Tweede Kamer wil minister Blok opnieuw spreken over militaire steun aan Syrische rebellen

Minister Stef Blok van buitenlandse zaken (VVD) ging op 2 oktober al in debat met de Tweede Kamer over Nederlandse steun aan de gewapende oppositie in Syrië. Beeld ANP

De Tweede Kamer gaat binnenkort in debat over de voor de strijd bedoelde goederen die Nederland aan Syrische rebellen heeft geleverd. Het verzoek om een debat van SP-Kamerlid Sadet Karabulut kreeg donderdagmiddag steun van de gehele Tweede Kamer.

Volgens Karabulut heeft minister Stef Blok de Kamer voorgelogen. “Hij heeft een groot probleem.” Trouw en ‘Nieuwsuur’ meldden donderdag dat de goederen die Nederland leverde aan strijdgroepen militair van aard waren. Eerder had het ministerie van buitenlandse zaken toegezegd dat Nederland alleen civiele hulpgoederen zou leveren. Dat blijkt uit documenten die bij het ministerie zijn opgevraagd.

Stevige woorden

VVD-Kamerlid Sven Koopmans heeft moeite met de stevige woorden van Karabulut. “Eerst moeten de feitelijke vragen van de Kamer grondig worden beantwoord.” Daarbij krijgt hij steun van onder meer D66. Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma van die partij wil eerst alle openbaar gemaakte documenten lezen, voordat hij oordeelt of de goederen al dan niet voor de gewapende strijd zijn ingezet. “Of de geleverde goederen van militaire aard zijn, wordt bepaald door de Europese lijst van militaire goederen. Dat is een heel specifieke lijst.” 

Uit de documenten blijkt dat vrijwel alle goederen die Nederland leverde, gebruikt werden voor militaire doeleinden. Tevens blijkt dat behalve pick-uptrucks ook ‘tactische vesten’ voor automatische wapens zijn geleverd.

Volgens Sjoerdsma blijkt uit de berichtgeving opnieuw dat selectie en monitoring van de rebellengroepen niet goed is gegaan. “Dat is zeer teleurstellend, en dat bleek ook al uit het vorige debat. Die conclusies staan nog steeds.”

Minister Blok zei donderdagochtend dat de Kamer al wist dat de geleverde goederen ook voor militaire doeleinden werden gebruikt. Dit erkende hij in een eerder debat over de leveranties. “Dit kan dus geen verrassing zijn.”

Betreurenswaardig

In de 1866 pagina’s die Trouw en Nieuwsuur verkregen, staan bovendien de namen van 22 groepen die Nederland van 2015 tot begin dit jaar van steun voorzag. De afgelopen maanden wilde Buitenlandse Zaken die namen niet noemen, omdat deze tot staatsgeheim zijn verklaard. Verantwoordelijk minister Stef Blok noemde het eerder op de dag ‘betreurenswaardig’, dat de namen toch in de openbaarheid zijn gekomen. Volgens Blok komt dit door een menselijke fout. “Het was onjuist.”

Ook Sjoerdsma en VVD-Kamerlid Koopmans gaan ervan uit dat de namen van de strijdgroepen, waaronder Jabhat al-Shamiya en Hama Rebels Gathering, per ongeluk geopenbaard zijn. Sjoerdsma: “Dat is buitengewoon pijnlijk. En het kan potentiële gevolgen hebben voor mensen ter plekke.”

Lees ook:

Waarom wij staatsgeheimen publiceren

Trouw en Nieuwsuur publiceerden uit documenten die door het ministerie van buitenlandse zaken zijn vrijgegeven na een wob-verzoek. Een deel van de informatie is staatsgeheim, maar per abuis niet onleesbaar gemaakt. Volgens de minister was het noodzakelijk om gegevens over het Nederlandse hulpprogramma aan Syrische rebellengroepen tot staatsgeheim te verklaren, omdat er bij publiciteit daarover levens in gevaar kunnen komen. Toch publiceerden we. De hoofdredactie van Trouw legt uit waarom.

Nederlandse hulp aan Syrië was wel militair van aard

Nederlandse hulpgoederen aan Syrische rebellen zijn wel degelijk militair ingezet. Minister Blok weersprak dit eerder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden