Turkse vlaggen, takelwagens en rellen

Iets na 02.00 uur, in de nacht van zaterdag op zondag, maakte de politie met een waterkanon een einde aan een protest van Turkse Nederlanders bij het consulaat in Rotterdam. Het slot van een urenlang diplomatiek spel. Een reconstructie.

16:00

Turkse media melden dat Fatma Belül Sayan Kaya, de Turkse minister van familiezaken, per auto naar Nederland komt. De diplomatieke rel na het weigeren van het vliegtuig van minister Cavusoglu krijgt een nieuwe dimensie. Het kernkabinet - premier Rutte, vicepremier Asscher, minister Koenders (buitenlandse zaken) en staatssecretaris Dijkhoff (asiel) - overlegt constant met burgemeester Aboutaleb in Rotterdam, die op de Kop van Zuid bijeen is met de 'driehoek' die hij vormt met politie en OM.

18:00

Consul-generaal Sadin Ayyildiz verlaat zijn woning in de Rotterdamse wijk Hillegersberg. Minister Cavusoglu zou bij hem thuis spreken maar nu die niet komt, is besloten dat minister Kaya naar het consulaat komt.


In het crisiscentrum komt het bericht binnen dat een colonne auto's van de Duitse grens op weg is naar Rotterdam. Aboutaleb is woedend en voelt zich voorgelogen door de consul-generaal, die hem eerder bezwoer dat niemand naar Nederland zou komen. "Ik ben gruwelijk misleid", zegt hij later die avond. Politiechef Frank Paauw is 'link'. En teleurgesteld, omdat ondanks alle contact de Turkse organisatie in Rotterdam haar eigen gang gaat. Inmiddels staan er berichten op Facebook die Nederlandse Turken oproepen naar het consulaat te gaan.

18:15

Een groep van zo'n dertig Turken, aangevoerd door Nederlandse kopstukken van de Union of European Turkish Democrats (UETD), de Europese tak van Erdogans AKP, komt aan bij het consulaat. Ze delen vlaggen uit en scanderen: 'Turkiye, Turkiye' en 'Recep Tayyip Erdogan'. Ze komen niet protesteren, bezweert hun zegsman Mustafa Aslan: "We komen de minister welkom heten."


Aboutaleb stelt ook een noodbevel in bij het consulaat. De politie kan nu de hele weg afsluiten, mensen fouilleren en oproepen weg te gaan. Voorlopig doet de politie niets. De massa zwelt aan. Auto's met Turkse vlaggen scheuren toeterend voorbij.

19:00

De politie trekt zich verder terug. 'De-escalerend optreden', noemt politiechef Paauw het. De Turken hebben zelf een ordedienst meegenomen. Grote, potige mannen in pak. Als journalisten demonstranten aanspreken, grijpen ze in en dringen ze erop aan het gesprek te beëindigen, onder instemmend gejuich van omstanders. De spanning onder het publiek neemt toe: ze willen de minister zien.

19:20

De minister staat bij een tankstation naast De Kuip, of toch niet? Enkele auto's uit de colonne zijn naar de kant van de weg gehaald. Als agenten de deur openen, zit er een vrouw met hoofddoek in. Het is níet de minister. Aboutaleb voelt zich in de maling genomen. Waar is de minister van familiezaken?

19:45

De consul duikt op bij het consulaat, net als Zafer Sirakaya, het Europese hoofd van de UETD. Ook Mustafa Yeneroglu, een AKP-parlementariër uit Duitsland, is er. De afgelopen dagen mengde hij zich al flink in het diplomatieke debat. De prominenten steunen het publiek en roepen op om vooral kalm te blijven.


Even later komt minister Kaya aan in een hofje, zo'n honderd meter verwijderd van de achteringang van het consulaat. Twee agenten zijn net op tijd om haar tegen te houden. De lijn van het kabinet is helder: zij mag niet naar binnen. Om ruimte te maken bij het hofje, is een lijn dranghekken naast het consulaat weggehaald. Daardoor wordt de mensenmassa voor de diplomatieke post nog groter.


23:00


Het crisisberaad is al uren in volle gang. Turkse beveiligers die mee zijn gekomen met de minister staan rond haar auto. Zij weigert uit te stappen. De minister is dan al ongewenst vreemdeling verklaard door staatssecretaris Dijkhoff. Het kabinet vraagt haar meermaals vrijwillig terug te keren naar Duitsland maar zij staat erop het consulaat in te gaan. Twaalf busjes van de Dienst Speciale Interventies arriveren, een politie-eenheid voor de grootste geweldssituaties. De agenten, met automatische wapens, omsingelen de auto van de minister. De bewakers worden één voor één gefouilleerd, aangehouden, en later die avond vrijgelaten. Ook staan er arrestatieteams bij het consulaat.

00:00

Een 'elegante oplossing', zoals een ingewijde het noemt, is niet meer haalbaar. De gepantserde auto openen of een ruitje intikken, is absoluut geen optie. Takelwagens komen aan bij de achterkant van het consulaat om de wagen van de minister dan maar weg te takelen, met haar erin. Luid roepend stapt de minister dan uit haar auto en in een politievoertuig. Dat brengt haar af naar de Duitse grens, waar haar gevolg haar opwacht.

00:30

Ga naar huis, hou het rustig. UETD-Nederland-voorzitter Oz Turan Atmaca doet er alles aan om door een megafoon die boodschap over te brengen. Zijn zoon, van de UETD-jongeren, klimt op een paal om de mensen over te halen naar huis te gaan. De consul komt even later ook naar buiten: "Julie geluid is gehoord. In Nederland en Turkije."

01:15

Sommigen maken aanstalten te vertrekken, maar nog altijd staat er zeker duizend man voor het consulaat. Een deel begint zich tegen de ME te keren. Die begint met het uitvoeren van charges. Waterkanonnen worden ingezet, een politiehond bijt een man in zijn been. Omwonenden gooien vanuit de flats dingen naar de relschoppers, er vliegen stenen naar de ME.

01:45

Aboutaleb houdt een persconferentie. "Het was een enorme challenge de afgelopen dagen", zegt hij. Hij is geraakt door Erdogans woorden, eerder die dag. "Als je hoort dat je nazaten bent van de nazi's en je bent burgemeester van een stad die in de oorlog is gebombardeerd, dan doet dat pijn."


02:30


De Schiedamse Vest, bij het consulaat is leeg. Om de hoek op de Westblaak staan nog groepjes Turken, er rijden politiebusjes en nog wat toeterende auto's met Turkse vlaggen. Over de hele nacht zal twaalf man aangehouden worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden