Tweede Kamer is gebrand op nieuwe stappen in medisch-ethische kwesties

VVD’er Ockje Tellegen en Lilianne Ploumen (Pvda) tijdens commissieoverleg over medische ethiek. Beeld ANP

Regeringspartij D66 zoekt de randen van het regeerakkoord op in kwesties van medische ethiek.

Minister Hugo de Jonge van volksgezondheid kan zijn borst natmaken. Hij krijgt een kritische Tweede Kamer tegenover zich, die de komende jaren met argusogen volgt of er op medisch-ethisch gebied nog nieuwe stappen mogelijk zijn in Nederland. En het is niet alleen de oppositie waarvan hij iets te duchten heeft.

Juist regeringspartijen VVD en D66 zijn kritisch. Vanuit de Tweede Kamer proberen de twee liberale fracties de randen van het regeerakkoord te verkennen, vooral D66. De Kamer debatteerde donderdag voor de eerste keer over medische ethiek, bijna een jaar nadat het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aantrad. 

VVD en D66 verhullen niet dat sommige afspraken over medische ethiek compromissen zijn, geen oplossingen waar ze zelf voor gekozen zouden hebben. “We zitten in een coalitie waarin partijen fundamenteel verschillend denken”, zegt VVD-Kamerlid Ockje Tellegen. “Het is geen geheim dat de VVD op sommige onderwerpen graag nieuwe stappen had gezet.” Zo wil de VVD dat aanstaande ouders een dragerschaptest kunnen laten doen bij een embryo, als er kans is op een zeer ernstige erfelijke ziekte. Maar in het regeerakkoord is afgesproken dat die test er voorlopig niet komt.

Discussie en bezinning

D66 wil met de linkse oppositie meedenken over de abortuspil bij de huisarts. Het is een plan waartegen de christelijke coalitiegenoten CDA en ChristenUnie grote bezwaren hebben.

Deze zomer stuurde minister De Jonge zijn langverwachte ­nota over medische ethiek naar de ­Kamer. De strekking: het kabinet wil vooral veel meer ‘maatschappelijke discussie en bezinning’ en komt voorlopig niet met nieuwe plannen over bij abortus, euthanasie of embryo-onderzoek.

D66-Kamerlid Pia Dijkstra koos donderdag voor een dubbelrol. Ze verdedigde vol vuur het regeerakkoord: “Complimenten voor de manier waarop vier zó verschillende partijen zorgen dat het debat over medische ethiek doorgaat. Nieuwe medische kwesties zijn echt niet taboe verklaard.” Maar de D66-fractie voelt zich alleen gebonden aan onderwerpen die expliciet in het regeerakkoord staan. Daarbuiten wil de partij vrije handen hebben. Over de abortuspil staat niets in het regeerakkoord.

Niet overhaast

De oppositie had forse kritiek op de behoedzame manier waarop het kabinet met nieuwe medisch-ethische vraagstukken omgaat. “Dit gaat over de moeilijkste keuzes in ­levens van mensen. Maar het kabinet wil op geen enkel terrein stappen zetten”, zegt PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen. Ook de PVV hoopte op voortgang, de partij zegt voorzichtig voorstander te zijn van zelfbeschikking bij voltooid leven.

De behoedzame werkwijze van het kabinet is volgens minister De Jonge ‘juist heel krachtig’. Het kabinet sluit nieuwe initiatieven op ­medisch-ethisch gebied niet uit, verzekerde hij de Tweede Kamer. “We zetten de stappen die we kunnen zetten. Maar niet overhaast.”

Lees ook: 

Wie is de baas over DNA? Die vraag kan niet vier jaar blijven liggen

De mogelijke verruiming van de Embryowet is lastig onderwerp in de coalitie van liberale en christen-democratische partijen, schrijft Coen Brummer, directeur van het wetenschappelijk bureau van D66. Maar het kan niet blijven liggen.

Waar blijven de seculiere twijfelaars in het gesprek over leven en dood?

Het is zorgelijk dat een gesprek over ethische dilemma's niet van de grond komt, vindt Sophie Rutenfrans, redacteur bij De Balie, omdat we blijven hangen in de veronderstelling dat de ene partij rationeel is en de andere in sprookjes gelooft. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden