Tussentijdse toets bij levenslang verdwijnt in de la

PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt wilde aanvankelijk de Kamer deze week laten stemmen over deze tussentijdse toets om druk uit te oefenen op staatssecretaris Klaas Dijkhoff (veiligheid en justitie). Beeld anp
PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt wilde aanvankelijk de Kamer deze week laten stemmen over deze tussentijdse toets om druk uit te oefenen op staatssecretaris Klaas Dijkhoff (veiligheid en justitie).Beeld anp

Het voorstel van de PvdA om levenslang gestraften na 25 jaar tussentijds te beoordelen, krijgt onvoldoende steun van andere partijen. Tweede Kamerlid Jeroen Recourt wilde de Kamer deze week laten stemmen over deze tussentijdse toets om druk uit te oefenen op staatssecretaris Klaas Dijkhoff (veiligheid en justitie), maar ziet daar gezien de politieke weerstand vanaf. Dijkhoff raadde dat Recourt vorige week ook aan.

Recourt vindt dat het kabinet te lang treuzelt met het herzien van de in zijn ogen inhumane levenslange celstraf. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft in 2013 bepaald dat elke gevangene recht heeft op perspectief. Omdat de staatssecretaris in de praktijk nooit tot gratie overgaat en perspectief zo ontbreekt, zou Nederland in strijd handelen met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Hoop
In afwachting van een politiek antwoord - de Tweede Kamer wacht al meer dan een jaar op een kabinetsbrief over hoe verder met levenslang - kiezen rechters er nu soms voor om zware misdadigers geen levenslang op te leggen, maar de maximale tijdelijke celstraf van dertig jaar. Dat gebeurde bijvoorbeeld vorige week in Assen. De rechter verwees in het vonnis expliciet naar het gebrek aan hoop bij levenslang.

Die ontwikkeling in de rechtspraak juicht eigenlijk niemand in de Kamer toe, want een zware misdadiger moet levenslang uit de samenleving kunnen worden geweerd als dat nodig is. Als oplossing stelde Recourt begin dit jaar in deze krant een tussentijdse toets voor na 25 jaar cel. Zo kan een veroordeelde toch hoop op vrijlating koesteren. D66 en ChristenUnie onderschrijven dat.

Maar naar nu blijkt, is daar op dit moment geen Kamermeerderheid voor. Coalitiegenoot VVD, maar ook CDA en PVV, vinden dat levenslang ook echt levenslang moet zijn. Nabestaanden zitten immers ook levenslang met hun verdriet. Om rechters af te remmen, stelde VVD'er Foort van Oosten onlangs voor om de maximale tijdelijke celstraf te verhogen van dertig naar veertig jaar.

'Zorgwekkend'
Ook de SP, die met vijftien zetels een belangrijke steun in de rug zou zijn voor de PvdA, is niet overtuigd van de tussentijdse toets. Als iedere levenslang gestrafte na verloop van tijd op een beoordeling kan rekenen, schaf je levenslang in feite af, vreest Kamerlid Michiel van Nispen. Dat gaat te ver. Hij deelt Recourts ongeduld, maar wil op Dijkhoff wachten.

Die noemde het vorige week in de Tweede Kamer 'zorgwekkend' dat rechters levenslang links laten liggen. "Ik moet ook eerlijk zeggen dat ik nog niet een zaak voor me heb gezien waarvan ik dacht: die is eigenlijk best aardig en zo erg was het niet wat hij heeft gedaan. Die persoon heeft niet voor niets levenslang."

Hij verwacht zijn brief met een 'oplossingsrichting' begin volgend jaar af te hebben. "Ik ga kijken of er een mogelijkheid is om niet af te doen aan levenslang, maar om toch rekening te houden met de werkelijkheid", beloofde hij. Lastig, de standpunten van VVD en PvdA lijken nauwelijks te verenigen. Dat is zelfs zonder stemming wel duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden