Twee gevallen van miltvuur is meer dan toevallig

Het is zo goed als uitgesloten dat de miltvuurgevallen in Florida een toevallige, natuurlijke oorzaak hebben.

redactie wetenschap

Twee gevallen van miltvuur binnen een week, terwijl het er in de gehele twintigste eeuw in de VS slechts achttien zijn geweest: dat is op zich al meer dan toevallig. Zeker omdat de slachtoffers elkaar niet besmet kunnen hebben; de miltvuurbacterie verlaat het lichaam pas nadat de dood is ingetreden. Ze moeten dus alle twee aan een externe, wellicht dezelfde bron zijn blootgesteld.

De geïnhaleerde vorm van miltvuur lijkt in de eerste dagen na de infectie op griep. In die fase is de ziekte nog goed met antibiotica te behandelen. Maar na een paar dagen scheiden de bacteriën een dodelijk gif af dat longweefsel, en later ook bloedvaten beschadigt. In dat stadium is de dood meestal onafwendbaar en binnen een paar dagen een feit.

Om een aantal redenen is het onwaarschijnlijk dat de besmetting een natuurlijke bron had. De miltvuurbacterie wordt van tijd tot tijd door een grazend dier opgesnoven. In de vruchtbare bodem van de koeienneus komt de bacterie tot leven: de koe wordt ziek. Miltvuur slaat zelden over op de mens, en áls het gebeurt, verloopt de besmetting meestal via de huid. De inhalatievorm van Florida is veel zeldzamer.

En in een kantoor? Deskundigen hebben zich het hoofd gebroken over mogelijke natuurlijke besmettingswegen in Boca Raton. Een dood beest in de luchtkanalen? Een besmet stuk leer dat een slachtoffer mee naar zijn werk zou hebben genomen? Erg onwaarschijnlijk. Als de bacterie zo'n route had afgelegd, had er nog een lang voortraject aan vastgezeten ook: de bacterie bij The Sun lijkt niet op de bacterie die van nature in dat deel van de Amerikaanse bodem voorkomt.

Ook de laatste natuurlijke hypothese -deze variant is al langer in Florida actief maar bleef tot nu toe onopgemerkt- is door experts ontzenuwd.

De slachtoffers zijn dus vrijwel zeker opzettelijk besmet. Maar hoe? Daarover tasten de deskundigen nog in het duister. Het enige dat ze hebben, zijn wat miltvuursporen op het toetsenbord van het overleden slachtoffer en het feit dat deze man in de buurt van het vliegveld woonde waar kaper Mohammed Atta wel eens vliegtuigen heeft gehuurd.

Het is niet zo moeilijk om miltvuurbacteriën te isoleren, vermenigvuldigen en te verspreiden. Een amateur zou dat met een beetje handigheid en kennis moeten kunnen, zonder zichzelf te besmetten. Het is echter de vraag of het een effectief (terreur)wapen is. De Japanse sekte die een paar jaar geleden een aanslag pleegde met zenuwgas, heeft ook met miltvuur geëxperimenteerd en, naar verluidt, vergeefs geprobeerd de luchtverversing van een congresgebouw te besmetten.

In theorie kan een terrorist die met een sproeivliegtuigje miltvuur verstuift boven een grote stad, 100000 mensen doden. Sommige experts spreken zelfs van een paar miljoen. Maar in de praktijk is slechts één geval bekend: bij een ongeluk in een Russische fabriek voor biologische wapens kwamen in 1979 bacteriën vrij en die doodden 'slechts' 68 mensen. Bovendien is miltvuur niet besmettelijk. Een aanslag met deze bacterie mist daarom het sluimerende effect van bijvoorbeeld de pest of de pokken die ongemerkt doorwoekeren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden