TV-poppen zetten homodebat in Israël onder hoogspanning

Sheka, Teka en hun baby Beeld ap

Het doel was vooral om schone energie te promoten in Israel. Maar de televisiecampagne met een stel mannelijke poppen genaamd 'stekker' en 'stopcontact' hebben het debat over homorechten ontketend.

De poppen, die in het Hebreeuws Sheka en Teka heten, zijn al meer dan een decennium de mascottes van de staatsnutsbedrijf Israeli Electric Corp. Sinds die tijd speculeren de Israeliërs of ze misschien homo zijn. De komst van een baby in de laatste campagne heeft een nieuwe impuls gegeven aan de speculaties rondom hun geaardheid.
De advertentie raakt één van de paradoxen van het Heilige Land: hoewel religie het fundament van het land is en er geen burgerlijk huwelijk bestaat, is homoseksualiteit breed geaccepteerd.

Homoactivisten eisen nu dat 'stekker'en 'stopcontact', die een hechte maar dubbelzinnige relatie hebben, officieel uit de kast komen. Advocaten beschuldigen Electric Corp. ervan de speculaties over de geaardheid te stimuleren als goedkope publiciteitesstunt.
"Iedereen die aan de campagne heeft gewerkt zou zich bewust moeten zijn van het signaal dat hiermee wordt afgegeven. Wie wil dat zijn kind opgroeit in een land waar het elektriciteitsbedrijf zegt: verstop je, schaam je voor wie je bent" schreef Dvir Bar in nightlife magazine City Mouse.

Bert en Ernie
Bij Sheka en Teka dringt zicht de vergelijking op met het andere beroemde poppenpaar: Bert en Ernie van Sesamstraat, bij wie ook wordt gespeculeerd over de geaardheid. Sesame Workshop, het productiebureau dat Sesamstraat maakt, heeft verklaard dat de twee slechts goede vrienden zijn en 'dat het poppen blijven en die hebben helemaal geen geaardheid'.

In de laatste commercial zijn Sheka en Teke te zien in hun woonkamer, waar ze kletsen tegen hun roze baby met pluizig oranje haar. Een backflash van het ziekenhuis waar de baby op een speen zuigt en Teka Sheka feliciteerd met de geboorte van zijn kind. Wie de moeder is blijft onduidelijk. Verderop in de commercial zit het duo op een bankje in het park met het kind. Ze ademen de frisse lucht in waarvan het elektriciteitsbedrijf zegt dat die het gevolg is van de schonere energieproductie. Teka snuift en zegt dat de baby een schone luier nodig heeft.

In andere advertenties zijn de twee te zien op een roeiboot in de Dode Zee, rijden ze in een rode cabriolet in strakke zwarte pakken met zonnebrillen en loungen ze op de bank in hun pyama, of deelden ze een kamer met losse bedden. De meeste van deze advertenties zijn waarschuwingsspotjes om bijvoorbeeld kinderen te waarschuwen dat het klimmen in elektriciteitstorens gevaarlijk is.

Het elektriciteitsbedrijf zegt dat het niet begrijpt waar alle commotie vandaan komt. De poppen die al sinds 2002 in de spotjes voorkomen 'zijn slechts de boodschappers'. "Ze zijn representatief voor de bezorgde Israeliër, die betrokken is bij het milieu. De baby staat voor de volgende generatie" zegt Oren Helman, de topmanager die verantwoordelijk is voor de commercial. "Er is geen dubbele bodem."
Hoewel delen van de Israelische gemeenschap, vooral orthodoxe Joden en Moslims, een conservatieve grondhouding hebben ten opzichte van homoseksualiteit, is Israel één van de meest progressieve landen ter wereld als het gaat om homorechten. Homo's in het leger en parlement zijn gewoon uit de kast en het hoogste gerechtshof is voor partnerrechten voor homo's. Homo's, lesbiennes en transseksuelen behoren tot 's lands meest populaire sterren.

Geen homohuwelijk
Officieel is er geen homohuwelijk in Israel, maar dat komt meer omdat het land geen burgerhuwelijk kent. Alle huwelijke moeten worden voltrokken door een Rabbijn, maar volgens het Joodse geloof is homoseksualiteit een zonde en een schending van het Joodse recht. Maar de staat erkent wel het huwelijk van homokoppels die in het buitenland zijn getrouwd, hoewel ze niet exact dezelfde rechten hebben als heteroseksuele koppels. Adoptie door homostellen is toegestaan onder bepaalde omstandigheden, maar activisten beweren dat homostellen worden gediscrimineerd bij de procedure. Ook hier bestaat de mogelijkheid om uit te wijken naar het buitenland.

Blogger Nir Hoffman nam stelling tegen de advertentie: "zolang de schimmigheid voortduurt houden Sheka en Teka de situatie in stand waarbij er iets vreemds, lollig en mysterieus is aan homoseksualiteit. Iets waar niet over kan worden gesproken en dat verborgen moet worden gehouden".

Gil Kol woordvoerder van advocatenkantoor LGBT task force zei dat alle kritiek vergezocht was en dat zijn interpretatie van de aard van de relatie tussen Sheka en Teka wel duidelijk is: "het zijn al jaren de mascottes van de Israeli Electric Corp. en even zolang zijn ze homoseksueel. Dat ze nu kinderen hebben gekregen past binnen de natuurlijke evolutie van het verhaal."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden