klein verslag

Tussen derivaat en laminaat

Kroonluchter in huize Boevink. Beeld Wim Boevin000

Wonen we eigenlijk nog in huizen? Omdat mijn bewustzijn zich sterk heeft verengd nu ik alles ga verkopen waarop mijn bestaan rust, rijzen er wonderlijke vragen uit op, maar ook weer niet zo wonderlijk.

In de Frankfurter Allgemeine Zeitung stond deze week een artikel onder de kop 'Resideren in het derivaat', waarin werd betoogd dat we niet in huizen wonen maar in een financieel product, een product waarop intussen het grootste deel van onze banken draait middels de uitgave van hypotheken. En het is niet eens de woning die voor de waarde zorgt (want woningen zijn relatief voordelig produceerbaar) maar vooral de grond waarop zij staat.

Wij spreken van onroerend goed, de Duitsers nog fraaier en klassieker van een 'Immobilie'. De Duitse krant citeert op zijn beurt weer een Zweedse, waarin de frase was opgenomen dat 'veel inwoners van Stockholm dagelijks 120 euro verdienen alleen maar door te wonen'. Er zijn daar bedrijven die dagelijks bijhouden wat de waarde van een woning is, de woning is er puur kapitaal geworden, en niet langer zoiets romantisch als de verwezenlijking van een droom.

Ook ik heb jarenlang in een derivaat gewoond, dat ik op het punt sta door te verkopen tegen een prijs die hoger ligt dan toen ik het aanschafte. Huis en dus grond is ook een steeds geliefder beleggingsproduct, nu spaargeld niks meer oplevert en beleggen op de beurs te riskant lijkt.

Zweven

Eigenlijk is het dus zo, dat je steeds rijker wordt naarmate je aan je derivaat weet vast te houden, want als je huis en grond opgeeft, dus verkoopt, dan rest je eigenlijk niets anders dan als de donder met je geld een nieuw derivaat aan te schaffen, wil je het papier waarop je euro's zijn gedrukt niet zien verdampen. Of word ik nu gek? De Frankfurter haalt er zelfs Goethe's roman 'Die Wahlverwandtschaften' bij, uit 1809, een roman die bij ons is vertaald onder de titel 'Affiniteiten' en die verhaalt van een edelman die - in die dagen haast onbestaanbaar - zijn landgoed te koop aanbiedt en daarop vooruitlopend alvast een krediet opneemt om zijn droomhuis te bouwen. Hier begint, aldus de artikelschrijver, de geschiedenis van de 'Immobilie'. De 'Immobilie' als speculatief kapitaal.

Daarnet, terwijl ik dit schrijf, valt een brief op de mat; hij is afkomstig van de bank, waaraan wij maandelijks onze hoge lasten overmaken. De bank, en mijn mond valt even open, stelt voor de mogelijkheden te onderzoeken om die lasten te verlagen, door een versneld aflossingsdeel of door het overleggen van een taxatie die de gestegen waarde vastlegt.

Ik grijp de telefoon, zit tien minuten in de wacht, en dan staat een vriendelijke dame me te woord, die me er graag van zou overtuigen dat het misschien beter is huis en hypotheek - het derivaat - aan te houden, nu ze zal laten doorrekenen hoeveel lager de last ervan kan uitvallen. 'U kunt bijna een ton boetevrij oversluiten en uw tariefopslag verlagen.' De bank wil de cliënt niet kwijt, de cliënt die jarenlang flink betaalde, zo flink dat die cliënt er genoeg van kreeg.

En het zweven begint weer, tussen last en lust, tussen licht en zwaar, tussen molensteen en ballon, tussen vast en los, tussen aarde en lucht, tussen derivaat en laminaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden