Tweede inkomen telt mee bij gemeentegaranties

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Vanaf morgen kunnen tweeverdieners zelf bepalen voor hoelang en voor hoeveel zij het tweede inkomen meetellen bij de berekening van de maximale hypotheek met gemeentegarantie.

Volgens een woordvoerster van de vereniging Eigen Huis legt de nieuwe maatregel een grote verantwoordelijkheid bij de kopers. "Het is natuurlijk heel aantrekkelijk om het huis van je dromen te kopen, maar je moet wel de afgesproken hypotheek kunnen blijven betalen."

Bij een gemeentegarantie (geldend voor huizen met een koopprijs tot 250 000 gulden) staat de gemeente borg voor de aflossing van de hypotheekschuld. Banken en andere financiers lopen hierdoor geen risico als zij in zee gaan met weinig draagkrachtige kopers. Bij een eventueel verlies kan de gemeente de helft daarvan declareren bij het rijk, de rest is voor rekening van de gemeente zelf. Gemeenten proberen echter altijd het verlies op de voormalig eigenaar van de woning te verhalen. "Een foute inschatting van je vermogenssituatie bij afsluiting van een hypotheek kan je je leven lang achtervolgen. aldus de woordvoerster van Eigen Huis,"

"Het blijkt nogal eens dat mensen graag zo veel mogelijk willen lenen om maar in dat ene mooie huis te kunnen wonen" , zegt M. Kuiper uit ervaring. Hij is directeur van Huis & hypotheek Nederland, een adviesbureau voor particulieren die een hypotheek willen afsluiten. In de nieuwe situatie kan het tweede inkomen volledig en voor de gehele looptijd van de hypotheek (maximaal 30 jaar) meetellen. Kuiper zegt tweeverdieners te zullen waarschuwen deze mogelijkheid niet klakkeloos te benutten.

Het hoogste inkomen stond bij het het bepalen van de maximale lening tot nu toe voorop. Het laagste inkomen kon bij een gemeentegarantie slechts voor maximaal 35 procent en hooguit acht jaar meetellen. In de praktijk werd dat als discriminerend en betuttelend ervaren. Het tweede inkomen is immers meestal van de vrouw. Zij zou, zo werd gedacht, op den duur wel part-time gaan werken en na hooguit acht jaar kinderen krijgen. Voor vrouwen die niet minder gaan werken, was in deze filosofie geen plaats.

Uit onderzoek blijkt dat inmiddels meer dan de helft van de huishoudens over twee inkomens beschikt en steeds vaker blijvend. Veel banken tellen de inkomens van tweeverdieners dan ook volledig mee bij de berekening van de hypotheek als clienten daarom vragen. "Wij liepen er met onze regelgeving wat achteraan" , bekent M. Blox, secretaris van de Bemiddelende organen (BO) die - in opdracht van het ministerie van volkshuisvesting - adviseren over iedere aanvraag voor een gemeentegarantie.

Elk jaar stellen de BO's in overleg met het ministerie en de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) nieuwe normen vast. Aan de hand van die normen adviseren de BO's de gemeenten en die staat het vervolgens vrij deze adviezen al dan niet op te volgen. Daardoor kent elke gemeente eigen voorwaarden voor een gemeentegarantie.

De VNG heeft gemeenten in een nieuwsbrief geadviseerd de nieuwe norm voor tweeverdieners op te volgen. "Gemeenten lopen hierdoor geen grotere financiele risico's, althans dat kunnen wij niet aantonen" , aldus een VNG-woordvoerster. Zij verwacht dat de meeste gemeenten gehoor zullen geven aan de oproep.

Van de 200 000 hypotheken die jaarlijks in Nederland worden afgesloten, zijn er 75 000 met een gemeentegarantie. Per jaar gaat het ongeveer 650 keer mis en wordt tot (gedwongen) verkoping overgegaan. Kosten voor rijk en gemeenten: 20 a 25 miljoen gulden. Onderzoek wees vorig jaar uit dat de gemeentegarantie, ondanks deze strop, als instrument van de overheid ter bevordering van het eigen woningbezit relatief goedkoop en uiterst efficient is.

Grote verschillen

"De ervaring zal leren hoeveel gemeenten de tweeverdieners-norm zullen hanteren" , zegt P. Kohnstamm, hoogleraar vastgoedkunde aan de Universiteit van Amsterdam en tevens projectontwikkelaar. Hij sluit niet uit dat kopers zich in hun keuze voor een gemeente zullen laten leiden door verschillende soorten gemeentegaranties. Het kan al gauw zo'n 25 000 gulden schelen. Maar het zal zeker niet leiden tot een algehele volksverhuizing."

Eigen Huis voorziet daarentegen wel een concurrentie tussen gemeenten. Om niet onder elkaars duiven te schieten, zullen gemeenten kunnen besluiten de normen meer op elkaar af te stemmen. Een woordvoerster laat weten dat ook in dit verband regionale samenwerking steeds meer opgeld zal doen. Bovendien wordt ten behoeve van een grotere uniformiteit op dit moment druk gestudeerd op een geprivatiseerd collectief waarborgsysteem voor gemeentegaranties.

Door de uitbreiding van de gemeentegaranties kunnen tweeverdieners vanaf morgen - in de gemeenten die de norm volgen - een duurder huis kopen. Een grotere vraag naar woningen tot 250 000 gulden zou de prijzen enigszins op kunnen drijven. Beleidsmedewerker L. Westhoff van de VNG verwacht echter dat de economische situatie en de rentestand zwaarder wegen. Bovendien zullen bouwers en projectontwikkelaars er volgens haar echt wel voor waken om door prijsopdrijving de premies voor de bouw van goedkope nieuwbouwwoningen mis te lopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden