TV Oost dreigt nu al schipbreuk te lijden

De uitzending komt uit een gehuurde caravan en het monteren van de beelden gebeurt op zolder onder de hanebalken bij het licht van twee provisorisch opgehangen tlbuizen. Programmamakers en technici die de goed geoutilleerde studio's van Hilversum gewend zijn, zouden spontaan in de lach schieten bij het zien van de omstandigheden waaronder er sinds vorige maand in Hengelo regionale televisie wordt gemaakt.

Bij het zien van de kijkcijfers zou de hilariteit waarschijnlijk omslaan in bewondering. In het eerste weekeinde dat TV Oost uitzond, keken ruim 200 000 inwoners van Overijssel (23 procent) naar het eerste regionale tv-station van Nederland.

"De ambiance heeft iets van een piratenstation" , bekent directeur/hoofdredacteur Henny Everts van Radio Oost. "Maar het uiteindelijke resultaat is professioneel. We scoorden in het eerste weekeinde al een 7.1. Dat komt overeen met het gemiddelde waarderingscijfer dat de kijker het NOS-journaal en NOVA toekent."

Alsof het zo zijn moet, gaat het net op het moment dat we op vrijdagavond een kijkje achter de Hengelose tv-schermen nemen in het begin al mis. Nadat presentatrice Maggie Dobson om kwart over zes in het Overijssels journaal een verslag heeft aangekondigd over een rechtszaak tegen Overijsselse boeren die hun kalveren met een verboden groeihormoon hebben ingespoten, wordt er een filmpje gestart over Twentse ondernemers die massaal de wijk nemen naar Duitsland. Tot overmaat van ramp blijkt het bordje met 'Even geduld a.u.b' ook nog zoek. De 'crew' baalt behoorlijk.

De rest van de uitzending verloopt echter vlekkeloos. Beeldverslagen over de terugkeer van zanger/gitarist Bennie Jolink bij de boeren-rockgroep Normaal, de opening van een ecoduct over de A 1 bij Losser en de kommer en kwel bij SC Heracles in Almelo, rollen zonder haperen voorbij. Ook wordt gemeld dat er nog geen reden is voor ongerustheid over asbesthoudende fietspaden in de Hof van Twente.

Het experiment met regionale televisie in Overijssel, wordt door de andere regionale omroepen met argusogen gevolgd. Wordt TV Oost een succes en slaagt het er in om de financiering structureel rond te krijgen, dan zal de rest waarschijnlijk snel volgen. De drie maanden durende proef van TV Oost kost een half miljoen. Dat bedrag wordt bijeengebracht door reclame-inkomsten en sponsoring. Radio Oost moet de inkomsten uit reclame delen met uitgeverij Wegener, eigenaar van de vier regionale dagbladen die in Overijssel verschijnen, maar Wegener heeft er in toegestemd dat haar aandeel uit reclame gedurende de proef in de tv-programma's wordt gestoken. Wegener haalde de hand uiteraard niet uit menslievendheid over het hart, maar hoopt op den duur zelf structureel een graantje te kunnen meepikken uit de tv-ruif.

Wil het zover komen dan zullen de politiek of de Overijsselse kabelexploitanten over stag moeten. Dankzij een door de parlementariers Bert Middel (PvdA) en Helmer Koetje (CDA) ingediend amendement, kreeg TV Oost toestemming om in Overijssel op de buis te verschijnen. Maar daaraan werd wel de eis gekoppeld, dat het de kijkers geen geld mag kosten. En daar wringt de schoen. "Wat wij hier nu doen is naar mijn weten nog nergens anders ter wereld vertoond" , zegt Everts. "We moeten ons houden aan de Mediawet, maar halen het geld uit sponsoring en reclame. We denken de proef na november nog een half jaar met een uitzending op de vrijdagavond en een herhaling op zaterdag te kunnen voortzetten. Daar is een miljoen voor nodig, maar de inkomsten zijn dermate hoog dat het moet kunnen. Structureel doordraaien op deze basis is echter niet vol te houden."

Everts is dan ook jaloers op het lokale station AT 5 in Amsterdam. Dat kwam met voortvarendheid van de grond dankzij de participatie van de Perscombinatie (uitgeefster van onder meer Trouw, de Volkskrant en Het Parool) en doordat de hoofdstedelijke kabelexploitant KTA bereid was om de abonnees een heffing van twee kwartjes per jaar in rekening te brengen. TV Oost heeft in Overijssel evenwel te maken met zeven verschillende kabelexploitanten. Die zeggen het allemaal prachtig te vinden wat er gebeurt, maar weigeren tot op heden categorisch om hun abonnees te laten betalen voor het tv-experiment.

Everts: "Om aan de 3,5 miljoen gulden te komen die we jaarlijks nodig hebben, zou een heffing van zes gulden per jaar voldoende zijn. De rest halen we wel uit reclame en sponsoring. Maar ze willen niet. Sterker nog, ze willen geld van ons hebben, omdat het koppelen van de verschillende netten hen geld gaat kosten. Een aantal kabelbesturen in Overijssel is zich plotseling belangrijk gaan voelen. Want zij hebben de macht om te bepalen wat de kijker te zien krijgt. Ook de kabelabonnees zelf de keus te laten of ze TV Oost tegen betaling willen ontvangen schijnt moeilijk te organiseren te zijn."

Binnen provinciale staten van Overijssel lijkt zich intussen een meerderheid af te tekenen, die bereid is om het bedrag van een tientje dat jaarlijks 'per woning' wordt betaald voor de regionale radio met enkele guldens te verhogen voor regio-tv. Maar de Mediawet staat dit voorlopig niet toe. Bij ongewijzigd beleid dreigt het tv-avontuur in Overijssel daarom, ondanks de goede kijkcijfers, over een aantal maanden schipbreuk te lijden.

En dat terwijl regio-tv volgens Everts ook kan bijdragen aan een groter zelfbewustzijn van de Overijsselaar. "Kijk, in de ogen van de gemiddelde Randstedeling wonen er achter Amersfoort slechts uit de klei getrokken boeren. Wij zijn inderdaad anders: stugger, afstandelijker. Maar we kunnen minstens net zo veel als Randstedelingen. Toch dreigen we de heersende vooroordelen zelf weer te bevestigen. Het zou toch zonde zijn als een initiatief als dit zou stuklopen op die typische houding die ons oosterlingen eigen is: Kiek'n wat wot."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden