Opinie

Twee elkaar dubbeltjes opgooiende nep-rivales

Judi Dench en Maggie Smith - voorwaar geen theatrale guppies, maar karpers van toneelspeelsters. Het Nederlandse impresariaat Gislebert Thierens wist dat de actrices Dench & Smith in het Londense West End de hoofdrollen speelden in een stuk dat dramaschrijver David Hare voor hen maakte.

'The Breath of Life' heet dat toneelstuk, en het speelt op het eiland Wight waar blijkt dat de vrouwen Franca Bingen en Madeleine Palmer 25 jaar lang dezelfde man deelden. De een als minnares, de ander als echtgenote. De man heeft ze in de steek gelaten voor een derde, veel jongere vrouw. Het impresariaat vroeg Coot van Doesburgh om een vertaling, die het als 'Adem!' getiteld op Ameland situeerde. Annet Nieuwenhuijzen en Sacha Bulthuis spelen de hoofdrollen, Antoine Uitdehaag regisseerde.

Hoewel eilandbewoonster Madeleine toestemde om Franca te ontvangen, wil ze eigenlijk niet meer praten. ,,Die spier gebruik ik niet meer'', zegt ze ten overvloede. Bezoekster Franca moet scherpzinnig doorvragen: ,,Welke spier?'' Als Madeleine met 'de mondspier' antwoordt, daagt het Franca op het nippertje: ,,Hoe bedoel je? Praat je niet meer?'' Een sublieme proeve van taalkundig touwtrekken? Of van een schip dat tijdens de tewaterlating al strandt? Al dan niet met tegenzin, vertelt Madeleine wat ze zoal op Ameland is komen doen. ,,Wij tuinieren en gaan onder de grond. Dat doen wij hier. Dat is een universele impuls. Wegkruipen om dood te gaan. Ouwe Dameland noem ik het hier.'' Raar mens met zoutloze woordspelingen, denk je aanvankelijk, maar misschien blijkt dat in het verloop van het verhaal wel functioneel te wezen.

Maar jammerlijk wordt er niks functioneel. De twee vrouwen zouden elkaars rivales moeten wezen, maar zijn dat helemaal niet. Hooguit twee snibbige kletsvrouwen, die al oeverloos kanariepietend, chinees bier drinkend het etmaal doorkomen. Dat komt onder de beste vriendinnen voor. En die minnaar alias echtgenoot van hen? Zo'n kleurloze sufferd die met z'n 'aangeboren charme' niet eens de boiler weet te repareren, is zo vergeten.

Hare laat Franca in het begin in slaap vallen, en vervolgens ontwaken met de vraag: ,,Heb ik de boot gemist?'' Waarop de zaal kennelijk geacht wordt als een frenetieke Sesamstraatklas unisono uit te roepen: ,,Jààh, Je Hebt De Boot Gemist!''

Madeleine en Franca denken elkaar de loef af te steken (volstrekt onduidelijk waarom dat nodig is) maar veel verder dan elkaar dubbeltjes opgooien, komen ze niet. Franca: ,,Jij denkt natuurlijk: we leven maar één keer.'' Madeleine: ,,Heb jij andere informatie dan?''. Ronduit wonderlijk dat zulke vakvrouwen als Nieuwenhuijzen en Bulthuis niet al na de vijfde pagina van het script elkaar in de ogen keken en hardop besloten: ,,Dat zal niet gaan zo, meneertje Hare!''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden