Tussen de Limburgse draken

Wandelen rondom Beesel is een feest, en heus niet alleen omdat de gemeente in Midden-Limburg onlangs een netwerk van wandelroutes met knooppunten opende. Het is er gewoon mooi.

Draken zijn het in Beesel. Dat wil zeggen: eens in de zeven jaar, wanneer het dorp in Midden-Limburg wordt gedomineerd door het monster waarmee Georgius alias Sint Joris zijn historische gevecht aanging. Dan is draaksteken een traditioneel evenement dat hele volksstammen uit de wijde omgeving trekt en is het alles draak en draaksteken wat de klok slaat.

Beesel dus. Niet dat de legende van Sint Joris en de Draak zich daar ooit heeft afgespeeld. Georgius was een edelman uit Cappadocië, het tegenwoordige Turkije, die als officier in het Romeinse leger diende. In die rol kwam hij in gewetensnood, toen de Romeinse keizer Diocletianus de vervolging van christenen afkondigde. Zijn verzet tegen deze maatregel kostte Georgius z'n leven: hij stierf als martelaar op 23 april 303. Die datum wordt nog jaarlijks herdacht, aangewakkerd door de legende van Sint Joris. In de tijd van de kruistochten (omstreeks 1100) werden talloze kerken en kloosters naar Sint Joris vernoemd en naderhand kozen veel verenigingen en organisaties zijn naam als beschermheilige - vooral schutterijen.

Beesel claimt dat het nog de enige plaats in Nederland is waar de legende levend wordt gehouden. Eens in de zeven jaar ontrolt zich in het dorp aan de Maas een groot openluchtspel, waarin men het - net als Sint Joris - gemunt heeft op diens monsterlijke tegenstander. Het draaksteken werd al in 1736 opgevoerd, als vermaak op kermismaandag. Gewapend met stokken en het gebruikelijke Sint Jorisliedeke bestookte de bevolking de draak. Naast gezelligheid leverde dat Beesel in 1853 ook een gemeentewapen met een draak op: dat is op zichzelf bijzonder, want de draak staat bovenal voor het kwade, maar het dorp had destijds kennelijk geen andere historische bijzonderheid dan het kermisfeest.

Sinds 1960 wordt het draaksteken in Beesel in een zevenjarige cyclus 'gevierd' met een openluchtspel bij kasteel Nieuwenbroeck, in het hart van het dorp. Dat wordt opgevoerd door honderden spelers, voornamelijk afkomstig uit Beesel, en dieren (vooral paarden) in vaak dramatische scènes. De apotheose is het moment waarop het monster zich met bewegende kop, staart en vleugels meters hoog boven de menigte verheft, de ogen laat rollen, vervaarlijk brult en zijn vuur uitspuwt, totdat hij wordt neergestoken. En dat niet één keer, soms wel zes voorstellingen achtereen. Minstens 15.000 mensen slaan het spel ( met huiver en genot gade.

De andere zes jaren is Beesel druk met het nagenieten of de voorbereiding van een nieuwe versie van het draaksteken en versiert men zijn huis met een wapen van een draak, ontwerpt en produceert keramiek met een draak of verzint iets anders met deze duivel.

Buiten de gezellige dorpskern is Beesel ook niet gevrijwaard van 'draken'. Langs de Maas wandel je zelfs over Drakenweg. Doodlopend, uiteraard. En in de wintermaanden ook door overstromend rivierwater, zoals afgelopen jaar nog. Ook de grindplas de Rijkelse Bemden zou je een draak van een ontwikkeling kunnen noemen, als de uitgraving zich niet had ontwikkeld tot een natuurgebied met Galloway-runderen en een rijke vogelstand aan futen, grauwe ganzen, aalscholvers en andere gevederde vrienden. Op de achtergrond trekt de Maas haar spoor in wisselende gedaanten - bij laag water steekt alleen de mast van een binnenvaartschip boven de horizon uit, bij hoog water lopen de oevers onder en sluit men soms ook de Kerkweg af. Dan raakt zelfs De Grauwe Beer, een molen van Zaanse origine (1614) door het Maaswater omsingeld.

Na de kapel van Onze lieve Vrouwe van Smarten in het buurtschapje Rijkel veranderen landschap en toonhoogte. Zandpaden trekken hun sporen tegen de rivierduin met de dreigende naam Donderberg op, dalen weer af naar het kronkelende riviertje de Swalm en keren dan door open land en kleine bosschages naar Rijkel. Hier en daar prikkelt een aspergeveld de tong. In de Historische Groentehof kweekt men de 'oorspronkelijke smaak van vroeger': zogeheten 'vergeten' groentes als zwarte aardappelen, paarse spekboontjes en kardoen. Over de Solberg keren we terug naar Beesel. Allerminst een draak van een wandeling.

meer wandelingen en fietsen op trouw.nl/natuurtochten

Waarom
Beesel (klemtoon op de eerste lettergreep, het is geen margarine) heeft sinds 21 april een wandelroutenetwerk van ruim 95 km met circa 125 knooppunten. Deze route paart de Limburgse gezelligheid rondom het marktplein en de eeuwenoude traditie van het draaksteken aan de dynamiek van de Maas en mooie natuurgebieden. Het is dan ook een uitgelezen wandeling. Met cafeetjes aan het eind.

Route
De wandeling is 13 km lang. Begin- en eindpunt op het plein naast de St. Gertrudiskerk. Volg de nummers 21, 23, 22, 20, 51, 50, 52, 67, 93, 92, 90, 91, 71, 49, 48, 64, 63, 61, 62, start. Met een kaart van het routenetwerk met alle knooppunten in Beesel en Reuver kun je de route ook bekorten. De kaart is te koop voor € 3,30 bij de VVV in Reuver. Een groot deel van de route voert over bos- en zandpaden. De (half) verharde paden zijn geschikt voor rolstoelen en kinderwagens.

Informatie
VVV, Stationsplein 1a, Reuver, tel. 077-4742100.

Historische Groentehof Rijkel, www.vergeteneten.nl, tel. 077-4762916.

Beesel is bereikbaar per bus via lijn 66 (Venlo-Roermond) en 55 (Beesel-Reuver).

Pierre Heijnen
De kans is niet uitgesloten dat je ergens in de buurt van Beesel Pierre Heijnen (67) tegenkomt. Hij is (amateur) weerfotograaf en verslaafd aan wolkenluchten. Dag in dag uit is hij op pad met zijn camera in Midden-Limburg. Zijn foto's zijn regelmatig te zien tijdens weeroverzichten op tv of bij andere media.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden