Tweede baan is voor ouderen zo gek niet

Onderzoeker: Bijbaan is slimme keuze voor 55-plussers vanwege extra mobiliteit en baanzekerheid

Ruim 50.000 55-plussers met een vast contract doen het al: erbij werken naast hun vaste baan. Soms om er een zakcentje bij te verdienen, soms om zich te ontwikkelen, soms om er zeker van te zijn dat ze straks nog een baan hebben. Volgens onderzoeker Luc Dorenbosch is het een interessante strategie die voor meer mobiliteit en baanzekerheid kan zorgen.

De problematiek is als volgt: de 55-plusser met een vast contract blijft veelal zitten waar-ie zit, terwijl zijn werkgever snakt naar flexibiliteit. Een paar uur inleveren? Uitkijken naar een nieuwe baan? Ik ben niet gek, denkt de vijftiger van nu die veelal in sectoren functioneert waar het aantal banen slinkt. Verlies ik nu mijn baan, dan kom ik niet meer aan de bak, is een andere gedachte die leeft. Maar die impasse kan met een extra baan doorbroken worden, denkt Dorenbosch op basis van een meerjarig onderzoek voor kennisinstituut TNO. Hij ziet er voorbeelden van in binnen- en buitenland.

"In Frankrijk hebben ze er zelfs een constructie voor: werkgeversgemeenschappen. Een groep werkgevers maakt een potje voor gezamenlijke kosten als arbeidsongeschiktheid en opleidingen. En neemt samen medewerkers aan om ze vervolgens ook aan elkaar uit te lenen. Ook in Nederland gebeurt het. Bij BankBook worden mensen met ervaring in de financiële sector een of twee dagen in de week uitgeleend aan organisaties met een kennistekort of capaciteitsprobleem. Zo bespaart de ene werkgever op loonkosten en heeft de ander de kennis die hij nodig heeft."

Het is een manier van werken die aansluit op de behoefte van een deel van de 55-plussers, ontdekte Dorenbosch. Vijftigers willen zich wel blijven ontwikkelen, willen ook wel experimenteren met een nieuwe baan, maar zijn bang zekerheden als pensioenopbouw en een arbeidsongeschiktheidverzekering te verliezen. De werknemers die Dorenbosch onderzocht, ondervangen deze onzekerheden met een kleine baan of bedrijf naast hun vast contract. Worden ze ontslagen of willen ze overstappen, dan kunnen ze terugvallen op hun tweede baan. "Het is geen hiep-hiep-hoera-verhaal. Maar het kan een ander gesprek op gang brengen over iets dat nu maar niet wordt opgelost", zegt Dorenbosch.

Ook Piet Fortuin, voorzitter van CNV Vakmensen, ziet de kansen van de stapelbanen in. Zijn vakbond lanceerde onlangs het plan om die andere groep kwetsbare 55-plussers - dat groeiende aantal in de bijstand - te ontslaan van de sollicitatieplicht. Met vrijwilligerswerk en banen waarmee tot 700 euro kan worden bijverdiend, hoopt de vakbond vijftigers weer aan het werk te krijgen. In onder andere Wageningen en Amsterdam wordt er binnenkort mee geëxperimenteerd.

Fortuin ziet ook heil in de stapelbanen voor vijftigers die nog wel aan het werk zijn. "De arbeidsmarkt verandert en daar moet op ingespeeld worden. Niet alleen voor ouderen, maar ook voor jongeren kan dit aantrekkelijk zijn."

Maar hij waarschuwt ook voor 'Amerikaanse toestanden'. "Door die kleine banen versnippert het pensioen, met als risico dat ouderen lang door moeten werken omdat ze te weinig hebben opgebouwd. Daarbij lopen werknemers door die versnippering ook belastingvoordelen mis."

Wil een tweede baan daadwerkelijk aantrekkelijk zijn, dan moet de overheid het mogelijk maken dat voor heffingskortingen en pensioenopbouw geen deelinkomen wordt gerekend, maar een verzamelinkomen, zegt Fortuin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden