Het kritieke proces, zegt Ronald Paul, is dat de Blockbuster nooit stilstaat. Ook niet midden in de nacht of bij hevige storm. Alleen dan kan er wekelijks honderd meter harde zeewering worden aangelegd.

2.

Hier is alles XXL
Wie over de Tweede Maasvlakte rijdt, verliest het overzicht. Hier is alles XXL, zegt Ronald Paul. Nederland is straks tweeduizend hectare groter, ofwel vierduizend voetbalvelden.

Op 1 september 2008 stortte Ivo Opstelten - toen nog burgemeester van Rotterdam - symbolisch het eerste hoopje zand. Sindsdien halen grote sleephopperzuigers onophoudelijk zandladingen vanaf de bodem van de Noordzee - circa twaalf kilometer voor de kust - om op de Tweede Maasvlakte te lossen. Over twee jaar moet dat werk klaar zijn. Dan is er in totaal 240 miljoen kubieke meter zand opgespoten, genoeg om voetbalstadion De Kuip 160 keer tot de rand toe te vullen.

Intussen worden de eerste kademuren aangelegd van de nieuwe Prinses Amaliahaven en de Prinses Margriethaven. Er verrijzen straks grote containerterminals. Staatsbedrijf DP World uit Doebai zal samen met vier rederijen als eerste een deel van de Tweede Maasvlakte betrekken. Dat gebeurt eind dit jaar. De bedrijven hebben dan twee jaar om zelf de gebouwen, kranen en infrastructuur van de terminal te bouwen. Aansluitend volgt containerbedrijf APM.

Gemiddeld werken er nu zevenhonderd mensen aan de aanleg van de Tweede Maasvlakte. Dat kost 1,5 miljoen euro per dag. Totale begroting van het project: 3 miljard euro.

3.

Dit is Hollands trots
De sleephopperzuigers op zee worden bemand door onder anderen Russen, Oekraïners en Filippino's. Op het land werken veel Oost-Europeanen aan de aanleg van de kademuren. Zij vlechten de ijzeren bewapening voor de betonnen wanden - met de hand.

Hoe internationaal het gezelschap ook mag zijn, de Tweede Maasvlakte is vooral een Nederlands project. Het Havenbedrijf gunde eind 2007 de opdracht aan de Nederlandse baggeraars Boskalis en Van Oord, ten koste van een Belgisch consortium. De twee bedrijven werken samen onder de naam Puma (Projectorganisatie Uitbreiding Maasvlakte). De baggerbedrijven leggen niet alleen het land aan, zij zorgen ook voor de harde en zachte zeewering, de nieuwe autowegen op de Tweede Maasvlakte (13 km) en het dubbele spoor (14 km). Puma heeft de aanleg van de kademuren uitbesteed aan onderaannemer Bavo, een samenwerkingsverband van BAM Civiel en Van Hattum en Blankevoort. Het project ligt - vooralsnog - op schema en blijft binnen begroting.

De mensen willen zien hoe Nederland deze klus klaart, vertelt Ronald Paul. Op 1 mei 2009 opende Futureland de deuren, het interactieve informatiecentrum op de grens tussen Eerste en Tweede Maasvlakte. Bezoekers kunnen met een speciaal treintje het nieuwe land op. Op 25 juni dit jaar ontving Futureland de 250.000ste gast. Daarmee is het centrum veel populairder dan vooraf werd gedacht. Volgens Paul "appelleert de Tweede Maasvlakte aan Nederlands trots. Denk aan de aanleg van de Deltawerken. Ook een wereldprestatie. Mensen willen dit zien. Hier ben je 'een dagje uit'."

4.

De Tweede Maasvlakte maakt (on)gelukkig
Als je de directeur van het project in zijn laarzen en met bouwhelm op over de (nog) uitgestrekte zandvlakte ziet lopen, is er inderdaad maar één conclusie mogelijk: de Tweede Maasvlakte maakt gelukkig. Paul, glimlach om zijn mond: "Wist je dat in de zeewering 7 miljoen ton breuksteen wordt verwerkt, waarvan het grootste deel uit steengroeven in Noorwegen wordt gehaald?"

Dat geluk wordt niet door iedereen gedeeld. Het Havenbedrijf lag jarenlang in de clinch met belangenorganisaties, zoals Milieudefensie en De Faunabescherming over mogelijke schadelijke gevolgen van de uitbreiding van de haven. In 2009 maakten de partijen harde afspraken over maximale luchtverontreiniging. Daarmee was de kou grotendeels uit de lucht.

Maar de onvrede is niet ver-dwenen. Omwonenden van de haven maken zich vooral zorgen over de drukte op de wegen, waar nu al elke dag hardnekkige files staan. Straks komt daar het verkeer van en naar de Tweede Maasvlakte bij. De A15 wordt verbreed en er komt waar-schijnlijk een nieuwe tunnel tussen diezelfde A15 en de A20. Dat moet de hele regio Rijnmond lucht geven.

5.

De honger is gestild - voorlopig
De haven van Rotterdam barst uit zijn voegen. De Eerste Maasvlakte, die in de jaren zeventig werd aangelegd, stroomt vol. Uit de halfjaarcijfers over 2011, die vorige maand verschenen, bleek dat de haven ook tijdens deze zware economische tijden, groeit - al is het licht.

De handel in olie en ijzererts is afgenomen, maar de groei van de containeroverslag maakt alles goed. De haven verwerkt maandelijks minimaal een miljoen TEU (maat van een standaard container); een record voor Europa's grootste zeehaven.

President-directeur Hans Smits van het Havenbedrijf kan zich nog goed herinneren dat hij in de zomer van 2008 groen licht gaf voor het project. "Het blijft lastig om precies te voorspellen hoe snel je extra ruimte nodig hebt. Je kunt beter iets te vroeg zijn, dan iets te laat. Als een containerschip naar de concurrent uitwijkt omdat je geen plek hebt, zie je deze niet zo snel meer terug."

Uiteindelijk is de Tweede Maasvlakte precies op tijd gereed, vertelt Smits. Hij verwacht dat de concurrentiepositie ten opzichte van de andere grote Europese havens verder verbetert. "Mainport Rotterdam wordt niet alleen groter, we hebben met de Tweede Maasvlakte een diepzeehaven waar de grootste containerschepen terecht kunnen."

Hoe de Tweede Maasvlakte er in 2020 bijligt, is moeilijk te zeggen. Het Havenbedrijf 'volgt de marktvraag', zoals dat heet. 40 procent van het gebied is nu uitgegeven voor containers. Het overige deel wordt pas ingericht zodra bedrijven geïnteresseerd zijn. Smits: "Als iemand zegt 'ik wil daar een fabriek', dan spuiten wij zand op, leggen de kades aan en kan daar volgend jaar een fabriek gebouwd worden."

De Rotterdamse haven kan, dankzij die Tweede Maasvlakte, de komende 25 jaar vooruit. In 2030 ziet de wereld er weer anders uit.

Een Derde Maasvlakte? Daar willen ze in de haven nog even niet aan denken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden