Tweede Golfoorlog is niet in model te vangen

* Een aanval op Irak en wat is dan het effect op de olieprijs? En wat zijn vervolgens de effecten op de wereldeconomie? Antwoorden op die vragen zijn nooit te vinden in de voorspellingen van IMF en Wereldbank. De modellen zijn niet toereikend, is een verklaring, niet al het menselijk gedrag laat zich in schema's vangen. Maar slecht nieuws laat zich ook slecht verkondigen, al was het maar om te voorkomen dat de profetie zichzelf waarmaakt.

,,Een aanval op Irak met als gevolg een langdurig hogere olieprijs schaadt de wereldeconomie.' Ken Roggoff, chefeconoom van het Internationaal Monetair Fonds wilde er bij zijn presentatie van de World Economic Outlook in september desgevraagd nog wel één zin aan toevoegen: ,,Een prijsverhoging van 15 dollar voor een vat olie kost de wereld ongeveer een procent groei'. En dat kan bij de huidige magere groeicijfers precies het verschil zijn tussen recessie en groei.

De Wereldbank die vandaag haar Global Economic Prospects presenteert volgt het voorbeeld van haar zusterinstelling uit Washington. Met geen woord (op schrift) wordt gerept over een aanstaand conflict en de eventuele gevolgen. Hans Timmer, voorheen werkzaam bij het Centraal Planbureau en nu leider van een onderzoeksafedeling van de Wereldbank, wil net als Rogoff mondeling nog wel iets kwijt. Anders dan bij de eerste Golfoorlog heeft de financiële wereld nu voldoende tijd gehad om te anticiperen, is zijn mening. Destijds, toen op 2 augustus 1990 30000 Iraakse soldaten Koeweit binnenvielen, kwam die actie als een donderslag bij heldere hemel. Volgens Timmer is er nu voldoende tijd geweest om na te denken. De risicopremie van een Tweede Golfoorlog is volgens hem al in de markt verwerkt en de strategische olievoorraden zijn weer op peil. Maar dan gaat het wel om een kortstondig conflict in een beperkt gebied, aan andere scenario's durven Wereldbank en IMF niet te denken. En ongetwijfeld zal ook dat beperkte conflict nog leiden tot een stijging van de olieprijs, al was het maar omdat dat nu eenmaal de gebruikelijk reactie is.

Dat IMF en Wereldbank, maar ook het CPB, nooit een conflict à la de Golfoorlog in de modellen opnemen, verklaart een CPB-woordvoerder met: ,,Je krijgt uit het model wat je erin stopt. Stop je er dramatische gebeurtenissen in dan krijg je een dramatische voorspelling. Iedereen hoopt en rekent op een beperkt conflict. Als platweg de pleuris in de regio uitbreekt dan komen er heel andere modellen, crisismodellen, op tafel. Maar je moet er ook rekening mee houden dat als bij voorbeeld een centrale bank iets zegt over een zwakke wisselkoers de markt daarop gaat reageren en de profetie zelfvervullend wordt. Dat zal ongetwijfeld ook meespelen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden