Twaalf zalvende pelgrims, en ze weten het zelf niet

Elizabeth Gilbert (Trouw)

’Pelgrims’ gaat over bijzondere, goede mensen die onbelangrijke, maar aangename en verstandige dingen doen. Wie het boek gelezen heeft, zou het liefst zelf een van Gilberts pelgrims willen zijn.

’Eten, bidden en beminnen’ van Elizabeth Gilbert gelezen en op zoek naar een vergelijkbaar boek? Neem dan geen boeken over yoga of spiritualiteit ter hand, maar lees ’Pelgrims’, Gilberts debuut dat al in 1997 in de Verenigde Staten verscheen, en dat dit jaar in een uitstekende Nederlandse vertaling is uitgekomen.

Net als Gilberts bestseller over haar reis naar het geluk is Pelgrims een ’feel good’ boek. Maar wat voor een! ’Pelgrims’ gaat niet over de verrukkingen van Italiaans eten of de geneugten van een buitenhuisje. ’Pelgrims’ gaat over mensen van goede wil; heel gewone mensen, die het beste met hun medemensen voor hebben, zonder dat ze het zelf door hebben.

Neem de vijftienjarige Denny Brown. Zijn moeder is een van de beste verpleegsters van de brandwondenafdeling van het plaatselijke ziekenhuis, en Denny’s vader zou een uitstekende psychiatrisch verpleger zijn, als het ziekenhuis een psychiatrische afdeling had gehad. In plaats daarvan heeft hij tegen wil en dank een uitstekende reputatie als privéverpleegkundige opgebouwd.

Denny heeft geen idee wat zijn ouders doen, en dat ze zo goed zijn in hun vak, weet hij al helemaal niet. Denny weet eigenlijk helemaal niets. Hij weet niet waarom Russell Kalesky, een van de jongens die hem op school pesten, opeens aardig tegen hem is en waarom Russells zus zijn vriendin wil zijn. Maar als de Kalesky’s waterpokken krijgen, is Denny de enige die weet wat hij moet doen. Met engelengeduld zet hij Russels zus in de badkuip en bedekt haar stekende en jeukende huid met een pijnverlichtend papje van havermout.

Of neem Rose, bijna zeventig jaar, die als tiener de hoofden van tientallen mannen op hol bracht en op haar zeventiende zwanger raakte. Na de dood van haar man rijdt ze dagelijks kleuters naar en van school. Op een goede dag stappen er geen kleine kindertjes in haar bus, maar oudere heren – haar voormalige minnaars. Het zijn er zoveel, dat de bus bijna te klein is. Allemaal zijn ze even beleefd en voorkomend, ze maken malle grappen, en Rose heeft de dag van haar leven.

Allemaal mensen die je raken, deze twaalf pelgrims; allemaal zonder boze bedoelingen op weg naar niets. Zelfs een oude Hongaar, die in een driftbui twee mensen heeft vermoord en zijn hart heeft verpand aan een groot, wit konijn, weet te ontroeren.

Hoe komt het nu dat je personages als Denny, Rose en de oude Hongaar, allemaal mensen die blijkbaar doelloos door het leven gaan, onmiddellijk in je hart sluit en ze daar nooit meer uit wil laten verdwijnen? Waarom voel je je zo goed na het lezen over al hun triviale avonturen?

De oplossing van het raadsel zit in Gilberts manier van schijven. Net als in ’Eten, bidden en beminnen’ maakt ze jou, de lezer, tot medesamenzweerder. Steeds neemt ze je even apart om uit te leggen hoe de vork in de steel zit. Zoals in het geval van Denny en zijn moeder: „Denny had geen idee dat zijn moeder al haar verbrande patiënten, zelfs degenen die ten dode waren opgeschreven, heel rustig en geruststellend toesprak, en dat ze nooit iets liet doorschemeren over het afschuwelijke lot dat hun wachtte.”

Maar het mooiste is dat alle verhalen in deze bundel een open einde hebben. Net als haar personages gaat Gilbert te werk zonder vastomlijnd doel, zonder vastgeroeste principes en zonder oordelen. ’Pelgrims’ gaat over bijzondere, goede mensen die schijnbaar onbelangrijke, maar o zo aangename en verstandige dingen doen, en het is geschreven door iemand die haar lezers behoedzaam en lichtvoetig door de levens van die mensen leidt. Heel veel meer valt er over dit boek niet te zeggen. Behalve dit: wie het gelezen heeft, zou het liefst zelf een van Gilberts pelgrims willen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden