Tweede Kamer vindt dat Turkije te ver gaat

Kabinet kiest voorzichtige koers: Ankara is nodig voor een oplossing in Syrië en voor het stoppen van migranten

Alleen Harry van Bommel (SP) nam het op voor Turkije. Hij benadrukte gisteren in de Kamer dat Ankara zijn luchtruim mag verdedigen tegen indringers. Maar bij andere partijen kan Turkije op weinig begrip rekenen. Het land was gisteren uitvoerig onderwerp van debat: eerst met minister van buitenlandse zaken Bert Koenders over de rol van de Navo, en daarna met premier Mark Rutte over de samenwerking tussen de Europese Unie en Turkije bij de migratiecrisis. Beide bewindspersonen hebben Turkije juist hard nodig, en kunnen Ankara niet voor het hoofd stoten.

De Kamer vroeg Koenders of Turkije dinsdag niet disproportioneel reageerde door een Russisch militair vliegtuig neer te schieten. PvdA-Kamerlid Michiel Servaes dacht dat de Turkse luchtmacht ook had kunnen volstaan met dreigend in de buurt vliegen. Raymond Knops (CDA) wees erop dat Turkije beweert uit zelfverdediging te handelen, maar niet zelf beschoten werd. Knops denkt dat Ankara en Moskou elkaar doelbewust uitdagen. VVD-Kamerlid Han ten Broeke vond dat het om een incident tussen Turkije en Rusland gaat: het moet geen zaak van de gehele Navo tegen Rusland worden. Ook D66-Kamerlid Wassila Hachchi steunde Ankara niet. Alleen van Bommel toonde begrip. Hij benadrukte dat Rusland niet voor het eerst over de Turkse grens vloog, en gewaarschuwd was daarmee te stoppen. Volgens Van Bommel is het belangrijk dat de Navo zich in zulke gevallen solidair toont met een bondgenoot.

Ook minister Koenders nam het op voor Turkije. Hij benadrukte dat Rusland fout zat door het Turkse luchtruim te schenden. Hij voegde eraan toe dat Rusland niet zo dicht bij de grens aanvallen moet uitvoeren op oppositiegroepen die gematigder zijn dan Islamitische Staat. Koenders stelde dat de Navo correct handelde door Turkije te steunen en tevens Ankara en Moskou op te roepen tot een dialoog.

Uiteindelijk wil Koenders dat Ankara en Moskou samen aan een oplossing voor het conflict in Syrië werken. Zij moeten de opstandelingen en president Assad tot vredesoverleg bewegen, waarna de strijd zich kan toespitsen op IS. In de tussentijd kunnen westerse landen en Moskou misschien al praktische afspraken maken over de strijd tegen IS. Spanningen tussen Rusland en Navo-lid Turkije zouden de totstandkoming van deze potentiële coalitie frustreren.

Het kabinet wil ook niet dat het neergeschoten Russische vliegtuig de migratietop tussen de EU en Turkije nadelig beïnvloedt. De aandacht moet zondag uitgaan naar de deal die Brussel voorstelt: in ruil voor 3 miljard euro en visumversoepeling moet Ankara zijn grenzen beter bewaken en de Syrische vluchtelingen in Turkije meer toekomstperspectief bieden, zodat zij niet langer de oversteek naar Europa maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden