Toeslagaffaire

Tweede Kamer stemt in met parlementaire ondervraging over toeslagaffaire

Blauwe enveloppen in de printstraat van de Belastingdienst. Beeld anp

De Tweede Kamer gaat onderzoeken waarom ouders jarenlang de dupe waren van rigide regels bij de uitkering van kinderopvangtoeslag.

De Tweede Kamer houdt een mini-enquête naar de affaire met de kinderopvangtoeslag. Centrale vraag bij deze ‘parlementaire ondervraging’, zoals het officieel heet, is waarom kabinetten en Tweede Kamer keihard fraude wilden bestrijden en jarenlang niet ingrepen toen er signalen kwamen dat ouders onterecht geen toeslagen meer kregen.

Leden van het vorige en het huidige kabinet worden waarschijnlijk opgeroepen als getuigen. Daarbij gaat de meeste belangstelling uit naar VVD’er Eric Wiebes (in het vorige kabinet staatssecretaris van financiën en nu minister van economische zaken en klimaat) en naar PvdA-leider Lodewijk Asscher (in het vorige kabinet minister van sociale zaken en nu fractievoorzitter van de PvdA).

De motie waarin Kamerlid Bart Snels (GroenLinks) vraagt om een mini-enquête kreeg dinsdag steun van de hele Tweede Kamer. De Kamer vindt dat er een onderzoek moet komen naar de ‘politieke besluitvorming’ omdat alle onderzoeken daarover tot nu toe vragen oproepen. Vaststaat dat het kabinet na 2012 meer nadruk ging leggen op fraudebestrijding. Daarvoor werden speciale teams opgericht. Maar gaandeweg bleek ook dat daarbij ouders werden getroffen die onschuldig waren en die zich ook niet konden verweren. Er werd een poging ondernomen om het regime minder strikt te maken, maar in de praktijk kwam daar niks van terecht. Waarom die poging strandde, zal een belangrijke vraag zijn van de ondervragingscommissie voor Wiebes en Asscher.

Ten onrechte in de beklaagdenbank

Ondertussen werden steeds meer ouders slachtoffer van het onrechtmatig optreden van de Belastingdienst. Trouw en ‘RTL Nieuws’ onthulden dat duizenden ouders ten onrechte in de beklaagdenbank kwamen. Zij kregen geen toeslagen en kwamen in financiële problemen. Daarbij speelde ook etnische profilering een rol, zo bleek begin deze maand. De affaire leidde eind vorig jaar al tot het aftreden van staatssecretaris Menno Snel.

In de loop der jaren bleek ook dat staatssecretarissen nauwelijks vat kregen op de toeslagenaffaire. Steeds waren zij verrast na nieuwe onthullingen over hoe ernstig ouders werden gedupeerd. Daarbij speelde ook de chaotische organisatie van de Belastingdienst een rol. Naar verwachting wordt ook een aantal topambtenaren uitgenodigd om te getuigen.

Een mini-enquête is een minder zwaar middel dan een gewone parlementaire enquête. Er heeft geen voorbereidend onderzoek plaats door de ondervragingscommissie en er worden pas later, in een debat met de hele Tweede Kamer, conclusies getrokken. De mini-enquête hoort een beperkt aantal getuigen onder ede en maakt een analyse van de gebeurtenissen. Door de beperktere omvang kan de mini-enquête sneller plaatsvinden dan een gewone parlementaire enquête.

Lees ook:

De Belastingdienst bepaalde vooraf hoeveel fraudebestrijding moest opleveren

Bij het opsporen van fraude door de Belastingdienst werden jarenlang doelstellingen gehanteerd voor de opbrengsten die daarmee moesten worden binnengehaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden