Tussen kitsch en loutering

Kerstkomedies | Vanaf november worden bioscoop- en televisieschermen gevuld met films waarin mensen kunnen vaststellen: ik heb het zo slecht nog niet. Of: ik kan beter.

In de Angelsaksische filmindustrie is het een fenomeen: de kerstkomedie. Produceert Hollywood het hele jaar door veel morele vertellingen, de kerstkomedie is een genre dat, via vrolijk slingerende omwegen, uitkomt op thema's in de lijn van de kerstgedachte: saamhorigheid, barmhartigheid en vrijgevigheid.

Heldendom, pioniersdrift en grootse gebaren kunnen in andere seizoenen nog zulke leuke films opleveren, vanaf november worden bioscoop- en tv-schermen meer en meer gevuld met films waarin makers het dichter bij huis zoeken. Films waarin mensen hun directe omgeving weer eens onder de loep nemen en vaststellen: ik heb het zo slecht niet. Of: ik kan beter. Goddelijke interventie - in de brede zin van het woord - helpt soms daarbij.

Engel

Het mooiste voorbeeld, en een film die generaties kijkers trouw ieder jaar opnieuw zien, is 'It's a Wonderful Life', Frank Capra's klassieker uit 1946. James Stewart speelt een wanhopige man die door geldzorgen op het punt staat zich van het leven te beroven wanneer een engel ingrijpt en hem doordringt van zijn onmisbaarheid. De film heeft alles: vrolijkheid, dikke sneeuw, een twinkelend kerstbelletje en een ontroerend einde dat iedere keer weer voor tranen zorgt.

Zo voortreffelijk opgebouwd als deze film zijn niet alle erfgenamen, maar iedere generatie kijkers heeft sindsdien wel z'n eigen luchtige kerstfilm gekregen. De zoete 'Home Alone' (1990) waarin een per ongeluk achtergelaten jongetje kerstinbrekers buiten huis moet zien te houden, werd een fenomeen dat twee vervolgen kreeg.

'Scrooged' (1988) was een heerlijke Dickensverfilming waarin cynische mediamagnaat Bill Murray pas een aardiger mens werd na het bezoek van drie geesten. De mozaïekfilm 'Love Actually' (2003), waarin een aantal Londenaren het belang van familie en liefde (her)ontdekt, is een van de beste recente komedies die humor gebruikt om de kerstboodschap te verpakken.

Kunnen dwarrelende sneeuwvlokken, kerstmutsen en allerlei variaties op 'Jingle Bells' en 'Stille nacht' onherroepelijk tot tenenkrommende kitsch leiden, gelukkig zijn er filmmakers die omfloerster te werk gaan. In de lekker grimmige 'The Ref' blijkt komiek Denis Leary als gewapende gijzelnemer een onorthodoxe engel/relatietherapeut voor een stel dat elkaar meer dan zat is. Keffend beginnen ze aan het kerstfeest, gelouterd komen ze er uit.

Emotioneel anker

Natuurlijk is het niet zo dat we andere mensen worden met Kerst. Maar Kerstmis is voor scenarioschrijvers wel een dankbaar 'hangertje' om personages in een sociale hogedrukpan bij elkaar te brengen. Dat gebeurt in 'Why Him?', die keurig in het profiel past zonder zoetsappig te worden. Het gebeurt ook in een van de leukste films om in deze tijd van het jaar (steeds opnieuw) te zien: Steven Spielbergs warmbloedige komedie 'Catch Me if You Can'. Het lichtvoetige kat en muisspel tussen een FBI agent en een meesteroplichter krijgt een keer per jaar een emotioneel anker. Aan beide kanten van de wet stappen beide eenzame zielen over hun eigen schaduw en zoeken telefonische contact om zich even aan elkaars goedheid te laven. Met Kerst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden