Tussen kunst en journalistiek

De beste fotografen en kunstenaars weet The New York Times Magazine aan te trekken. De mooiste foto's zijn nu te zien in het fotografiemuseum Foam. 'De vonken spatten van het papier.'

Elizabeth Rubin wilde net warme chocolademelk gaan drinken in een eettentje in de Korengal Vallei in Afghanistan, toen een hevig vuurgevecht losbarstte. Diep in de nacht van 26 september 2007 schrijft de verslaggeefster een e-mail aan fotograaf Lynsey Addario. Ze hebben luchtsteun gekregen. 'Een half uur geleden viel hier een bom van 2000 pond op de verkeerde plek.' De inslag zorgde voor chaos in het legerkamp. Meteen daarna sluit ze haar brief af met de vraag of Addario een paar pakjes noodles mee wil nemen. 'Tonijn of vis zou te gek zijn.'

Naast driehonderd foto's uit The New York Times Magazine, van zevenendertig fotografen, hangen in het Foam in Amsterdam ook dit soort mailtjes aan de muur, evenals contactafdrukken en productiebriefjes. Ze tonen de relatie tussen museum en tijdschrift, en tussen het oorspronkelijke idee en het resultaat.

Toen The New York Times in 1896 voor het eerst een magazine uitbracht, bevatte die de allereerste foto's die de krant publiceerde. De laatste dertig jaar is de positie van fotografie alleen maar sterker geworden. Het blad trekt de beste fotografen en kunstenaars aan, waardoor er volop materiaal is voor een omvangrijke en interessante tentoonstelling.

Tien dagen voor verschijnen moet het tijdschrift al naar de drukker. Van die zwakte heeft hoofd fotografie Kathy Ryan een kracht gemaakt. Ze dwingt haar medewerkers om met een ander perspectief en andere emoties te komen dan de snelle nieuwsmedia. Ze gelooft in het uitwisselen van disciplines. 'Als een beeldend kunstenaar een nieuwsitem maakt of een documentairefotograaf een modereportage, dan spatten de vonken van het papier.' Daarom zijn van Paolo Pellegrin niet alleen zware series uit Darfur en Libië te zien. Hij gebruikt zijn improvisatietalent ook in een beweeglijke Hollywood-reportage.

Enkele historische gebeurtenissen worden uitgelicht. De aanslagen van 11 September 2001 vonden plaats op loopafstand van de redactie. Na de eerste golf van ontzetting ging elke fotograaf de stad in, aan het werk. De oudste serie gaat over Iran, dat in 1980 het Amerikaanse nieuws domineerde en dankzij fotograaf Gilles Peress een menselijk gezicht kreeg. Bijzonder is verder hoe fotograaf Sebastião Salgado de verwoesting van Koeweit in 1991 heeft vastgelegd. Uitgeputte arbeiders proberen oliebronnen te doven. Een man is buiten westen geraakt door een gasexplosie. Het lijkt alsof de aan olie verslaafde mens onbeheersbare krachten heeft ontketend.

Bij vrijere opdrachten dient Ryan de grens te bewaken tussen journalistiek en kunstfotografie. Zoals toen Gregory Crewdson haar vertelde over zijn fascinatie voor een huis in Rutland, Vermont. Het was een museum, een graftombe. De eigenares was vier jaar eerder overleden en alles stond nog zoals het was achtergelaten. Als Crewdson zoals gewoonlijk anonieme mensen had geportretteerd, de Edward Hopper-achtige figuren waarom hij bekend staat, had Ryan de serie 'Dreamhouse' niet geplaatst. Het is immers haar taak de 'persoonlijke, artistieke obsessie van de fotograaf te verbinden met de aardse nieuwsbehoefte van een weekblad'.

Enkele topacteurs spelen nu de hoofdrol in de wat mysterieuze foto's. Gwyneth Paltrow staat in knullig ondergoed in de huiskamer, misprijzend gadegeslagen door een oudere vrouw. Een scène over de schaamte van een dochter. William H. Macy legt grasrollen uit in de garage, terwijl het buiten stortregent. Je ziet een man die niet weet dat hij in de war is maar wel voelt dat iets niet goed gaat. Julianne Moore zit op de rand van het bed. De druppel melk op haar vinger verwijst naar haar bevalling van een paar maanden terug. Ook voor wie dat niet weet, heeft het beeld een intieme lading.

De belichting en de locatie maken de suburbs, of de bewoners ervan, tot iets onaangenaams. Nieuws is op deze foto's niet te zien. Dankzij de Amerikaanse celebritycultuur zijn de foto's zelf het nieuws.

The New York Times Magazine Photographs, t/m 30 mei in het Foam in Amsterdam. www.foam.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden