Tussen Keith Jarrett en Louis Andriessen

Jarrett. ECM 1450; Jarrett Trio. ECM 1531; Bryars. ECM 1533 (distributie Via); Icebreaker. Argo 443 214-2 (distributie Decca)

In het bijhorende boekje zegt Jarrett dat hij in zijn muziek een staat van overgave wil bereiken. Dat bereikt hij in drie stukken voor (strijk)orkest en in zijn 'Sonata for violin and piano', een lang werk van 27 minuten, waarin de componist samenspeelt met violiste Michelle Makarski.

Opvallend is dat Jarrett in de pianosonate zijn mond houdt. De tedere muziek wordt niet vernield door het extatische gekreun dat Jarretts recente jazztrio-cd AT THE DEER HEAD INN, ondanks de superieure vertolkingen, zo ongenietbaar maakt. Hij speelt de noten, zoals het hoort, en laat zich kennen als een formidabel pianist.

Dat Makarski over een fraaie toon beschikt, laat zij ook horen op het openingsstuk 'Elegie voor viool en strijkorkest'. Het is serene muziek, waarin de viool een contemplatieve rol heeft. De viool-piano sonate is losser. Evenals in het sobere, enigszins mistroostige titel-orkestwerk (met violiste Patricia McCarty) klinkt hier de invloed door van Aaron Copland.

Ze hebben hetzelfde fijnzinnige gevoel voor melodie en harmonie. Gevoel voor overgave blijkt ook uit het gedragen 'Adagio voor hobo en strijkorkest', waarin hoboiste Marcia Butter excelleert.

Het Engelse ensemble Icebreaker is ontstaan naar aanleiding van Louis Andriessens 'Hoketus', de naam werd ontleend aan het Amsterdamse podium De Ijsbreker. Op de cd TERMINAL VELOCITY presenteert de groep vijf componisten die hun 'roots' in minimal music, jazz en rock hebben. Daaronder ook Andriessen, van wie een nieuw arrangement van 'De Snelheid' wordt uitgevoerd, waarin muzikale gegevens als 'versnelling' en 'vertraging' prachtig worden getoond.

De cd opent met 'Yo Shakespeare' van de Newyorker Michael Gordon, een fel, ritmisch stuwend werk met een melancholieke gitaarsolo. In 'Movement' brengt de Newyorker David Lang het keiharde Amerikaanse minimalisme van componisten als Glenn Branca tot zachtaardige proporties terug.

Ook 'The Archangel Trip' van de Brit Gavin Bryars lijkt een kalme vijver, zonder al te veel rimpelingen. Maar vergeleken met Lang gebeurt hier toch veel genietbaars. Bryars combineert in zijn muziek graag elementen uit oude muziek met volstrekt eigentijdse stijlmiddelen.

De eerste twee nummers op zijn cd VITA NOVA, 'Incipit Vita Nova' en 'Glorious Hill' zijn nadrukkelijk verankerd in de oude muziek. Op 'Glorious Hill' zingt het Hilliard Ensemble en op 'Incipit Vita Nova' bepalen het stemgeluid van de countertenor David James en drie strijkers de sfeer. Net zo verstild, maar dan meer eigentijds, klinken het voor elf musici geschreven 'Four Elements' en het door het Gavin Bryars Ensemble (met de componist op contrabas) uitgevoerde 'Sub Rosa'. Het is heerlijke, rustgevende en tegelijk verrassend speelse muziek die alle kanten opgaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden