Twee jaar proberen om positief te blijven

Epke Zonderland: 'Natuurlijk verwachten mensen wat van me. Maar ik ben nu iets terughoudender wat mijn kansen betreft'.Beeld Patrick Post

Epke Zonderland (30) kwakkelt al bijna twee jaar met zijn gezondheid. Na zijn WK-titel van 2014 pakte hij geen enkele grote prijs. Rio leek verder weg dan ooit voor de regerend olympisch kampioen aan de rekstok. Vandaag is hij toch begonnen aan de kwalificaties.

Januari vorig jaar. Heel Nederland is verkouden. Turner Epke Zonderland krijgt het ook te pakken. Maar dan wordt heel Nederland weer beter en blijft Zonderland kwakkelen. Het is de start van zijn gezondheidsproblemen. Een ziektedossier van twintig maanden.

Januari 2015, verkouden

"Het begon met die ontsteking in mijn bijholtes. Eerst wist ik niet precies wat het was. Er ging een verkoudheidsvirus door het land. Ik had er ook last van, maar bij mij kwam het telkens terug. Het was ook geen normale verkoudheid, want ik had er fysiek heel veel last van. Sommige dagen kon ik helemaal niets qua energie en dan had ik weer een dag dat ik wel fit was. Het schommelde heel erg."

Juni 2015, nog steeds last
"Had ik dan een allergie of zo? Als kind heb ik nooit ergens last van gehad. Geen hooikoorts, niets. Toen het maar niet over ging, zei de sportarts dat ik maar een ct-scan moest laten maken. Dat leek mij eerst nog wat overbodig. Gelukkig heb ik het uiteindelijk wel gedaan, want ze zagen dat het slijmvlies in mijn kaakholtes gezwollen was. Daarna kreeg ik medicijnen. Antibiotica en prednison. Dat zijn heftige dingen, waar je er niet te veel van in je lichaam wil hebben. Maar ik wilde dit meteen aanpakken, want de EK in Montpellier gingen ook niet supergoed. (Zonderland viel van de rekstok af, red.). Daarna voelde ik me snel beter. Ik heb vijf weken lekker kunnen trainen en voelde me al bijna klaar voor de WK."

Augustus 2015, duim en hersenschudding
"Toen het net weer goed ging, scheurde ik een bandje in mijn duim af. Voor een turner is een duim onmisbaar. Je hebt geen grip meer en daarmee is je controle weg. Ik was helemaal uitgeschakeld, kon in die weken niets doen op de hangtoestellen. Ik deed alleen fysieke training. Toen ik mijn oefening op de rekstok weer kon proberen, ging het mis. Met die duim, waar nog steeds tape omheen zat, wilde ik de Gaylord 2 pakken. Ik greep mis en klapte op de grond. Normaal val ik op mijn biceps, nu klapte ik met mijn hoofd op de mat. Die klap is te hard geweest. Ik had dat eerst niet door, want ik ben er weer op gesprongen om het tweede deel van mijn oefening te doen. Toen ik de beelden terugkeek op het scherm in de zaal, zag ik dat ik een element had gedaan dat ik me helemaal niet kon herinneren. Toen begon me te dagen dat ik misschien toch een hersenschudding had. Ik wist niet hoe dat voelde, ik had het nooit eerder gehad. De sportarts zei meteen: kappen nu. Ik dacht dat het allemaal nog wel meeviel. Maar het viel niet mee."

Nederlandse atleten
Welke Nederlanders komen er vandaag in actie? Kijk op Wie is wie in Rio en lees meer over onze sporters.

September 2015, nog altijd hoofdpijn
"De eerste dagen had ik concentratieproblemen. Mijn kortetermijngeheugen was aangetast. Soms was ik ergens mee bezig, kwam er iets tussendoor, en dan wist ik niet meer wat ik aan het doen was. Dat heeft iedereen weleens, maar ik had dat continu. Dat verstrooide duurde een paar dagen, maar de hoofdpijn hield lang aan. Negentig procent van de mensen is binnen tien dagen van een lichte hersenschudding af. Ik ging ervan uit dat ik bij die negentig procent zou zitten, maar bij mij duurde het langer. Ik kon niets doen in die tijd. Alle belasting was in principe te veel. Ik had een zonnebril op en thuis waren de gordijnen dicht, want van alle prikkels krijg je ergere hoofdpijn. Ik kon niet lezen, niet tv kijken. Het was heel saai. Ik heb bijna twee maanden zo doorgebracht. Af en toe ging ik tussendoor naar de hal om wat te rekken, maar meestal lukte ook dat niet. Dan moest ik weer langer wachten."

Oktober 2015, WK turnen
"Ik had aan de WK meegedaan omdat het steeds beter ging. Na de wedstrijd kreeg ik weer een terugslag met veel hoofdpijn. Dat is op zich niet heel gek, met alle spanning en belasting die er bij komt kijken. Als ik later arts ben zal ik mijn patiënten ook niet aanraden om aan de rekstok te hangen na een hersenschudding. Als topsporter zoek je toch de grens op. Ik ben eerder geneigd om risico's te nemen. Er zijn atleten die blind doorgaan, daarom is het goed dat er mensen zijn die je af kunnen remmen. Ik zorg wel altijd dat ik in de veilige zone zit. Ten opzichte van een paar maanden eerder kon ik steeds meer belasting aan. Maar ik kwam niet meer van de hoofdpijn af. De arts zei dat ik misschien toch weer een scan moest laten maken van die bijholtes. De ontsteking van mijn kaakholte bleek terug te zijn en was nu naar mijn voorhoofdsholtes getrokken. Waarschijnlijk kwam de hoofdpijn dit keer daarvandaan. Ik voelde de pijn ook meer bij mijn voorhoofd in plaats van boven op mijn schedel. In het begin van die holteklachten had ik nooit hoofdpijn, dus ik had die link helemaal niet gelegd."

December 2015, operatie
"Eerst wilden ze me weer medicijnen geven, maar ik vroeg om een operatie. Als deze problemen vlak voor de Spelen terug zouden komen, zou het misschien te laat zijn. De ingreep was best heftig, je moet helemaal onder narcose. Ik had geen blauwe plekken, maar wel wat dikkere ogen en een dikke neus. Het voelde erger dan het eruitzag. Ik had heel veel pijn, met uitstraling naar mijn tanden en mijn gehemelte. Ze hadden het tussenschot in mijn neus ook aangepakt, omdat die wat scheef zat. Ze hebben het bijgevijld zodat er meer lucht doorheen komt. Dan kom je sneller van die ontsteking af. Het was heel vervelend, maar ik zag het als een investering. Even een maandje herstellen en dan zou ik er eindelijk van af zijn."

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Epke Zonderland tijdens een training in de Olympic Arena voorafgaand aan de Olympische Spelen in Rio.Beeld anp

Februari 2016, zorgen over Rio
"Toen ik terugkwam van de operatie heb ik in januari vier weken supergoed kunnen trainen. Ik was al zo ver dat ik zelfs weer een zware oefening vol kon houden. Maar toen heerste er een griepvirus en kreeg ik ook die weer te pakken. Het duurde bij mij weer veel langer en de ontsteking kwam ook terug. Ik raakte behoorlijk gefrustreerd. Het liep echt uit de hand. Je bedenkt steeds een punt aan de horizon waar je naartoe werkt. Als je geen steek verder bent, is het moeilijk om positief te blijven en die knop weer om te zetten. Ik wist niet of ik Rio nog zou halen. Ik had er alles aan gedaan. Medicijnen, operatie. Veel meer hebben ze niet te bieden. Het lastige aan het probleem met die bijholtes is, dat niemand je kan vertellen wanneer het over is. Ik heb ook weleens een half jaar in een korset gelopen vanwege mijn rug, of dat ik twee maanden niet kon turnen vanwege een blessure. Maar dan stel je je daar op in en accepteer je het. Als ze me van tevoren hadden gezegd dat ik hier een jaar last van zou houden, had ik daar rekening mee kunnen houden. Mijn mentale weerbaarheid is behoorlijk op de proef gesteld."

April 2016, olympisch kwalificatietoernooi in Rio
"Ik kan me niet eens meer herinneren hoe vaak ik in het ziekenhuis ben geweest. Soms wel een paar keer per week. Daar was ik op een gegeven moment ook helemaal klaar mee. Loop je daar weer. Voor mijn toekomst als arts is het wel een waardevolle toevoeging geweest. Je kunt je straks beter inleven in patiënten als je zelf een keer onder narcose bent geweest en je weet hoe rot je je daarna voelt. Na de operatie heb ik nog twee keer een kleine ingreep gehad om de holtes vrij te maken onder lokale verdoving. Dat was geen pretje. Voor het testevent in Rio, waar we ons als team hebben geplaatst voor de Spelen, heb ik een hele korte voorbereiding gehad. Ik moest in no-time fit worden. Dat is eigenlijk gekkenwerk. Ik moest terugvallen op mijn ervaring. En dan maar hopen dat je dat trucje nog kunt."

Juni 2016, fit worden voor de Spelen
"De druk om mijn titel in Rio de Janeiro te prolongeren zal hoog zijn. Vier jaar geleden zat er ook veel druk op. Natuurlijk verwachten mensen wat van me. Maar ik moet nog maar zien hoe fit ik daar ben. Ik ben nu iets terughoudender wat mijn kansen betreft. De weken voor de Spelen zijn heel belangrijk. Als ik nu weer vier weken niet goed kan trainen wordt het wel heel lastig. Ik heb de wedstrijden nodig om in topvorm te komen. Sinds de val ben ik nooit hoofdpijnvrij geweest, op wat vrije dagen na. Ik voel het eigenlijk nog elke dag."

Augustus 2016, nu of nooit
Na het lezen van het interview deelt Zonderland opgewekt mee dat zijn hoofdpijn sinds een paar weken eindelijk weg is. Toch komt er meer ellende aan. Vlak voor de Spelen kneust Zonderland nog een keer de twee vingers van zijn rechterhand, die hij eind juni ook al had geblesseerd. De rekturner moet twee onderdelen, voltige en brug, in Rio laten schieten. Hij gaat wel aan de rekstok hangen om zijn olympische titel te verdedigen. Op hoop van zegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden