Tweede Kamer wil niet 'voor de vuist weg' conclusies trekken na adoptieadvies

Beeld thinkstock

De Tweede Kamer reageert uiterst terughoudend op het vandaag verschenen advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) om te stoppen met internationale adoptie. De meeste partijen willen eerst met alle betrokken groepen om tafel voordat zij een standpunt innemen.

"Dit is een geen steen in de vijver, maar een rots", zegt VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden. Bij zo'n stevig advies past het volgens hem niet om 'voor de vuist weg conclusies te trekken'. "Dat zou ik onzorgvuldig en zelfs onfatsoenlijk vinden, ook richting geadopteerden, adoptieouders en wensouders. Ik pleit voor zorgvuldigheid."

Van Wijngaarden kan zich situaties indenken waarin adoptie van meerwaarde kan zijn en wil de 'vurige kinderwens' van wensouders niet negeren, maar vindt anderzijds dat het belang van het kind 'altijd voorop' moet staan. "We moeten echt per geval kijken: wat is het beste voor het kind? Als biologische ouders zich zorgen maken of zij hun kind voldoende kunnen bieden, zou het onze voorkeur hebben om de leefomstandigheden al daar te verbeteren. Iedereen heeft immers recht op gezinsgeluk."

Niet afschuiven

Ook mederegeringspartij PvdA pleit niet meteen voor een algehele adoptiestop, maar Kamerlid Keklik Yücel 'kan zich voorstellen' dat als de achtergrond van adoptiekinderen 'evident niet controleerbaar is' in een land als China, dat Nederland de adoptierelatie dan stop zet. "De rechten en veiligheid van het kind moeten te allen tijde gewaarborgd worden."

Yücel zei 'zeer blij' te zijn met het rapport en het vergaande advies dat de RSJ presenteert. "Ik waardeer de stevige stellingname. Dat stimuleert een fundamenteel debat." Nu wordt het debat over adoptie volgens haar te veel beheerst door incidenten en adoptierelaties met individuele landen.

Oppositiepartijen CDA en SP laten zich eveneens in voorzichtige bewoordingen uit over het advies, maar schuiven het rapport net als de coalitiepartijen niet van zich af. "Het advies om te helpen bij opbouw van betere voorzieningen van kinderen waaronder een goede kinderbescherming in het buitenland vind ik waardevol om te onderzoeken", zegt CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. SP'er Michiel van Nispen: "Wij vinden al heel lang dat adoptie een kwetsbaar proces is. We moeten over dit rapport als Kamer niet te gemakkelijk zeggen: in de prullenbak ermee."

'Te kort door de bocht'

Twee partijen die op ethisch vlak doorgaans mijlenver uit elkaar staan, weten elkaar bij dit onderwerp verrassend genoeg wel te vinden: D66 en de SGP. Beide partijen betwijfelen sterk of kinderen in arme landen wel geholpen zijn door internationale adoptie te beëindigen. Op verzoek van D66-Kamerlid Vera Bergkamp zal de Kamer, na de reactie van het kabinet, debatteren over de toekomst van adoptie.

Bergkamp is daarbij helder over haar standpunt: ze vindt het RSJ-advies 'te kort door de bocht'. "Ik vind het tegenstrijdig: de RSJ constateert knelpunten, maar zegt ook meteen dat stoppen met adoptie de uitkomst moet zijn. Het is een beetje als in een missverkiezing waarin iedereen voor vrede in de wereld is. Natuurlijk, maar de jeugdbescherming in arme landen in heel korte tijd op een heel hoog niveau brengen, is een brug te ver. Als er dan geen internationale adoptie meer is, zie ik dat het individuele kind de dupe kan worden."

Ook SGP-voorman Kees van der Staaij vindt het advies te rigide. "Dat is toch een beetje de botte bijl door te zeggen: er zijn bepaalde risico's aan de adoptieprocedure en als we er helemaal mee stoppen zijn we van die risico's af. Maar dan heb je nog wel kinderen die niet in gezinsverband kunnen opgroeien. Voor hen maak je de mogelijkheid ongedaan om in een ander land te kunnen opgroeien." Van der Staaij en zijn echtgenote hebben twee kinderen uit Colombia geadopteerd en schreven daar eerder een boek over.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD, veiligheid en justitie) hoopt begin volgend jaar met een inhoudelijke reactie te komen. Hij gaat het advies eerst goed bekijken. Dijkhoff had de RSJ om advies gevraagd omdat er steeds minder kinderen ter adoptie worden aangeboden en er ook steeds minder nieuwe adoptieouders zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden