Tusk: Kom niet naar Europa

Donald Tusk:
Donald Tusk: "Het aantal vluchtelingen is nog steeds veel te hoog."Beeld afp

'Dit is een oproep aan mogelijke illegale economische migranten: kom niet naar Europa. Geloof de mensensmokkelaars niet. Geen enkel Europees land laat jullie door.' Die oproep is vanochtend rondgetweet door voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad, vanuit Athene.

Christoph Schmidt

'En dit is een oproep aan alle Europese regeringsleiders die maandag naar Brussel komen: voer de gemaakte afspraken uit en herstel de Schengen-zone in ere. Zorg dat dit najaar alle binnengrenzen weer normaal open zijn.'

Wat geadresseerden betreft verschillen deze twee mededelingen enorm van elkaar, maar één ding hebben ze gemeen: tussen oproep en gehoorzaamheid gaapt een enorme kloof.

Routekaart
De tweede boodschap over het herstel van de Schengen-zone komt van de Europese Commissie, die vrijdag een 'routekaart' daarvoor presenteert. Daarin staat een gedetailleerde kalender met wat er precies moet gebeuren om terug te keren naar de Schengen-rust die we de afgelopen jaren hebben gekend. Tusk is de afgelopen dagen als een tornado door de betrokken landen gereisd, ter voorbereiding op de EU-Turkije-top van maandag. Na bezoekjes aan Oostenrijk, Slovenië, Kroatië, Macedonië en Griekenland sprak hij gistermiddag in Ankara met de Turkse premier Davutoglu.

De Poolse 'EU-president' weersprak berichten dat de EU-regeringsleiders maandag een cijfermatig ultimatum zullen stellen aan Turkije: als het aantal migranten tussen de Turkse en de Griekse kusten niet zou dalen naar onder de duizend per dag, zou Ankara ook geen aanspraak kunnen maken op EU-toezeggingen. "Het gaat niet om getallen", zei Tusk.

Vrijdag spreekt hij nog met president Erdogan. Bij zijn eerdere stop in Athene ontmoette de Pool een andere sleutelfiguur, de Griekse premier Tsipras. Zijn land dreigt het afvoerputje van het Europese migratiebeleid te worden, met duizenden vluchtelingen die geen kant op kunnen.

Vluchtelingen zitten opeengepakt in Idomeni bij de Grieks-Macedonische grens. Beeld afp
Vluchtelingen zitten opeengepakt in Idomeni bij de Grieks-Macedonische grens.Beeld afp

Sancties
Tsipras dreigde eerder al met een veto bij elke beslissing die de andere lidstaten niet tot de benodigde solidariteit zou verplichten. Donderdag ging de Syriza-premier nog een stapje verder: hij pleitte voor sancties voor al die landen die het zo jammerlijk laten afweten bij de afgesproken herverdeling van 160.000 asielzoekers binnen de EU.

Intussen presenteert de Europese Commissie vrijdag die 'routekaart' voor herstel van de Schengen-zone, dat gebied van 26 landen waar in theorie de buitengrenzen goed worden bewaakt en de binnengrenzen open zijn. Voor Griekenland is 12 mei een nieuwe dag des oordeels - alsof ze er daar al niet genoeg van hebben gehad de laatste jaren. Als de bewaking en behering van de buitengrenzen dan nog niet op orde zijn, worden controles aan de binnengrenzen de komende twee jaar eerder regel dan uitzondering.

Harde deadlines zijn er ook voor de Europese kust- en grenswacht, die de commissie in december heeft voorgesteld. Deze instantie moet straks in actie kunnen komen desnoods tegen de wil van een lidstaat als Griekenland in. Het liefst al in september, maar uiterlijk in november, aldus de Europese Commissie.

Donderdag leek de terugkeer naar een 'normale' Schengen-zone ver weg. Drie landen hebben de commissie laten weten hun grenscontroles te willen verlengen: België (grens met Frankrijk) met twintig dagen, Denemarken (grens met Duitsland) met een maand en Zweden (grens met Denemarken) met ruim een maand.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden