Tweede Kamer tobt over zwarte werksters

Huishoudelijke hulpen krijgen nog altijd geen vakantiegeld, pensioen of ziektegeld. De Tweede Kamer wil dat zij rechten krijgen.

De drie tientjes op het aanrecht zijn weg. In ruil is de wc schoongemaakt, de kamer gezogen en de badkamer gepoetst.

Zo gaat het al jaren in zo'n 200.000 huishoudens. Illegaal is het sinds vorig jaar niet meer. Wie niet meer dan drie dagen een hulp in de huishouding inhuurt, hoeft geen verzekering af te sluiten en geen belasting te betalen.

Het scheelt de opdrachtgever een slecht geweten (een zwartwerker in huis) of ingewikkeld papierwerk. Maar de hulp krijgt geen vakantie-, ziekte- of pensioengeld en er wordt nog altijd nauwelijks belasting betaald over het werk.

Veel werksters hoeven geen verzekering. ,,Als ik griep heb, werk ik gewoon een paar dagen niet", zegt de 34-jarige Nadja uit Leiden. ,,Pensioen opbouwen? Welnee, ik blijf dit niet mijn hele leven doen." Een rondgang langs hulpen die zich op marktplaats aanbieden, geeft dergelijke reacties.

Dat is ook de ervaring van Eddy Stam, bestuurder bij FNV Bondgenoten. Jarenlang probeerde hij werksters aan te zetten zichzelf als officiële zelfstandige te registreren. ,,Als je tegen ze zegt dat het ook 'wit' kan, gaan alle alarmbellen rinkelen. Daar zien mensen enorm tegenop."

,,Voor een deel van hen is het niet erg dat ze bij ziekte niet betaald krijgen“, zegt PvdA-kamerlid Hans Spekman. ,,Maar er zijn er ook veel die dit niet voor altijd willen doen.“ Zij kunnen nu gevangen blijven in het huishoudelijke werk zonder begeleiding om verder te komen.

,,Voor hen zouden werkbedrijven een oplossing kunnen zijn, via welke bijstandsgerechtigden en schoonmakers aan de slag kunnen“, denkt Spekman. In zo’n constuctie zijn ze verzekerd én kunnen ze al of niet doorgroeien naar ander werk.

CDA’er Eddy van Hijum vindt dat staatssecretaris Ahmed Aboutaleb veel te laks omgaat met deze groep mensen. Het is erg ingewikkeld om verzekeringen, pensioenen en facturen allemaal zelf te regelen. Maar de bedrijven die erbij kunnen helpen, worden te weinig geholpen door het kabinet, vindt de CDA-er. ,,Het loopt allemaal vast in onduidelijkheid. Dat is frustrerend.“

Aboutaleb begint een kleinschalig onderzoek in 2009. Hij onderzoekt dan of het mogelijk is om mensen in een kleine baan geen premie te laten betalen. ,,Veel te laat en te klein“, vindt Van Hijum. Dus schreef hij zelf een voorstel. Als het kabinet niet snel zelf aan de slag gaat, zal hij dat voorstel aan de staatssecretaris voorleggen.

In het kort komt het er op neer dat bemiddelingsbedrijven een veel grotere rol moeten spelen. Voor een paar euro per uur extra moet het lukken om de ingewikkelde regelingen te laten uitvoeren door een bureau.

Die moet dan van het kabinet volstrekte duidelijkheid krijgen over wie welke belasting moet betalen en wie verantwoordelijk is als een huishoudelijke hulp bij het werk iets overkomt. De overheid moet ook zorgen voor een centraal Informatiepunt Dienstverlening aan huis, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.

Het voordeel van zo'n bureau is niet alleen dat de administratie, facturering en verzekeringen worden geregeld, volgens Van Hijum kan het ook zorgen voor een opleiding, zodat mensen op den duur naar ander werk over kunnen stappen. GroenLinks en de PvdA zijn ook voorstander van goede bemiddelingsbureaus.

Willen de bestaande bedrijven niet snel verdwijnen, dan moet er snel iets gebeuren. Het in 2000 opgericht Te Plak in Friesland ziet al klanten weglopen. Ten tijde van de subsidieregeling waren mensen rond de tien euro kwijt voor een hulp, nu is dat 16. Als ook de overgangsregeling en de subsidie van de provincie is afgelopen wordt dat 20 euro. Voor trouwe klant mevrouw Wateler (71) uit Tzummarum wordt dat te duur. ,,Dan moet ik toch weer gaan denken aan een particulier iemand, via internet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden