Update

Twee Nederlandse weeskinderen van IS-strijders zijn overgedragen aan Nederland

(Archiefbeeld) Ondervoede kinderen van IS-strijders opgevangen in een ziekenhuis in Hasaka, Syrië. Beeld REUTERS

Voor het eerst haalt het kabinet twee kinderen van Syriëgangers naar Nederland. De minister rept van een ‘specifieke casus’.

Minister Ferd Grapperhaus (justitie en veiligheid) hield vrijdag voor de tv-camera’s nog bij hoog en bij laag vol dat Nederland ‘niet het strijdgebied ingaat om daar mensen vandaan te halen’. Hij noemde het ‘vreselijk’ dat er ‘kinderen, door toedoen van hun ouders’, vastzitten in de Syrische oorlog. Maar het kabinet bleef erbij dat Nederlandse onderdanen daar niet actief worden opgehaald. Te onveilig.

Zondag zijn alsnog twee Nederlandse kinderen opgepikt uit een vluchtelingenkamp in het noorden van Syrië. Ze zijn wees en zeer jong. Het kabinet schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat zij ‘onder erbarmelijke omstandigheden en zonder enige vorm van ouderlijk gezag’ in dat kamp verbleven. Er was daar niemand die voor deze kinderen kon zorgen. 

De moeder is naar alle waarschijnlijkheid de in Zwolle opgegroeide Karenia J. Zij overleed eerder dit jaar in datzelfde vluchtelingenkamp, genaamd Ain Issa, door ziekte en ondervoeding. Ain Issa ligt in noorden van Syrië, een gebied dat wordt gecontroleerd door de Koerden. De vader was een IS-strijder en stierf al eerder.

De woorden van Grapperhaus zijn opvallend in het licht van de ontwikkelingen van dit weekend. Nederland was wel degelijk actief betrokken bij het ophalen van deze twee weeskinderen. De Franse overheid heeft zondag meer dan tien minderjarigen uit het kamp weggehaald, onder wie de twee Nederlanders. Dat gebeurde op verzoek van de Nederlandse autoriteiten. Op YouTube circuleert een filmpje van de overdracht. Daarop is ook te zien dat een aanwezige Nederlandse topdiplomaat zegt ‘trots’ te zijn dat hij deel mocht uitmaken van deze missie. En hij bevestigt het ophalen van ‘twee zeer jonge Nederlandse weeskinderen’.

In de brief aan de Tweede Kamer benadrukken Grapperhaus en minister Stef Blok (buitenlandse zaken) dat dit een ‘specifieke casus’ betreft. Een rechter heeft in deze zaak de kinderen al eerder toegewezen aan een Nederlandse voogd. ‘In contact tussen Frankrijk en Nederland deed de mogelijkheid zich voor om deze twee weeskinderen naar Nederland over te brengen.’

In de vluchtelingenkampen en gevangenissen in het noorden van Syrië verblijven meer dan honderd Nederlanders, berichtte de inlichtingen- en veiligheidsdienst AIVD begin mei. Onder hen bevinden zich 85 minderjarigen.

Het kabinet worstelt al langere tijd wat te doen met vrouwen en kinderen van Syriëgangers. Zij verblijven daar vaak onder zeer slechte en gevaarlijke omstandigheden. Terwijl steeds meer landen hun eigen onderdanen ophalen uit het strijdgebied, wil Nederland daar officieel niks van weten.

Heel voorzichtig komt daar beweging in. Het kabinet zei eerder dit jaar dat het onderzoekt of toch een aantal vrouwelijke Syriëgangers en hun kinderen naar Nederland kunnen komen. Maar zij moeten dan wel zelf naar een veilige regio reizen om te worden opgepikt. De regering wil geen eigen vertegenwoordigers het conflictgebied insturen, heeft ze altijd gezegd.

Formeel om veiligheidsredenen, maar de kwestie ligt ook politiek gevoelig. VVD en CDA zien het liefst dat IS-strijders daar blijven en ter plekke worden berecht. Deze coalitiepartijen vrezen dat, wanneer vrouwen en kinderen terugkeren, hun man en vader zich vervolgens onder de noemer ‘gezinshereniging’ aansluit.

Vooralsnog is niets bekend over andere mensen in de Syrische vluchtelingenkampen die mogelijk ook naar Nederland worden gehaald. “Al die jonge, onschuldige kinderen moeten terugkomen”, zegt advocaat André Seebregts tegen de ‘NOS’. Hij staat familieleden van de twee opgehaalde weeskinderen bij. “Het lijkt dus wel mogelijk te zijn, als de goede wil er maar is.”

Het ligt voor de hand dat Grapperhaus de zeer verdeelde Tweede Kamer deze week meer helderheid moet geven over deze kinderen en andere Nederlanders in Syrië.

Lees ook:

Ombudsvrouw wil kinderen in Syrië terughalen voor het te laat is

Kinderombudsvrouw Margrite Kalverbroer roept de regering op om Nederlandse kinderen van IS-strijders uit de gevangenkampen in Syrië te halen.

‘Mijn dochter verdient straf omdat ze naar Syrië ging, maar haar kinderen zijn onschuldig’

De dochter van Klaas Spijk vertrok in 2015 met haar Egyptische man en vier kinderen naar Syrië. Hij heeft al ruim een jaar niets van haar gehoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden